Premium

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Jan Schaapherder overleed aan corona, alleen en zonder afscheid van de familie te kunnen nemen.
© eigen foto
Huizen

Een indringende overlijdensadvertentie zaterdag. De familie van Jan Schaapherder uit Huizen maakt zijn dood bekend. Elke zin komt hard binnen. Schaapherder is slachtoffer van het coronavirus. Hij is een van de 1.039 Nederlanders die aan het virus zijn bezweken. Achter de advertentie gaat een hartverscheurend drama schuil. Alleen gestorven en zonder afscheid te kunnen nemen.

Het is het scenario dat veel ouderen in verzorgingshuizen op dit moment vrezen. „Onmenselijk, dit verhaal moet verteld worden”, zegt oudste zoon Hans.

’En toen werd een statistiek ineens een mens… Door het coronavirus kwam een lang en gelukkig leven op een bizarre manier ten einde. Niemand heeft afscheid van onze geweldige man, vader, schoonvader, opa en (bijna) overgrootvader kunnen nemen. Later dit jaar – na de crisis - willen we zijn leven alsnog met familie, naasten en dierbaren herdenken. In verband met eventueel besmettingsgevaar nemen wij geen enkel risico en zullen in de kleinst mogelijke samenstelling onze vader op het St. Jans Kerkhof in Laren begraven. De enige troost die we Brenda kunnen bieden zijn uw telefoontjes, die doen haar enorm goed.’

Hans Schaapherder (62) is verscheurd door emoties als hij de tekst opstelt van de rouwadvertentie van zijn vader Jan Machiel Schaapherder. Het is donderdag 26 maart, Hans is jarig die dag. In de voorbije nacht is zijn vader overleden, 89 jaar oud. Een erfgooier, geboren en getogen in Laren.

(tekst gaat door onder de foto)

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Jan en zijn oudste zoon Hans Schaapherder.
© Eigen foto

Een week geleden is er nog niets aan de hand. Jan Schaapherder woont sinds vijftien maanden op een gesloten afdeling in Voor Anker, een woonzorgcentrum in Huizen. Hij is licht dementerend. Zijn vrouw Brenda (Bep, 86) is in de aanleunwoning bij Voor Anker blijven wonen die ze samen tien jaar eerder samen betrokken.

„Mijn vader was af en toe in de war, maar was fysiek in orde. Hij had begin dit jaar zijn enkel gebroken en was weer aan het lopen. Dat ging goed. Twee weken geleden ben ik hem gaan uitleggen dat de wereld in brand staat. Heb verteld over het coronavirus. Hij bedankte me voor mijn eerlijkheid.”

Het blijkt de laatste keer dat Hans zijn vader in levenden lijve ziet. Dan gaat het snel. Twee dagen later kondigt premier Rutte aan dat de deuren van alle verzorgingshuizen op slot gaan. De familie hoort niets van het huis, zegt Hans.

„Ineens hing er een brief op de deur. Hartverscheurend dat mijn moeder op de deur moet lezen dat ze niet meer naar haar man kan. Dramatisch. Ik heb gebeld en kreeg te horen dat ze mijn mailadres niet hadden. Wonderlijk, ik krijg altijd berichten van ze. Een kapitale fout”, meent Hans.

Een paar dagen nadat de familie niet meer op bezoek kan, krijgen ze een beangstigend telefoontje. Pa is koortsig. „Er werd een dokter bij gehaald. Die dacht aan een longontsteking maar hield ook rekening met corona. Er was nog geen besmetting in het huis. Mijn vader kreeg voor de zekerheid antibiotica en werd getest op corona.”

Vrees

Afgelopen dinsdag hoort de familie waar ze al voor vreest. Hij heeft het virus. „Ik stond buiten toen ik het bericht kreeg. Nou, dan draait de wereld even om je heen. Mijn vader was een ontzettende vechter. Inmiddels waren er in het huis veel zieken met dezelfde verschijnselen. Die testte de GGD niet meer. Ze hebben het allemaal”, zegt Schaapherder.

(tekst gaat door onder de foto)

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Drie generaties Schaapherder bij elkaar.
© eigen foto

Hij belt de afdeling en vraagt hoe het met zijn vader gaat. „Het personeel is zo ongelooflijk betrokken. Die meiden doen echt geweldig werk. Met risico voor eigen leven werken ze door. Niets dan lof. Ze hielden meteen met het ergste rekening.”

Op bezoek mag niet, krijgt de familie in eerste instantie te horen. Dan belt woensdag een verpleegkundige dat ze mogen komen om afscheid te nemen als ze zelf voor beschermende kleding zorgen. „Ze hebben hun eigen kleding heel hard nodig, legde ze uit. Ik ben herstellende van een longontsteking, ik kan het risico niet nemen en mijn moeder is 86. Ook niet verstandig om haar te laten gaan. Mijn zusje wilde, maar haar is het niet gelukt om beschermende kleding te vinden.”

Die nacht overlijdt Jan Schaapherder. Alleen en zonder afscheid te hebben kunnen nemen. „We hoopten dat het snel zou gaan. Zijn dood voelde als een verlossing. Mijn twee broers wonen in Zuid-Afrika en Amerika. Die zijn pas nog geweest en nemen iedere keer afscheid. Voor hen is het frustrerend te weten dat de kans groot is dat ze niet bij het overlijden van onze ouders zijn. Maar ik woon sinds kort in Bussum, zó dichtbij en nu voelt dat net zo ver weg als mijn broers. Dat is pijnlijk.”

