Ramp in Indonesië: voetbal is er een zaak van massahysterie, fanatisme, rivaliteit en van leven en dood

Politie treedt op na de wedstrijd.© Foto AFP

Theo Brinkman
Amsterdam

Voetbal in Indonesië, dat is een levensstijl, een zaak van leven en dood die regelmatig leidt tot ’massahysterie’. Nederlandse voetballers die in de Indonesische competitie spelen of hebben gespeeld hebben het er altijd over: de ongelooflijke beleving en rivaliteit bij de supporters. Dit weekeinde ging het verschrikkelijk mis bij de wedstrijd tussen Arema FC en Persebaya Surabaya. Bij rellen na het duel zijn volgens de laatste berichten zeker 174 doden gevallen.

Ezra Walian, voormalig jeugdspeler van AZ en Ajax en later nog actief voor Almere City en RKC, reageerde zondag bij tv-zender ESPN op de gebeurtenissen. Walian is Indonesisch international en speelt dit seizoen bij Persib Bandung. „Dat er bij de wedstrijd een paar duizend toeschouwers meer in het stadion zaten dan eigenlijk kan, geeft al aan hoe het voetbal hier leeft. Voor de supporters is voetbal hun leven en de rivaliteit is erger dan in Nederland”, zegt Walian. „Als het dan verkeerd gaat, kan het ook echt heel erg verkeerd gaan.”

(Tekst gaat verder na de foto)

Het stadion in Malang na de ramp.© Foto AP/Hendra Permana

Bijna tussen neus en lippen door vertelde Walian dat er enkele maanden geleden bij een wedstrijd van zijn eigen club twee mensen om het leven kwamen. „In juni speelden wij tegen Persebaya en toen zijn er ook twee mensen om het leven gekomen door verdrukking, omdat er teveel supporters zonder ticket in het stadion waren”, aldus Walian. „Mijn vriendin was ook bij die wedstrijd en bij de warming-up zag ik haar niet. Na de wedstrijd hoorde ik wat er was gebeurd. Dat kun je bijna niet geloven.”

Walian zou vandaag met zijn club Persib Bandung spelen tegen Persija (’dat is een klassieker zoals Ajax tegen Feyenoord’), maar alle wedstrijden in de Indonesische competitie zijn nu geschrapt.

(Tekst gaat verder na de foto)

De chaos in het stadion.© Foto AFP

Gedrang

Bij de rampwedstrijd van dit weekeinde ging het na afloop mis. Duizenden fans bestormden het veld, waarna de politie ingreep en met traangas schoot. In de paniek die daarop ontstond, werden veel mensen onder de voet gelopen. Ruim dertig mensen kwamen om in het gedrang op het veld, de andere slachtoffers overleden op weg naar het ziekenhuis, voornamelijk door zuurstofgebrek. President Joko Widodo van Indonesië heeft een onderzoek laten instellen, er wordt niet gevoetbald in het land totdat het onderzoek is afgerond.

Melvin Platje

Verhalen over de extreme beleving van supporters in het Indonesische voetbal zijn talrijk. Melvin Platje voetbalde jaren in Indonesië en vertelde in deze krant diverse keren over zijn belevenissen bij Bali United. Hij sprak van ’massahysterie’. „Je wordt hier echt op handen gedragen als je goed presteert. Het voetbal leeft enorm en wordt ook heel intens beleefd”, vertelde hij enkele jaren geleden.

„Dat heb ik nog maar eens ervaren nadat we het kampioenschap hadden binnengehaald. De viering was één groot gekkenhuis, het was een complete chaos in de straten. Een helikoptervlucht, een huldiging in het stadion, een rondtoer op scooters. En overal uitzinnige mensen. Ik ben met FC Volendam in 2008 kampioen van de eerste divisie geworden en toen was het al één groot feest aan de Dijk. Maar dit was toch wel van een andere orde. Die massahysterie had ik nog niet eerder meegemaakt. Het absolute hoogtepunt uit mijn carrière.”

Tanks

In 2017 liep het duel in Makassar - een rechtstreeks gevecht om het kampioenschap - volledig uit de hand. Het thuispubliek werd razend van woede toen Stefano Lilipaly - Nederlander met Indonesische roots - Bali United in blessuretijd naar de titel schoot. De stoeltjes vlogen over het veld en de politie moest eraan te pas komen om de spelers veilig de kleedkamer in te krijgen. „Ze braken het stadion af, er werd met stoelen naar ons gegooid’’, vertelde Nick van der Velden, oud-speler van AZ en destijds speler van Bali United later. ,,Uiteindelijk moesten we door de Indonesische politie met tanks worden afgevoerd daar. Nog nooit zoiets meegemaakt.”

Meer nieuws uit Sport