Leve de achterkamertjes | column

Chris Aalberts

Het kabinet zoekt miljarden voor defensie, het compenseren van spaarders én uw energierekening. En dus gingen Sigrid Kaag en Mark Rutte deze week langs bij de fractievoorzitters van alle oppositiepartijen om met ze te praten over steun voor een nieuwe begroting.

Het gaat om steun in de Eerste Kamer. In de Tweede Kamer heeft het kabinet immers een meerderheid, maar in de Eerste Kamer niet. Zowel links als rechts kan het kabinet helpen. Het wordt moeilijk kiezen.

Op links willen PvdA en GroenLinks hogere lonen, een hogere AOW en betaalbare huren. Het is voor Kaag en Rutte lastig om met ze samen te werken. Niet alleen inhoudelijk en financieel, maar vooral strategisch. De malaise bij de PvdA is ongekend en GroenLinks is een eeuwige oppositiepartij. Niet zo gek dat ze een fusie onderzoeken.

Een deal met het kabinet komt hen ontzettend goed uit: eindelijk weer een teken dat een linkse stem geen weggegooide stem is. Dit zal ook de fusie de wind in de zeilen geven omdat de samenwerking dan klinkend resultaat blijkt op te leveren. Het is voor Kaag logischer om deze partijen te negeren.

Samenwerken met rechts dan maar? Bij JA21 werd het duo met open armen ontvangen. JA21 wil het migratie- en stikstofbeleid openbreken en lastenverlichting doorvoeren. Wederom inhoudelijk en financieel niet aantrekkelijk voor Kaag en Rutte, maar strategisch is samenwerking nog lastiger.

Niemand wil zo graag een deal als JA21: daarmee zal Joost Eerdmans immers de belofte inlossen dat zijn partij in tegenstelling tot Forum en de PVV gaat voor tastbare resultaten en niet alleen voor holle retoriek. Het zal van JA21 meer dan nu een geloofwaardig alternatief voor de VVD maken. Er zijn nogal wat rechtse kiezers die al langer vinden dat de VVD onder Mark Rutte niet meer echt rechts is. JA21 staat te trappelen om ze te verwelkomen.

Zo is duidelijk waarom deze onderhandelingen nog maanden gaan duren. Rutte gunt JA21 deze overwinning niet en Kaag zal bezwaar hebben tegen het uitrollen van de rode loper voor PvdA en GroenLinks. En dus zagen we het duo deze week bij werkelijk iedereen langsgaan, of de partijen nou belangrijk zijn of niet. Kaag zat op een gegeven moment zelfs bij Forum voor Democratie, terwijl iedereen weet dat ze nog liever uit de politiek vertrekt dan dat ze met Baudet een compromis sluit. Alles om aan GroenLinks, PvdA en JA21 te ontkomen.

Wat de inhoudelijke uitkomst van deze onderhandelingen is, weet niemand, maar een andere kennen we wel. Critici vinden dat in een nieuwe bestuurscultuur - vaak bewierookt door Kaag - openbaar over dit soort thema’s moet worden gedebatteerd en niet in achterkamertjes. Als JA21 geen deal krijgt, gaat Eerdmans dat punt breed uitventen. En terecht.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.