Premium

Veertig Nederlanders willen zich met coronavirus laten besmetten

Veertig Nederlanders willen zich met coronavirus laten besmetten
Epidemioloog Sophie Rose.
Amsterdam

Ruim veertig Nederlanders hebben zich aangemeld om zich vrijwillig te laten besmetten met het coronavirus. Met duizenden anderen willen ze op die manier de ontwikkeling van een vaccin versnellen. Het is een gevaarlijke en omstreden methode om proefvaccins sneller op de markt te krijgen.

Andrew Dasselaar, schrijver en journalist, zou een paar jaar geleden nog volop in de risicogroep hebben gezeten voor corona. Hij woog 154 kilo. Toen realiseerde hij zich dat rottige gevoelens iets anders zijn dan honger.

Hij loste de achterliggende psychologische problemen op, verloor zeventig kilo en loopt nu ultramarathons. En hij durft het risico aan om zich met een neusspray of injectie te laten infecteren met covid-19 in naam van de wetenschap.

Dasselaar meldde zich aan bij 1DaySooner, een Amerikaans programma van verschillende universiteiten dat in contact staat met vooral Amerikaanse vaccinontwikkelaars. Bedoeling is een groep van tienduizenden vrijwilligers klaar te hebben staan, zodra er groen licht komt voor dit soort ongebruikelijke klinische tests.

Lastiger

Een vaccin bouwen duurt lang. De ontwikkelaars willen elke kans aangrijpen om het proces te versnellen. Inmiddels worden al zeven typen vaccins op mensen getest en nog ruim tachtig andere ontwikkelaars zijn bijna zover.

Maar testen met mensen wordt steeds lastiger nu het virus op z’n retour lijkt. Ook proefpersonen moeten anderhalve meter afstand houden.

Dat betekent dat de kans niet zo groot meer is dat proefpersonen spontaan aan het virus worden blootgesteld. Fijn voor hen, maar daardoor duurt het veel langer voor de onderzoekers kunnen concluderen of hun middel werkt of niet.

Dat de besmettingsaantallen afnemen, is voor de geleerden frustrerend, gaf ook directeur Adrian Hill van een Britse vaccininstituut toe. Hoe beter de samenleving zich houdt aan ’sociale onthouding’, hoe langer het duurt voor er een vaccin op de markt is.

Veertig Nederlanders willen zich met coronavirus laten besmetten
Elke dag dat er eerder een vaccin is, scheelt ruwweg zevenduizend doden, zeggen ze bij de Amerikaanse organisatie 1DaySooner.
© Foto Hollandse Hoogte

Testtempo

Er is een gevaarlijke oplossing om het testtempo flink op te voeren: vrijwilligers eerst het vaccin geven en hen dan besmetten met corona om te zien of het werkt. Viroloog Ab Osterhaus gruwt daarvan.

„Ik wil er niet eens aan denken”, zei hij eerder in De Telegraaf. „Dat staat geen ethische commissie toe. Bij influenza kon je proefpersonen nog een ongevaarlijke variant van het virus geven. Dat lijkt me heel lastig bij corona. Anders dan bij griep is er ook geen medicijn om op terug te vallen als mensen toch ziek worden.”

Toch gaan er steeds meer stemmen op om voor corona een uitzondering te maken. De kans dat proefpersonen ernstig ziek worden of sterven is aanwezig, geeft Stanley Plotkin van University of Pennsylvania toe. Daar staat tegenover dat met een snel vaccin wereldwijd veel levens gered worden. „We moeten constant blijven nadenken of onze principes nog wel geldig zijn.”

Elke dag eerder dat er een vaccin is, scheelt ruwweg zevenduizend doden, zeggen ze bij de Amerikaanse organisatie 1DaySooner. Elke drie maanden is dat een half miljoen geredde levens. Nood breekt dus wet. Bij de organisatie hebben zich al ruim 21.000 vrijwilligers gemeld om zich te laten besmetten voor de wetenschap. Onder hen ruim veertig Nederlanders.

Gerechtvaardigd

Epidemioloog Sophie Rose van 1DaySooner snapt de bezwaren heel goed.

„Ik respecteer die visie dat het onethisch is om te besmetten zonder dat er een behandeling is. We wijken af van voorgaande werkwijzes. Maar onder bepaalde omstandigheden kan dit gerechtvaardigd zijn. We gaan alles doen wat maar mogelijk is om risico’s zoveel mogelijk uit te bannen. Wij kijken wie het minste risico loopt op gezondheidsschade. We kijken ook naar mensen die sowieso al een hoog risico zouden lopen, zoals mensen in de zorg. Ook zorgen we dat ze onder intens medisch toezicht staan. En misschien is er tegen de tijd dat de tests beginnen wel een goed medicijn als achtervang.”

Er zijn nog meer manieren om het risico enigszins in te dammen. Door te kiezen voor uitsluitend jonge proefpersonen bijvoorbeeld, die worden besmet met een zorgvuldig gedoseerde hoeveelheid virus van een variant die vooral milde symptomen veroorzaakt.

Rose is ook vrijwilligster voor besmetting. „Natuurlijk heb ik stilgestaan bij de risico’s. Ik heb geen onderliggende gezondheidsproblemen en ben in een positie om het risico te nemen. Dus waarom zou ik het niet doen?”

Lees ook: In Leids laboratorium wachten ze op coronamuizen uit Amerika voor proeven

Lees ook: Farmaceut Janssen richt Leidse fabriek in op productie 300 miljoen coronavaccins: ’Het gaat sneller dan we hadden verwacht’

Lees ook: Leids coronavaccin buiten Nederland getest

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.