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Jan Schaapherder overleed alleen en zonder afscheid te kunnen nemen van zijn vrouw Bep.
© eigen foto

De rouwadvertentie in de krant roept veel reacties op. „Gisteren belde een wildvreemde mevrouw. Ze komt uit de verpleegwereld en zei ’uw vader is niet alleen geweest toen hij stierf, dat laat de verpleging niet gebeuren’. Ik troost me met die gedachte.”

Ook de uitvaart en de begrafenis dinsdag zijn overschaduwd door corona. „Hij moest drie dagen in de koeling blijven door het virus. Alleen mijn zus heeft hem nog gezien. Met mijn gezondheid was het risico te groot. We hebben zelfs mijn moeder niet kunnen vastpakken. Verschrikkelijk om haar alleen in de taxi te zien stappen. We moeten afstand houden, ook in deze moeilijke tijd.”

Hans Schaapherder is met zijn openhartige verhaal over de dood van zijn vader er niet op uit om iemand de schuld geven. Maar het had volgens hem beter gekund. „De coronacrisis maakt duidelijk dat het zorgsysteem op punten faalt. De verzorgden doen hun werk fantastisch, maar de communicatie van het management faalt. Als ik de dag na zijn dood in de krant lees dat deze overleden cliënt volgens de directeur ’dementerend, ouder dan tachtig en al zeer zwak en kwetsbaar’ was voordat hij corona kreeg, denk ik: ’dat klopt niet’, mijn vader was een week geleden nog gezond.”

Een gelukkige erfgooier met oog voor anderen

Wandelen was zijn lust en zijn leven. Hij schreef maar liefst 24 keer de Nijmeegse Vierdaagse op zijn naam. Lopen deed hij nog steeds, niet meer die grote afstanden. Maar de laatste jaren kon je Jan Machiel Schaapherder, geboren op 28 juli 1930 in Laren, uittekenen achter zijn rollator. Wandelend door Huizen, genietend van het leven. Zoals op de foto bij de bloeiende magnolia in de Rembrandtlaan. Precies een jaar geleden werd de foto gemaakt.

(tekst gaat door onder de foto)

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Jan Schaapherder uit Huizen stierf in eenzaamheid aan corona.
© foto: privé

Een vrolijke en gelukkige man. Een erfgooier, zoon van Jaap – van Giel – Schaapherder. Geboren en getogen aan de Boekweitskorrel in een bijzonder huis. Gebouwd in opdracht van begrafenisonderneming Barbara die ruimte nodig had om de lijkkoets te stallen. Tegen en boven die stalling werden twee woningen gebouwd. Een werd bewoond door het gezin Schaapherder (met vijf kinderen en oma en huurders in de zomer). De familie sliep jarenlang boven de lijkwagen.

(tekst gaat door onder de foto)

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Brenda (Bep) en Jan Schaapherder.
© eigen foto

Jan Schaapherder verhaalt over zijn gelukkige jeugdjaren in Laren in een aantal uitgaven van de Historische Kring Laren. Hij zat op de armenschool en was misdienaar in de Basiliek. Aan de Boekweitskorrel bleef hij wonen tot zijn trouwen in 1957 met Brenda (Bep) uit Bussum, die hij ontmoette tijdens carnaval in Hamdorff. Het paar kreeg drie zonen en een dochter. Zijn vader Japie was gemeentewerker en hield met bezem en karretje de straten van Laren schoon.

Jans wereld werd een stuk groter. Hij werkte voor Philips en werd als ‘materials manager’ de hele wereld over gestuurd.

,,Hij was verantwoordelijk voor de logistiek bij projecten in het buitenland. We verhuisden met het hele gezin in 1971 naar Singapore. Dat heeft echt een verpletterende indruk op mij gemaakt als kind. Zo bijzonder. Mijn vader is zijn hele leven een vechter geweest, liet zich niets vertellen. Eigenwijs misschien. Hij had het talent om dingen voor elkaar te krijgen”, vertelt oudste zoon Hans Schaapherder (62).

Jan Schaapherder stierf alleen en zonder afscheid; het hartverscheurende verhaal achter een rouwadvertentie in coronatijd
Jarenlang woonde het gezin Schaapherder in het buitenland door het werk van pa bij Philips.
© eigen foto

Jan was betrokken bij de wereld en bij anderen. Wilde graag helpen. Zo haalde hij met wandeltochten geld op voor onder meer een kinderziekenhuis in Brazilië. ,,Twee ton in totaal. De laatste jaren liep hij voor pater Van Wegen in Zuid-Afrika.”

Tien jaar geleden hoopte Jan dat op de plek van houthandel Van Dijk vlakbij zijn ouderlijk huis in Laren leuke senioren-appartementen gebouwd zouden worden. ‘Want van daaruit zou de allerlaatste reis van deze erfgooier van de wieg naar het graf van mijn ouders nog een stukje verkort kunnen worden’, schreef hij in het blad van de Historische Kring.

In dezelfde uitgave vertelt hij ook over de dood van zijn vader Japie in 1972. ‘De dood kwam als een dief in de nacht, het overviel hem na avondje oppassen bij een van ons. Bij thuiskomst stierf hij ter plekke. Helemaal alleen.’ Bijna vijftig jaar later overlijdt Jan in dezelfde omstandigheden. Zonder afscheid te kunnen nemen van dierbaren.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.