Wijze raad voor vastlopende thuisdichters. Tips en trucs van de kenner

Sinterklaas zwoegt op een gedicht. Wat rijmt er toch op airfryer?© Foto ANP/Lex van Lieshout

Jan Vriend
Amsterdam

Daar ben je mooi klaar mee. Zwoeg je op een sintgedichtje voor je zus, loop je vast. Want wat rijmt er in vredesnaam op airfryer? Hoog tijd voor rijmadvies. Dus: hier tips en trucs van de kenner. Om te beginnen: plagen mag, pesten niet.

Een alarmerend bericht uit de rijmkamer: onderzoek bracht deze week aan het licht dat een kwart van de Nederlanders het maken van een gedichtje knap lastig vindt. Zó lastig dat ze de feestdagen het liefste zonder rijmelarij willen vieren. Zo’n nieuwtje komt hard aan bij puntdichter Jan J.Pieterse. De Haarlemse ambassadeur van de plezierpoëzie is cabaretkenner en gevierd auteur in de categorie light verse. ,,Een sinterklaasgedicht hoeft helemaal niet lastig te zijn’’, zegt hij bemoedigend.

Pieterse kan het weten: al jaren is hij in de aanloop naar pakjesavond samen met collega-taalvirtuoos Frank van Pamelen huisdichter op de radio. En daarmee steun en toeverlaat voor luisteraars met een rijmblokkade op zoek naar een passend gedicht voor familieleden en collega’s.

Morgen zit hij weer rijmklaar met pen en papier in de radiostudio, hier draait hij alvast warm met zes oefengedichtjes voor denkbeeldige ‘krijgers’. En trakteert hij vastlopers op vijf tips voor een heerlijk avondje.

1. Kies een eenvoudig rijmschema. Schrik dus niet terug voor het vertrouwde ABAB-patroon. Zoals:

’Sint zat eens te denken

wat hij tante Greet zou schenken.

Zij is ontzettend lief geweest

dus zij verdient het wel het meest.’

Of kies voor het eenvoudige ABBA-schema:

‘Hier is een pakje voor opa Piet

Sint hoeft bij hem nooit te gokken

want ieder jaar vraagt hij sokken

maar die krijgt hij nu eens niet’

,,Hoe makkelijker het rijmschema is, hoe beter het wordt voorgelezen’’, weet Pieterse. Maar doe niet moeilijk, is zijn raad. ,,In geval van nood: neem schema ABCDE.’’ Anders gezegd: schrijf gewoon wat leuks. Desnoods zonder rijm.

2. Vermijd lastige rijmwoorden aan het einde van de zin. Noem die airfryer dus: pan voor de lekkere trek. Dan komende rijmwoorden vanzelf.

3. Hou het leuk, dan blijft het feest. Pak je kans om in je gedicht wat plaagstootjes uit te delen, maar maak het niet te gek. Plagen mag, pesten niet. Kietelen is toegestaan, slaan niet. ,,Je mag best even de vinger op de zere plek leggen, maar het mag geen ruzie worden. Dus laat je zwager in je gedicht gerust even weten dat je nog een tientje van hem krijgt. Laat je vrouw gerust even doorschemeren dat je die verzwegen deuk die ze in je auto reed, écht wel hebt gezien. Maar zwaarder moet het niet worden. Vermijd pijnlijke opmerkingen over het drankgebruik van ome Kees en begin in een 5-decemberrijmpje voor je vrouw niet over dat twijfelachtige nachtje weg na die borrel met haar collega’s.’’

4. Hou het spannend. Dus verraad in je rijm niet meteen de inhoud van het pakje. ,,Hier voor Annet een nieuwe pet’’, werkt niet. ,,In een politieserie laten ze ook niet direct zien wie de dader is. Langzaam opbouwen werkt beter. Je mag verklappen dat het cadeau haar goed zal staan, dat het haar beschermt tegen de kou en desnoods dat het in Madrid nog lastig te vinden was. Maar wat het precies is, moet Annet zelf ontdekken als ze het uitpakt.’’

5. Vermijd discussie over de knecht van Sinterklaas. ,,Ruzie gaat ten koste van de sfeer. Je hoeft geen kleur te bekennen. Noem hem in je rijm gewoon Piet. Zo heet-ie ook. En dan blijft het gezellig.’’

Bonustip: Hou het veilig, bij het voorlezen. ,,Denk eraan dat Sinterklaas met zijn leeftijd tot de risicogroep behoort. Als het virus tot de stoomboot doordringt, is Leiden in last. Dus was je handen na het voorlezen van je gedicht, nies in je elleboog als je je neus in een surprise hebt gestoken en kruip niet bij de Sint op schoot, maar hou anderhalve meter afstand. Minstens staflengte.’’

Rijmservice

Vrijdagavond 3 december brengt NPO Radio 5 een nieuwe editie van de Sinterklaasgedichtenservice. Daarin helpen de dichters Jan J. Pieterse en Frank van Pamelen vastgelopen thuisdichters met kant en klare gedichten voor familieleden vrienden of collega’s. Te beluisteren tussen 20.00 en 22.00 uur.

Meer nieuws uit Uitgelicht

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.