Column Maaike Warnaar: Gelukzoekers

Column Maaike Warnaar: Gelukzoekers
Maaike Warnaar

Oordopjes. Dat was het antwoord dat Kim kreeg op de vraag ’wat moet ik meenemen?’, toen ze in de zomer van 2015 voor een hulporganisatie op het Griekse eiland Chios ging werken. Ze zou wakker liggen zonder oordopjes vanwege het gehuil van de duizenden vluchtelingen om haar heen.

Anderhalf jaar later is de situatie in sommige kampen op de Griekse eilanden nog steeds verschrikkelijk. De laatste weken in het bijzonder, omdat het winter is. Deze week was de extreme kou in het beruchte kamp Moria op Lesbos in het nieuws. Op foto’s en video’s zagen we tenten die bedekt zijn met een dikke laag sneeuw. Sneeuw in Griekenland? Ja zeker. Het is er in tien jaar niet zo koud geweest.

We zien beelden van vluchtelingenkinderen rondom een schamel vuurtje, een compleet vluchtelingengezin onder één enkele deken, twee vluchtelingenjongetjes spelend in de sneeuw. Alhoewel, het woord ’vluchteling’ is volgens de Europese Unie niet op elk van hen van toepassing. Veel asielzoekers komen uit landen die door de EU als grotendeels veilig worden beschouwd, zoals Pakistan of Afghanistan. Vluchtelingen uit die landen worden neerbuigend ’gelukzoekers’ genoemd. Ze hebben geen enkele kans op een verblijfsvergunning.

Europa biedt deze mensen meestal helemaal niets. Waarom kwamen ze dan toch? Kim vertelde me wat ze weet. Afghanen hebben te maken met blijvende politieke en economische instabiliteit. De voortdurende onzekerheid en onveiligheid die dat met zich meebrengt, zorgt ervoor dat veel Afghanen weg willen. Recente vluchtelingen zagen vaak eerder hun buren vertrekken naar het Westen. Uiteindelijk verkochten ook zij alles wat ze hadden om een mensensmokkelaar te kunnen betalen.

Niet iedereen overleeft de reis. Maar wie Griekenland haalt, wordt opgevangen door bijvoorbeeld een hulporganisatie zoals die van Kim. Ze mailde me met de vraag of ik een aantal standaardzinnen voor hulpverleners kon laten vertalen uit het Engels naar het (Afghaans) Perzisch. Een selectie: „We hebben hier geen voedsel”, „We hebben hier geen kleding”, en „Voor medische hulp kun je naar een dokter in het andere kamp.”

Gelukszoekers is geen passende term voor de Afghaanse vluchtelingen die Griekenland hebben bereikt. Het zijn slachtoffers, of liever nog: overlevenden. Van de oorlog in hun thuisland, volgens de VN nog altijd ’een van de meest gevaarlijke, gewelddadige, door crisis geteisterde landen’. Van de uitbuiting door mensensmokkelaars. Van de gevaarlijke oversteek naar Europa. En uiteindelijk van ziekte, ondervoeding en kou in vluchtelingenkampen aan de randen van de EU.

Wat Afghanen op de Griekse eilanden vinden, heeft weinig met geluk te maken. Hulporganisaties noemen de situatie in de overvolle kampen zelfs onhoudbaar. Maar door de politieke deals die de EU sloot met Turkije en Afghanistan, met als doel de vluchtelingenaantallen binnen de EU te verminderen, kunnen vluchtelingen geen kant meer op. En daar ligt in Brussel blijkbaar niemand wakker van.

Wil je niks missen van De Gooi- en Eemlander? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws