Premium

Elisabeth is Tinder-onderzoeker ’Hoe meer je op de app zit, hoe kritischer je wordt’

Elisabeth is Tinder-onderzoeker ’Hoe meer je op de app zit, hoe kritischer je wordt’
Elisabeth Timmermans.
© foto Carmen De Vos

Het was vroeger misschien gênant dat je je partner had ontmoet via internet. Onromantisch. Maar nu vinden we het gewoon. Sterker nog, we swipen wat af voor een one nightstand, afspraakje of in de hoop op echte liefde. Online datingapps zijn niet meer weg te denken uit ons moderne liefdesleven.

Er bestaat zelfs een online datingapp-onderzoeker: de Vlaamse communicatiewetenschapper Elisabeth Timmermans die lesgeeft bij de Rotterdamse universiteit. Ze schreef het boek ’Liefde in tijden van Tinder’. Ze lacht: ,,Ik word door vrienden voor grap wel Tindermans genoemd.’’ Ze doet al jaren onderzoek naar datingapps en de gebruikers. Grappig detail: zelf vond ze ook haar huidige vriend via Tinder. Ongepland, maar een leuke bijkomstigheid van haar onderzoek.

Bij een dating-app kunnen gebruikers andere gebruikers zien die bijvoorbeeld binnen een straal van vijf kilometer zijn. Het profiel dat je aanspreekt, krijgt een hartje of een swipe naar rechts. Vindt de andere persoon jouw profiel ook leuk, dat is het: ’Congratulations! It’s a match!’ en kan er gechat worden. De populairste app in Nederland is Tinder, gevolgd door Happn. Innercircle is in grote steden in trek. Deze app controleert eerst de foto’s van wie toegelaten wil worden. Een soort vleeskeuring voor je zelf mag keuren. Bumble wint steeds meer terrein. Timmermans: ,,Deze app pretendeert vrouwvriendelijker te zijn, omdat de vrouw de eerste move moet maken en het gesprekje moet beginnen. Wel geestig is dat deze app is bedacht door de ex-partner van de bedenker van Tinder.’’

Hoeveel gebruikers er zijn, is lastig te zeggen. Sowieso meer dan anderhalfmiljoen bij Tinder alleen. En gebruikers houden het meestal niet bij één dating-app. ,,De meesten beginnen bij Tinder, als dat niet bevalt, proberen ze iets erbij.’’

Waarom we swipen heeft met allerlei redenen te maken: spanning, eenzaamheid, verveling, op zoek naar een seksdate, vriendschap of echte liefde. Het kan allemaal. Volgens Timmermans hebben de meeste gebruikers een flinke haat-liefderelatie met de apps. ,,Vaak worden de apps eerst actief gebruikt, dan valt het tegen. Ze hebben bijvoorbeeld geen boeiende dates gehad, ze zijn afgewezen, of het idee van het online vlees keuren staat ze tegen. Dat wordt de app verwijderd. Maar vaak, na een paar maandjes, wordt de app toch weer geïnstalleerd om het weer te proberen.’’

Meer daten

Hebben dating-apps onze samenleving veranderd? Of was de samenleving al aan het veranderen en sprongen de app-bedenkers hier slim op in? Een kip of het ei-verhaal, aldus Timmermans. Maar feit is dat we anders daten dan zo’n dertig jaar terug. Het is sowieso een stuk makkelijker om nieuwe mensen te ontmoeten. We daten niet meer alleen met iemand uit hetzelfde dorp. Ook wordt er al op jonge leeftijd online gedate. ,,Achttienjarige Tinderaars zijn niet vreemd. Dat was voorheen anders. Dan werd online dating gedaan door bijvoorbeeld personen die uit een scheiding kwamen. Die het lastig vonden om vrijgezel te zijn. Jonge mensen hadden genoeg andere manieren om nieuwe mensen te leren kennen. Nog steeds, maar ze zitten ook op Tinder of Bumble. Gewoon omdat ze dat leuk vinden.’’

Lees ook: Tinder-gebruikers delen hun ervaringen: Hilversumse ging toch koffie drinken met match en is nu verloofd

Wat doet het gebruik met ons? Kans is groot dat we de apps blijven gebruiken. Zelfs als ons huidige Tinderhuwelijk na vijf jaar strandt. ,,Als je een partner aan een app hebt overgehouden, heb je een positief gevoel bij dating-apps. Gaat die relatie over, is de kans groot dat je de app weer gaat gebruiken. In de hoop op nogmaals succes.’’ De apps maken ons meer op uiterlijk gericht. Wat dat op lange termijn moet ons doet, weten onderzoekers nog niet. ,,Bij apps kijk je alleen welke foto je aanspreekt. Hoe langer je de app gebruikt, hoe kritischer je wordt. ’Rejection-mindset’, noem ik dat. Je kan door één foto al denken: nee, ik swipe jou weg. In het echte leven is dat natuurlijk niet zo. Je gaat niet in de kroeg voor iemand staan en zeggen: jou wil ik wel, jou wil ik niet. Je kijkt naar meer dan alleen een plaatje. Dat moeten we ons wel blijven beseffen, vind ik. Het blijven maar foto’s op een app.’’

