Kalverfraude: boeren op slot

Kalverfraude: boeren op slot
© Foto Ella Tilgenkamp
Melkveehouder Jack Rijlaarsdam: ,,Ik heb niet gefraudeerd met meerlingen.’’

De boerderij van Jack Rijlaarsdam uit Stompetoren is geblokkeerd door de NVWA. Geen koe of kalf komt er nog in. Rijlaarsdam kreeg gistermiddag de brief waarin hij wordt beschuldigd van ’kalverfraude met meerlingen’. Hij is er laconiek onder.

,,Ik heb niet gefraudeerd met meerlingen, maar ik heb wel een brief waarin staat dat ik meer dan vijf procent meerlingen heb. Dat vinden ze verdacht. Het zijn er niet té veel, want de natuur is de natuur. Ik heb veel meerlingen op het bedrijf, maar via de natuurlijke weg. Ik heb geen kalf onder een andere koe geschoven zoals de fraudeurs doen. We gaan kijken hoe we dit weer recht kunnen trekken.’’

Haren trekken

Van een kalf moet hij ’haren trekken’ zodat DNA onderzoek kan worden gedaan. ,,Maar die is een tijdje terug dood gegaan en is afgevoerd. Dus dat wordt nog een hele toer.’’

Rijlaarsdam heeft ook vaarzen (jonge koe die voor het eerst kalft) uit Duitsland ingevoerd, die daar hadden gekalfd. Ook daar signaleerde NVWA ’fraude’ mee, want die vaarzen worden hier geregistreerd alsof ze niet hebben gekalfd en dat scheelt weer. Een omissie in het I&R systeem, zegt Rijlaarsdam. ,,We hebben ze netjes geregistreerd en het levensnummer van de dieren ingevoerd. Maar dat is niet overgenomen door het I&R systeem. Hun registratie correspondeert niet goed met het Duitse systeem en dat is dan bij de boer een overtreding... Dat is toch vrij bijzonder.’’

Zeker 2100 bedrijven geblokkeerd

Zeker 2100 melkveebedrijven die worden verdacht van ’tweelingfraude’ met kalveren zijn geblokkeerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA).

Via de tweelingfraude zorgden boeren ervoor dat een koe die voor het eerst had gekalfd, nog niet als grootvee-eenheid (GVE) werd geregistreerd in het Identificatie en Registratie systeem I&R.

Het kalf werd als tweeling genoteerd bij een andere koe. Dat scheelt in de mestboekhouding. Koeien die nog niet hebben gekalfd tellen in de boekhouding voor de helft mee.

De boerenslimheid werd ontdekt door de NVWA die een toename van meerlingen zag met tien procent. Normaal is maximaal vijf procent meerlingen bij koeien.

Gegevens van boeren werden naast die van andere organisaties gelegd (melkproductie en inseminatie) waarbij bijvoorbeeld een toename van melkproductie opviel, terwijl - in de boeken - de mestproductie achterbleef.

De NVWA heeft tot nu toe op basis van een steekproef ongeveer 150 bedrijven daadwerkelijk geïnspecteerd. Bij overtredingen wordt een proces verbaal opgesteld. Behalve dat gekeken wordt naar naheffingen en kortingen op subsidies, wordt met het OM overlegd of deze bedrijven ook strafrechtelijk vervolgd kunnen worden.

Pas als de bedrijven hun I&R aantoonbaar kloppend hebben gemaakt, wordt de blokkade opgeheven.

Onder vergrootglas

Rijlaarsdam verwacht dat er meer bedrijven geblokkeerd gaan worden. ,,Ik val nu in de ’prijzen’. Ik heb het idee dat ze zoveel spijkers op laag water zoeken dat er nog veel meer bedrijven geblokkeerd gaan worden. Alles ligt nu onder een vergrootglas en elke omissie in de administratie wordt aangevoerd om de boel op slot te zetten.’’

Toch klaagt hij niet. ,,Het komt allemaal nogal dominant over van de overheid, maar het is wel de manier om schoon schip te maken. Er schijnen bedrijven te zijn met 20 tot 30 procent meerlingen, dat klopt gewoon niet. Ik zit er vrij realistisch in. Ik ben ondernemer ik zeil scherp langs de wind en probeer niet over de grens heen te tuimelen. Ik wist het wel dat die Duitse vaarzen als halve koe (GVE) in de boeken kwamen en niet als hele. Daar heb ik geen gewetensbezwaren over, want ik heb niets verkeerd opgegeven. Dat het nu wat geld kost, is risico van het vak.’’ Volgens melkveehouders in West-Friesland worden er vergissingen gemaakt bij bedrijven die ten onrechte op slot gaan. ,,Ze gaan er bij de NVWA zonder meer van uit dat een vaars rond de 24 maanden kalft en dan ook melk gaat geven. Maar als je dat hebt uitgesteld tot 27 maanden dan ben je volgens hen verdacht en ga je ook op slot’’, zegt Meindert Nieuweboer uit Aartswoud.’’

Rijlaarsdam kent dat fenomeen ook. ,,Normaal insemineer je een vaars rond 15 maanden en dan kalveren ze rond de 24 maanden. Maar als ’het’ niet gelijk pakt en de vaars niet drachtig wordt, heb je soms drie of vier inseminaties nodig. Dan ben je zo een paar maanden verder.’’

Slachthuis

Veehandelaar en voorzitter van de Purmerendse veemarkt Ed Buijs vraagt zijn klanten nu vooraf of ze niet geblokkeerd zijn. Hij heeft zo’n dertig vaste klanten. Bij eentje vermoedt hij dat het bedrijf is geblokkeerd, maar de boeren moeten het zelf melden. ,,Een oude koe die naar het slachthuis moet of een stierkalfje dat naar de markt moet, kun je niet meer afvoeren vanwege de blokkade. Gisteravond hadden we negen koeien en de veerijder vroeg of de bedrijven niet op slot waren, want als er eentje tussen zit dan mag de hele wagen niet worden gelost.’’

De voordelen van de tweelingfraude waren voor de boeren volgens Rijlaarsdam en ook Buijs minimaal. Buijs: ,,Je hebt het over een paar honderd euro als je dat kunstje met vier of vijf vaarzen hebt gedaan. Je kunt het hooguit twee of drie maanden volhouden met beweren dat een vaars geen kalf heeft gekregen. Dat valt op. Maar daarmee heb je wel ons I&R systeem geweld aangedaan. Dat is ook de basis voor de fosfaatproblemen waar we in Europa over onderhandelen. Straks zegt de EU dat ons hele systeem niet meer klopt en dát is de grote angst onder de mensen die niet hebben gesjoemeld.’’

Wil je niks missen van De Gooi- en Eemlander? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws