Stel je voor dat wij al die talentvolle mensen in een model stoppen of medicijnen geven om tot rust te komen | column

Jelte Krist pleit voor creatieve vrijheid.© Foto Ella Tilgenkamp

Jelte C. Krist

Gillian Lynne, een Engelse danseres, kon vroeger op school niet stilzitten. Ze was snel afgeleid, bewegelijk en stoorde de andere kinderen in de klas. De schoolleiding schreef haar ouders: ’Wij denken dat Gillian een leerstoornis heeft’. Haar moeder nam Gillian mee naar een specialist. Klein meisje van acht jaar oud. Op een stoel in een kille dokterskamer.

Nadat de arts haar een paar vragen had gesteld zei hij: ’Nu wil ik even apart met je moeder praten’. Hij stond op en voordat ze de kamer uitgingen zette hij de radio aan die op zijn bureau stond.

’Laten we gewoon even naar haar kijken’, zei de arts tegen de moeder toen ze naar buiten waren gestapt. Ze keken en binnen een minuut stond Gillian op en begon te dansen. De arts keerde zich tot de moeder en zei: ’Mevrouw Lynne, uw dochter is niet ziek. Ze is een danseres’.

Ik denk vaak aan dit verhaaltje. Als ik achter mijn MacBook zit en het werk maar niet lukt. Als ik studenten zie worstelen met uren college in een grote zaal. En als ik naar dansvoorstelling Aqua ga in de schouwburg van Amsterdam. Een show die mij laat meevaren op een oneindige stroom bewegingen. Lichamen die deinen, woest rollen en onstuimig springen. De dansers tonen een combinatie van energie, precisie en talent. Ze zijn in hun element. Als water is er sprake van continue flow.

In organisaties wordt veel gepraat over passie en flow. Het gevoel van lekker bezig zijn. Als tijdens een brainstorm de inspiratie door de ruimte stroomt. Of het moment dat je de geest hebt en dat rapport of product in een paar uur afmaakt. Je vergeet de tijd.

Ik merk dat onze omgeving, net als de stemmetjes in ons eigen hoofd, deze creatieve natuur vaak blokkeert. Modellen, plantmatig werken en taakprofielen zetten ons vast. Managementboeken en vergaderzalen lijken eigenlijk allemaal op elkaar. Er wordt geroepen om eigenheid en creativiteit, maar als je niet past in het gewenste plaatje moet je met de stroom mee, krijg je coaching of heb je een stoornis. Kijk hoe massaal wij kinderen, zoals Gillian, de indicatie ADHD geven. Iets wat in haar tijd nog niet bestond, want in de jaren dertig wisten mensen nog niet dat je die conditie kon hebben.

En gelukkig maar. Want Gillian Lynne is een geweldige danseres geworden en maakte de choreografie voor Broadwayshows. Ze is multimiljonair.

Ik kijk naar de dansers van Aqua die mij raken met hun kwetsbaarheid. Zonder woorden, zonder excuses en bijna naakt. Zij denken in beweging. Ze zijn in hun element en geven mij de moed om in mijn eigen werk mijn passie te volgen. Creatief en met fantasie. Al ben ik wat onorthodox en kijken mensen soms onbegrijpelijk naar mijn bewegingen. Maar stel je nu eens voor dat wij al die talentvolle mensen in een model stoppen of medicijnen geven om tot rust te komen. Weg flow, weg energie, weg creativiteit.

Wat een gemis voor onze goede wereld.

Jelte C. Krist is organisatie- en veranderkundige

Op 8 oktober danst Introdans Aqua in de Leidse Schouwburg en op 13 oktober in Stadsschouwburg Haarlem.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.