Gevaarlijk

Gevaarlijk kan het gebruik zijn als er direct bij vreemden thuis wordt afgesproken. Er zijn geen cijfers over wie er het meest of minst slachtoffer is. Er zijn gevallen in de media bekend van homogebruikers die misleid werden en tijdens een afspraak met geweld te maken kregen omdat de persoon met wie ze afspraken een homohater bleek te zijn. Vrouwen zijn meer gesocialiseerd om zich zorgen te maken over hun veiligheid, wat betekent dat vrouwen zich iets meer bewust kunnen zijn van de gevaren. ,,Wij zijn vaak van jongs af aan geleerd bewust te zijn van onze kwetsbaarheid. De meeste gebruikers spreken niet direct bij iemand thuis af, maar op een openbare plek. En ze laten iemand weten waar ze zijn.’’

Vooral gebruikers van de homo-ontmoetingsapp Grindr zijn op wel eens slachtoffer geworden van mishandeling of afpersing. Bij vrouwen komt dit minder vaak voor. ,,Wij zijn vaak van jongs af aan geleerd bewust te zijn van onze kwetsbaarheid. De meeste gebruikers spreken niet direct bij iemand thuis af, maar op een openbare plek. En ze laten iemand weten waar ze zijn.’’

Gevaarlijk kan het gebruik zijn als er direct bij vreemden thuis wordt afgesproken.Vooral gebruikers van de homo-ontmoetingsapp Grindr zijn op wel eens slachtoffer geworden van mishandeling of afpersing. à er zijn geen cijfers over wie er het meest of minst slachtoffer is, maar er zijn gevallen in de media bekend van homogebruikers die misleid werden en tijdens een afspraak met geweld te maken kregen omdat de persoon met wie ze afspraken een homohater bleek te zijn. Bij vrouwen komt dit minder vaak voor à vrouwen zijn meer gesocialiseerd om zich zorgen te maken over hun veiligheid (niet dat het minder voorkomt, maar ze zijn zich meer bewust van de gevaren en zullen dus minder snel een risico nemen). ,,Wij zijn vaak van jongs af aan geleerd bewust te zijn van onze kwetsbaarheid. De meeste gebruikers spreken niet direct bij iemand thuis af, maar op een openbare plek. En ze laten iemand weten waar ze zijn.’’

Veiligheid is ook een thema waar veel dating-apps mee bezig zijn, viel Timmermans op. ,,Vrouwen moeten zich veilig voelen, anders gebruiken ze de app niet meer. En uit onderzoek is gebleken dat vrouwen kieskeuriger zijn dan mannen, dus je hebt meer vrouwen nodig op een app dan mannen om toch voor matches te kunnen zorgen. Er is een app, Once, waarop vrouwen de mannen achteraf kunnen beoordelen. En Bumble trekt ook steeds meer vrouwen, vanwege dat veiligheidsgevoel. Maar ook bij bijvoorbeeld Happn of Tinder zijn ze met veiligheid bezig. Je kan iemand rapporteren die zich misdraagt en als meerdere gebruikers dat doen, kan iemand van de app gegooid worden. Ook kan je geen foto’s naar elkaar versturen via de apps, dus je verkleint daardoor de kans op ongevraagde foto’s van geslachtsdelen.’’

Lees ook: Tinder-gebruikers delen hun ervaringen: Hilversumse ging toch koffie drinken met match en is nu verloofd

Daten is een spelletje

Tinder en Happn zijn gemaakt zoals veel online games ook in elkaar zitten. ,,Je krijgt een berichtje als je een match hebt, of als iemand jou leuk vindt. Bij sommige apps krijg je een melding als iemand jouw profiel bekijkt. Dat geeft een kick en maakt het gebruik verslavend. Ook wekken de apps de illusie dat er telkens meer en meer vinden is.’’ Want dat moeten we ons wel beseffen: het gebruik van de apps is nooit gratis. Ook als je niets betaalt. ,,Je betaalt wel degelijk doordat ze jouw persoonlijke gegevens hebben. Zoals dat met Facebook en Instagram ook is. Daarnaast betaal je met jouw tijd. Hoe langer jij op de app zit, hoe meer Tinder en Happn aan je verdienen, want dan zie je bijvoorbeeld meer advertenties. Dus de apps zijn ook zo gemaakt dat jij er lang op blijft zitten. Met meldingen, verleidingen om betaalde uitbreidingen te kopen, noem maar op. ’’

Dat Happn en Tinder eruit zien als games, zorgt er voor dat gebruikers het online flirten vaker als een spelletje zien. Gewoon een beetje swipen voor de lol. Beetje chatten. ,,Ik hoor wel van steeds meer gebruikers dat dat frustrerend is. Want er zitten ook genoeg mensen op de app die wel graag serieus iemand willen ontmoeten. Het is niet leuk als je met iemand aan het chatten bent en ineens niets meer hoort. Dat is ook uit mijn onderzoek gebleken: afwijzing vinden we allemaal heel erg. Of je nou digitaal wordt afgewezen, of in het echte leven.’’

Timmersmans advies is dan ook om nooit te veel te verwachten en de apps bewust te gebruiken. Want wie weet,vind je dan wel wat je zoekt.

Elisabeth is Tinder-onderzoeker ’Hoe meer je op de app zit, hoe kritischer je wordt’

Deelnemers gezocht

Elisabeth zoekt voor haar onderzoek gebruikers van dating-apps die er nu mee bezig zijn, of die het net gebruikt hebben. Wil je meedoen aan het onderzoek? Klik hier.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.