Premium

Brand, verval en overheidsplannen snoepen jaarlijks dertig historische stolpen van voorraad af

Brand, verval en overheidsplannen snoepen jaarlijks dertig historische stolpen van voorraad af
Het aantal stolpen halveerde in een halve eeuw en dit karakteristieke Noord-Hollandse boerderijtype dreigt teloor te gaan. Stolp in Den Burg.
© Peter Schat
Haarlem

De actie ’Red de stolp!’ zette dit karakteristieke boerderijtype al figuurlijk op de kaart en doet dit nu ook letterlijk. Gedeputeerde Staten laten een waarderingskaart maken, samen met gemeenten, erfgoedverenigingen en eigenaren, met als doel betere bescherming en benutting van stolpboerderijen.

Er zijn er nog 4727, maar erfgoedvereniging Bond Heemschut, een van de partners van ’Red de stolp!’ schat dat ze in een tempo van dertig per jaar verdwijnen. Een halve eeuw terug stonden er nog tienduizend in Noord-Holland, sommige stammend uit de zestiende eeuw. Tweeduizend voornamelijk Noord-Hollandse ondertekenaars uitten in 2018 in een open brief aan de provincie hun zorgen over de stille sloop van stolpen.

De handtekeningen duiden op wat voorzitter Peter van Zutphen van de Boerderijenstichting Noord-Holland het ’emotioneel draagvlak’ noemt voor de stolp. Hij sprak maandag in bij de Statencommissie die debatteerde over het idee van de waarderingskaart. Volgens hem is er ’inhoudelijk draagvlak’ nodig, dat bevordert wordt door kennis omtrent deze bijzondere bouwsels. Nieuwe bestemmingen voor de ooit als boerderij gebouwde stolpen leiden te vaak tot ’onhandige verbouwingen’ zoals GroenLinks Statenlid Wiegert Dulfer het typeerde.

Van de verdwijnende stolpen is een derde slachtoffer van leegstand en verval, een derde van brand en een derde van overheidsplannen voor wegen, dijkverzwaring of woonwijken. Van de 4727 hebben er 627 een beschermde status. De Statenleden erkenden dat het gevaar het meest dreigt voor de onbeschermde stolpen.

,,Hoeveel moeten er overblijven?’’ vroeg Joyce Vastenhouw (Forum voor Democratie) gedeputeerde Zita Pels (GroenLinks). Die verwijst daarvoor naar het resultaat van de waarderingskaart, dat over een jaar verwacht wordt en dat moet voorkomen dat ’jaarlijks van de voorraad wordt afgesnoept’. Zoals de commissie al suggereerde, de top van 75 onbeschermde stolpen zou aan de provinciale monumentenlijst kunnen worden toegevoegd.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.