Spel maakt seksueel weerbaar

Hoe leer je kinderen seksueel weerbaar te worden als ouders en hulpverleners zo’n beladen onderwerp zélf niet eens aan durven te snijden? Met deze gedachte in haar hoofd ontwikkelde Petra Duijzer het Safe Kids Meldcodespel.

Grote pionnen in vrolijke kleuren, een stapel opdrachtkaarten, een kartonnen bord met ’start’ en ’finish’ en een dobbelsteen. Wie niet beter weet zou denken dat we te maken hebben met de zoveelste variant op Mens Erger Je Niet of Ganzenbord. Maar het gaat hier niet om wie wint of verliest; er staat iets belangrijkers op het spel.

Petra Duijzer ontwikkelde het Meldcodespel. Ze werkte jarenlang in een vrouwenopvang, waar ze vrouwen begeleidde die te maken hadden met bijvoorbeeld huiselijk geweld of seksueel misbruik. Vaak waren bij die situaties ook kinderen betrokken maar die kregen niet altijd de juiste begeleiding. Duijzer merkte dat veel hulpverleners het moeilijk vonden om met kinderen over traumatische ervaringen te praten.

Zelf had Duijzer daar minder moeite mee, vertelt ze. Achter haar missie om mensen te helpen gaat een heftig verhaal schuil. „Toen ik nog op de middelbare school zat, vertelde mijn jeugdvriendin Anneleen me dat ze misbruikt werd door haar vader. Ik had al het vermoeden dat er bij haar thuis iets speelde, maar wist niet dat het zo ernstig was. Die man is uiteindelijk twee jaar de gevangenis ingegaan, maar met Anneleen ging het steeds slechter. Nadat haar vader vrijkwam, heeft ze zelfmoord gepleegd.”

De dood van haar vriendin gaf Duijzer de motivatie om haar leven te wijden aan het helpen van kwetsbare kinderen als Anneleen. „Iemand moest iets doen”, vertelt ze. „Want ieder kind verdient het om veilig op te groeien.”

De cijfers van misbruik en fysiek geweld zijn nog altijd onverminderd hoog. De Taskforce Kindermishandeling stelde vorig jaar al vast dat er nog te weinig aan gedaan wordt om het probleem aan te pakken, mede doordat professionals niet altijd weten hoe dit moet.

Dat merkte zij zelf ook. Uit het onderzoek dat ze deed in zeven vrouwenopvanginstanties bleek dat maar liefst 82 procent van de hulpverleners het lastig vindt om seksueel grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken bij kinderen.

„In de opleiding die deze mensen volgen, komt niet altijd goed aan bod hoe je dit aanpakt”, verklaart ze. „Daarnaast zijn hulpverleners ook maar gewoon mensen. Soms zijn ze bang voor hun eigen emotionele reactie als ze een beerput opentrekken bij een kind dat misschien misbruikt wordt, waardoor ze het gesprek soms niet aangaan.”

Frustrerend

Dit geldt ook voor ouders, weet Duijzer uit eigen ervaring. Ze komt zelf uit een streng gereformeerde regio in Zeeland, waar praten over seksualiteit nog steeds taboe is. „Door wat ik met mijn vriendin heb meegemaakt, vond ik het heel belangrijk om met mijn eigen dochter open te praten over seksualiteit en het aangeven van grenzen. Maar de meeste andere moeders in mijn omgeving voerden dat soort gesprekken helemaal niet met hun kinderen. Dat vond ik heel frustrerend.”

Het Safe Kids Meldcodespel is daarom bedoeld voor zowel kinderen in de leeftijd van 8 tot 12 als hun ouders en hulpverleners. De methode moet de volwassenen helpen om de signalen van kindermishandeling te herkennen en dit spelenderwijs bespreekbaar te maken.

Er wordt gewerkt met vijf thema’s: zelfvertrouwen, veerkracht, niet-pluisgevoelens, fysieke grenzen en seksualiteit. Aan de hand van opdrachtkaarten leert het kind bijvoorbeeld dat je niet-leuke geheimen altijd mag verklappen, dat je baas over je eigen lichaam bent en altijd kunt vertrouwen op je onderbuikgevoel.

„Naast IQ en EQ - rationale kennis en emotionale intelligentie - bestaat er ook BQ: je buikintelligentie. Kinderen leren op school vooral om gebruik te maken van die eerste twee, maar wij willen ze leren dat intuïtie net zo belangrijk is. Je voelt meestal zelf prima aan of iets wel of niet goed is, ook als je ratio bijvoorbeeld zegt dat opa altijd te vertrouwen is.”

Training

Iedereen kan de Safe Kids Pictokaarten bestellen, bijvoorbeeld om op een ludieke manier seksuele voorlichting te geven. Wie echter het complete Meldcodespel wil spelen, moet daarvoor eerst een officiële training volgen. Inmiddels zijn er al 100 professionals opgeleid. Duijzer hoopt dat het in de toekomst wordt ingevoerd in alle branches waarin met kinderen wordt gewerkt, zoals op scholen, bij de politie, slachtofferhulp, jeugdzorg en sociale wijkteams.

Getest

Zelf heeft ze het spel de afgelopen jaren in allerlei organisaties getest, met resultaat. „Ik speelde het bijvoorbeeld met een jongetje van 8 en zijn moeder. Zij vertelde dat haar zoon sinds een tijdje weer in bed plaste, maar ze wist niet waarom. Tijdens het spelen kwam naar voren dat het jongetje misbruikt werd door zijn stiefvader.”

Duijzer hoopt dat kinderen zich met haar methode veilig voelen om hun verhaal te doen, maar benadrukt ook dat dit niet het enige doel is. „Hoe je als spelleider op zo’n onthulling reageert is nog belangrijker. Je hoeft niet meteen in de startblokken te schieten en allerlei instanties in te schakelen, juist niet zelfs. Luisteren, het kind serieus nemen en geen oordeel vellen, dat is in de eerste plaats het belangrijkste.”

Informatie: www.meldcodespel.nl

Wil je niks missen van De Gooi- en Eemlander? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws