Premium

Snel plannen anders verdrinkt Nederland

Snel plannen anders verdrinkt Nederland
Veel plannen met grote lange dijken worden de laatste tijd gelanceerd. De Afsluitdijk is vaak hét voorbeeld die de planmakers voor ogen hebben.
© Foto Mediahuis

Het zeeniveau dat meters gaat rijzen en Nederland vroeg of laat opslokt, dat spiegelde journalist Rutger Bregman ons onlangs voor. Terecht? Emeritus professor waterbouwkunde Han Vrijling denkt dat Nederland niet wordt verzwolgen door het water als we snel plannen maken.

Het is 2040. De hoogbejaarde milieuactivist Johan Vollenbroek, die in 2019 de bouw en de landbouw stillegde en in 2020 Schiphol bijna sloot, is door de Raad van State in het gelijk gesteld. Hij maakte bezwaar tegen de aanleg van een zeewering op een kilometer uit de kust omdat het werk te veel stikstof en CO2 uitstoot. Bovendien kruist het tracé enkele Natura 2000-gebieden.

Dit scenario is waarschijnlijker dan het verhaal dan nu in veel talkshows galmt: Nederland wordt verzwolgen door het wassende water. Binnenkort ligt Amersfoort aan zee!

Daarbij worden de vergeefse waarschuwingen van dr. ir. Johan van Veen, de vader van het Deltaplan, in herinnering geroepen. Niemand luisterde. Op 1 februari 1953 braken in Zeeland de dijken en verloren circa 1300 mensen hun leven.

Het is onjuist om deze ramp te vergelijken met de situatie van nu. Destijds waren de dijken slecht onderhouden na de economische crisis van 1930 en de Tweede Wereldoorlog. Op dit moment verkeren de waterkeringen in zeer goede staat. De gevreesde bedreiging wordt apocalyptisch afgeschilderd, terwijl de zeespiegel zeer langzaam rijst.

De rekenmodellen voorspellen sinds het begin van het IPCC (het klimaatpanel van de Verenigde Naties) in 1988 een tot twee meter rijzing in een eeuw, maar de werkelijke metingen van de zeespiegel blijven onverstoorbaar 0,18 meter per eeuw aangeven. Dat zou tot twijfel aan de rekenmodellen moeten leiden.

En als de zeespiegel plotseling zou beginnen te stijgen dan kunnen onze waterkeringen dat zonder maatregelen goed keren. Wel loopt dan de veiligheid langzaam terug van een overstroming in een op de 10.000 jaar naar een op de 1000 jaar. Zelfs dan hebben we nog de veiligste dijken ter wereld.

Opmerkelijk is dat er op dit moment geen degelijk plan is. De Deltacommissaris heeft wel cartoontekeningen en podcasts, maar zou beter snel drie concrete alternatieve plannen in detail kunnen uitwerken en een raming maken van kosten en tijd.

De klassieke oplossing is het versterken van de bestaande zeeweringen en het afsluiten van alle zeegaten, inclusief de Westerschelde en de Nieuwe Waterweg. De Rijn zal dan door een gemaal van 500-megawatt naar zee moeten worden gepompt, net als de Amstel, de Rotte en de Alblas.

Daarnaast is er een milieuvriendelijke variant, waarin alle zeearmen weer worden geopend en volledig omdijkt. Deze variant zal veel geld en tijd kosten, waarbij het de vraag is of de deltanatuur de zeespiegelrijzing overleeft. Of de Rijn vrij in zee kan blijven stromen, is de vraag.

De derde variant omvat een nieuwe dijk rondom Nederland op een kilometer voor de kust, met daartussen een zoetwatermeer en op de dijk het supergemaal. De kering gaat dwars door windmolenparken, begraaft Natura 2000-gebieden en belemmert de scheepvaart, tenzij er geniale vondsten worden gedaan.

Deze drie plannen moeten in maatschappelijke discussie worden gebracht, opdat wij het eens zijn hoe wij de zee tegemoet treden als hij gaat stijgen en niet ruziënd over straat rollen. En stelt u het debat eens voor of de Waddenzee moet worden ingedijkt en veranderd in een zoetwatermoeras of juist moet worden uitgeleverd aan de stijgende zee inclusief de Waddeneilanden. Of dat de ene helft van Nederland de andere helft belet om noodzakelijke versterkingen uit te voeren.

Nederland moet niet op tv spreken over die vreselijke toekomst die wellicht nooit komt, maar goede plannen maken en overeenstemming bereiken over de oplossing.

Rutger Bregman over ’Het water komt’

’Laat ik de dreiging dus wat duidelijker beschrijven. Het voortbestaan van Nederland staat op het spel.’ Dat schrijft historicus en journalist van De Correspondent, Rutger Bregman, in zijn brief ’Het water komt’. In zijn schrijven – dat aan alle Nederlanders is gericht en in veel media uitgebreid is behandeld – komen meerdere experts op het gebied van watermanagement en toekomstige gevaren aan bod. Teneur van de brief: „Er is een kans dat onze kinderen afscheid moeten nemen van steden als Den Haag, Delft, Rotterdam, Amsterdam, Leiden en Haarlem. Eeuwen aan erfgoed, cultuur en geschiedenis zullen dan verloren gaan.” Dit allemaal door de stijging van de zeespiegel met meerdere meters deze eeuw. Dat concluderen wetenschappers die hij heeft geïnterviewd. De brief is te lezen en te beluisteren op www. decorrespondent.nl.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.