Facebooks algoritme pompt nepnieuws, geweld en samenzweringen rond. Dat moet afgelopen zijn | Commentaar

Klokkenluider Frances Haugen. De datawetenschapper was deze week in Londen om te praten met de volksvertegenwoordiging.

Klokkenluider Frances Haugen. De datawetenschapper was deze week in Londen om te praten met de volksvertegenwoordiging.© Foto ANP / AFP

Annelies Karman

De tweede reeks onthullingen van de Facebook Papers is minstens zo schokkend als de eerste. Uit de documenten van klokkenluider en voormalig Facebook-medewerker Frances Haugen blijkt nu dat het platform zelf in 2019 al een stuitende ontdekking deed. Het algoritme gaf een nieuw test-account binnen twee dagen suggesties om extreme samenzweringsgroepen te volgen.

Alleen maar omdat de fictieve gebruiker ’Carol’ had aangegeven geïnteresseerd te zijn in ’Donald Trump’ en ’Fox News’. Ook een test-account in India werd door het algoritme bestookt met nepnieuws, geweld en polariserende berichten over moslims.

Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Zolang er niets strafbaars gebeurt, mag een groep over complottheorieën best bestaan op Facebook. Maar het is ongelooflijk dat Facebooks algoritme het als een hapklare brok voorschotelt gebruikers van wie bekend is dat ze vatbaar zijn voor dit soort berichten.

’Verkeerd beeld’

Oprichter en baas Mark Zuckerberg gooit met stenen om zichzelf te beschermen. Bij de presentatie van de kwartaalcijfers zei hij deze week dat er een gecoördineerde actie tegen Facebook is opgezet. Die erop gericht is om een ’verkeerd beeld’ te schetsen van zijn bedrijf. Terwijl het hier gaat om een dappere klokkenluider die de handelswijze van haar werkgever niet meer kon aanzien.

Mark Zuckerberg.

Mark Zuckerberg.© Archieffoto ANP / AFP

De socialemediagigant is zeer machtig. Het is niet meer alleen het ’gezichtenboek’ met vrienden in de tijdlijn. Facebook is uitgegroeid tot de primaire nieuwsbron van vele wereldburgers. Door nepnieuws, omstreden groepen en haat rond te pompen naar de 1,9 miljard gebruikers, bewijst Facebook de mensheid geen dienst.

Lees ook: Tweede golf pijnlijke Facebook-onthullingen. Hoe het algoritme extremisme rondpompt

Uitgesloten

Het bedrijf maakte het afgelopen kwartaal negen miljard euro winst. Negen miljard euro. In drie maanden. Facebook heeft geld zat om topprioriteit te maken van het verwijderen van haatdragende en gewelddadige berichten, evenals nepnieuws. Bovendien moeten complottheorieën en andere discutabele boodschappen uitgesloten worden van verspreiding door het algoritme.

Alleen zo worden ’Carol’ en alle echte gebruikers behoed voor onjuiste berichten. Als Carol er zelf naar gaat zoeken, is het wat anders. Maar bewust dit soort controversiële zaken rondpompen gaat veel te ver.

Lees ook: Baas Facebook: niet waar dat bij ons winst boven veiligheid gaat

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.