Het morele faillissement van de EU | commentaar

Pascal van Dongen

Een voorbeeld van beschaving is dat je vluchtelingen probeert te helpen, daar waar mogelijk. Dat nu ook de EU een oogje dichtknijpt bij pushbacks, het terugsturen van vluchtelingen, betekent niet minder dan dat Europa weer een stukje beschaving ingeleverd heeft.

De EU heeft het uitgangspunt dat je het recht hebt om asiel aan te vragen in het eerste land waar je de EU binnenkomt. Daar worden vingerafdrukken afgenomen en wordt bekeken of de vluchteling recht heeft op asiel. Zo niet, dan moet je terug.

Dat is op zich een duidelijke regel. Op de uitvoering en werkbaarheid is veel aan te merken. Anders gezegd: dit werkt totaal niet. Maar het uitgangspunt is menselijkheid, een mooie kernwaarde.

Het fenomeen pushbacks hangt al enige jaren als een soort morele donderwolk boven de EU. In Griekenland klonken al langer geluiden dat bootjes met vluchtelingen gewoon teruggeduwd werden naar Turkije. Voor de goed orde: dit is illegaal en in strijd met het Europees Recht op het gebied van asiel, grenzen en immigratie.

Ook vanuit de Balkan en verschillende Oost-Europese landen weten mensenrechtenorganisaties te melden dat vluchtelingen met harde hand, vaak met steun van knokploegen, teruggestuurd worden. En ook tijdens de laatste vluchtelingencrisis, waarbij Wit-Rusland als politiek drukmiddel mensen richting de Poolse grens stuurt, is het fenomeen pushback weer opgedoken.

De verboden en mensonterende maatregel wordt nu ook door de EU gesteund, zij het in verholen taal. ’Volledige EU-solidariteit met Polen’, liet Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad in een tweet weten. Michel trekt hiermee een ongekend populistische jas aan. Hij meent namelijk dat dat is wat de meeste Europese burgers willen: minder asielzoekers.

Op zich kan Michel daar best gelijk in hebben. Maar hij is niet in de positie om dit standpunt in te nemen. Als de Europeanen anders denken over migratie, dan kunnen ze dat meewegen in hun stem bij de eerstvolgende Europese verkiezingen. Door oogluikend de pushbacks op basis van populistische geluiden toe te staan, verklaart de EU zichzelf moreel failliet.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.