Deskundige uit Haarlem: ’Zet Jos B. niet in klein kamertje’

Deskundige uit Haarlem: ’Zet Jos B. niet in klein kamertje’
© Foto ANP/Jasper Juinen
De Spaanse commune waar Jos B. zich schuilhield.

Rechtspsycholoog Peter van Koppen uit Haarlem werkte zelf mee aan het Nicky Verstappen-onderzoek. Toch ontpopt juist hij zich als een van de grootste criticasters na de daverende DNA-doorbraak. ,,Laat ze verdachte Jos B. eerst goed gaan verhoren.’’

,,Zet hem in elk geval niet in een klein kamertje’’, komt Van Koppen met ongevraagd advies.

De 65-jarige hoogleraar aan de Vrije Universiteit maakte begin 2016 op verzoek van het rechercheteam een analyse van het reisgedrag van de moordenaar van de elfjarige Nicky Verstappen.

Kinderkamp

,,Hoe kwam de dader het gebied in en uit, hoe kwam hij bij het kinderkamp, hoe heeft hij het lijk gedumpt. Op basis van hoe mensen zich gedragen, hoe ver mensen reizen voor een misdrijf kwam daar een geografisch plaatje uit. Geef me een serie misdrijven gepleegd door dezelfde dader en ik kan heel redelijke informatie verstrekken over waar hij woont.’’

Na twintig jaar politieonderzoek is gretigheid om deze week in Spanje opgepakte verdachte Jos B. (55) te laten bekennen een valkuil. Zinspelen op het gevangenisleven, waar pedofielen en verkrachters het bovengemiddeld zwaar hebben, is in de ogen van Van Koppen minstens zo onverstandig als het verhoor in het klassieke kleine kamertje. ,,Als ze hem onder druk zetten, wordt de recherche zijn vijand. Het gaat juist om het opbouwen van vertrouwen. Rechttoe, rechtaan zijn. Hem duidelijk maken: ’wij willen weten hoe jouw DNA daar terecht is gekomen’.’’

Harde dobber

En dan is het afwachten hoe het uitpakt. Van Koppen: ,,Als het net zo gaat als bij Jasper S. zit je natuurlijk goed. Hij vertelde een heel verhaal (over hoe hij Marianne Vaatstra heeft verkracht en vermoord, red.). Ontkent B., dan wordt het nog een hele harde dobber.’’

Ontkennen of zwijgen, het zijn volgens Van Koppen reële opties voor de verdachte. Of B. komt met een heel andere verklaring voor de vondst van zijn DNA op de plaats delict. Van Koppen: ,,Misschien zegt’ie wel dat hij het jongetje tegenkwam en dat hij om hulp vroeg.’’

Haarlemse rechtspsycholoog Peter van Koppen.
© Archieffoto Frank de Ruiter
Haarlemse rechtspsycholoog Peter van Koppen.

De DNA-match alleen is volgens deze deskundige niet genoeg voor een veroordeling. Dat zaken min of meer automatisch worden opgelost met DNA is een wijdverbreid misverstand. Van Koppen: ,,Bij een gastcollege werd zelfs al geroepen dat getuigenverklaringen helemaal niet meer nodig zijn.’’

Niet is minder waar, stelt de rechtspsycholoog. Ter verduidelijking komt hij met een voorbeeld dat hij vaker gebruikt: ,,Als ik mijn vrouw om het leven breng in m’n eigen huis zegt de vondst mijn DNA helemaal niets. Mijn vrouw zit per definitie vol met mijn DNA.’’ Er gaat niets boven het complete verhaal, dat alleen getuigen kunnen vertellen - het is het stokpaardje van de Haarlemmer.

Niet rechtmatig

Er is nog een probleem voordat de zaak Nicky Verstappen tot een goed einde kan worden gebracht. Het DNA-materiaal van Jos B. is niet rechtmatig verkregen, aldus Van Koppen. ,,DNA in dit soort zaken mag alléén vrijwillig worden verkregen. Een andere route kan niet.’’ Volgens hem probeert het Openbaar Ministerie dit te verdoezelen.

Het OM in Limburg wil niet reageren op de kritiek uit Noord-Holland, zegt een woordvoerster. ,,Het onderzoeksbelang staat nu voorop. Sinds de arrestatie van de verdachte is sprake van een nieuwe fase en voegen we niets toe aan wat we tot nu toe naar buiten hebben gebracht.’’

Van Koppen heeft een lunchafspraak staan met de officier van justitie in de zaak Nicky Verstappen. Bij het toetje zal het vast wel even gaan op wat hij te berde bracht, denkt de rechtspsycholoog. Lachend: ,,Voorlopig gaat het niet door. Hij zit nu in Spanje.’’

Wil je niks missen van De Gooi- en Eemlander? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws