De Gooi- en Eemlander van het jaar 2019: genomineerde Peter-Jan Schatens strijdt tegen PMD-scheiding en houtcentrales. ’De grootste milieu-onzin die er is’

Peter-Jan Schatens: ,,Biomassacentrales zijn pure waanzin.”
© STUDIO KASTERMANS/BEN DEN OUDEN

Wie wordt De Gooi- en Eemlander van het Jaar? De redactie heeft acht kandidaten geselecteerd. Zij maken kans op de jaarlijkse prijs, een geldbedrag, een cartoon, een bronzen beeldje van De Krantenlezer en eeuwige roem. Lezers en bezoekers van de site kunnen in januari een stem uitbrengen op hun favoriete kandidaat. De komende dagen stellen we de acht genomineerden in acht interviews voor. Vandaag: Peter-Jan Schatens.

Als Peter-Jan Schatens ergens zijn tanden in zet, laat hij niet meer los. ,,Als we ons vrijdagavond in de kroeg ergens druk om maken, dan kunnen we het op zijn beloop laten of aan de bel trekken. Ik kies vaak voor dat laatste.”

En Schatens neemt zelf dan vaak maar gelijk de voortrekkersrol. Zo ageerde hij in 2017 tegen de sluiting van de Blaricumse vestiging van ziekenhuis Tergooi en haalde daarmee de Tweede Kamer en dwong minister Bruno Bruins zelfs tot een toelichting. Een jaar eerder verzamelde hij 1200 handtekeningen om de komst van opnieuw 2500 asielzoekers naar asielzoekerscentrum Crailo te voorkomen. ,,Er was ons door de gemeente en provincie een andere bestemming, onder andere woningbouw, beloofd. Dat bestuurlijk draaien zie je steeds terugkomen. Ik erger me aan die oneerlijkheid. Ze verliezen ook het belang van de burger uit het oog.”

Dit jaar stelde Schatens het in de kliko gescheiden ophalen van het PMD-afval (plastic, metaal en drinkverpakkingen) in de regio ter discussie. ,,Het is totale volksverlakkerij”, aldus de bevlogen Schatens.

Voor wat betreft de houtcentrales, zoals die ook in Diemen geplaatst dreigt te gaan worden, gaat hij nog een stap verder. ,,Dat is werkelijk de grootste milieu-onzin die er is. Het is bijna milieucriminaliteit.”

Schijnrecycling

Peter-Jan Schatens is gepokt en gemazeld in de afvalbranche. De 56-jarige Bussumer had een eigen bedrijf in de sector. Hij is groot voorstander van het zinvol scheiden van afval, maar kraakt het huidige PMD-beleid. „De overheid wil het restafval terugdringen en daar is natuurlijk niets mis mee. Maar met het apart inzamelen van PMD-afval neemt de totale hoeveelheid afval niet af. Ook nu wordt het aan het eind van de keten gewoon voor het grootste deel verbrand. Het is schijnrecycling. De burger heeft er last van, moet meer betalen en het levert nul milieurendement op. Hoe verzinnen ze het?”

Hij mist bij de gemeentepolitiek op allerlei gebieden doortastendheid. „Ik ben vooral met zaken bezig die eigenlijk de raadsleden hadden moeten oppakken. Ze zijn er voor de kiezers en niet voor hun vriendjes in de regio of bij de provincie.”

Voor het behoud van de Blaricumse vestiging van Tergooi had Schatens ’in een vloek en zucht’ tienduizend schriftelijke handtekeningen bij elkaar. Hij bood ze met een afvaardiging zelfs bij de Tweede Kamer aan. „Ik was blij verrast hoeveel mensen je op de been kunt krijgen. Mensen willen dus heus wel uit hun luie stoel komen, als het maar ergens over gaat.”

’Ik mis bevlogenheid’

De raadsleden van Gooise Meren trokken bij de sluiting van het ziekenhuis tot zijn verbazing nooit aan de bel en ook met het gescheiden PMD-afval stemden ze in eerste instantie zonder morren in. „Bij Tergooi hebben ze gewoon zitten slapen, maar vaak hebben ze zich ook niet ingelezen. Van afval en sport weet ik toevallig veel, maar ook op andere gebieden weet ik na twee keer googelen vaak al meer van een onderwerp dan een woordvoerder op dat gebied. Ze zijn veel te passief. Ik mis de bevlogenheid.”

Schatens is zelf bijna tegenovergesteld. Met vele ingezonden brieven in deze krant (’Lezers schrijven’) bepleitte hij gepassioneerd wat er leeft in de regio. En als hij zich eenmaal ergens in heeft vastgebeten, laat hij niet meer los. Zo heeft hij bijvoorbeeld het voortbestaan van Tergooi Blaricum nog niet helemaal uit zijn hoofd gezet. „Het failliete Amsterdamse Slotervaartziekenhuis is verkocht en daar lijkt nu een zorgcentrum in te komen. Dat kan bij Tergooi net zo goed natuurlijk. Dat is hoopvol.”

PMD-afval scheiden zinloos

En hij rust niet totdat het gescheiden PMD-afval in deze regio van de baan is. „Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Leiden en tientallen andere kleinere gemeenten hebben al besloten ermee te stoppen. De inzameling en verwerking zijn vreselijk duur en plastic- en kartonverpakkingen zijn gemixt met ander afval vrijwel niet te hergebruiken. Verreweg het grootste gedeelte gaat zo de verbrandingsoven in. Veertig procent van het sterk vervuilde PMD wordt zelfs naar Leipzig gereden. En ook daar ontstaan er nauwelijks nieuwe producten van waarde. Recyclen wil nog niet zeggen dat er een nieuw product uit komt. Dat noemen ze wel zo, maar in Europa is er vrijwel geen markt voor het restproduct wat je uit PMD-afval krijgt. Behalve dan het blik, maar dat is met een magneet ook heel eenvoudig uit het restafval te scheiden.”

Schatens wil de verpakkingsindustrie daarom beperken in vrije keuze van kunststofverpakkingen en ziet zelf veel meer in de rehabilitatie van glas. „Glas is een fantastisch product. Daarvan wordt al negentig procent in Nederland hergebruikt en mensen brengen het zelf naar de glasbak. Wat wil je nou nog meer? Produceer melk, vla en sappen gewoon weer in glas. Dat is pas echt circulair.”

En circulair is de nieuwe trend van hout-, of ook wel biomassacentrales, allerminst, zegt hij. „In de centrale in Diemen moet per dag 580 ton aan hout opgestookt worden. Dat komt neer op 18.000 voetbalvelden vol met bomen per jaar! Het is een grote schande. Ze maaien in de VS machinaal hele bossen weg, de bomen gaan daar een pelletfabriek in - veelal zelfs bij bedrijven met Nederlandse aandeelhouders - en worden met grote vervuilende dieseltankers naar Nederland gevaren. De CO2- en roetuitstoot van dat hele traject zijn enorm en dan belandt het roet ook nog eens volop in onze regio. Het idee komt vooral van milieublaaskaken en energiebedrijven die er, vaak gesteund door miljarden subsidies, veel geld aan verdienen. Het is van de gekke. Het is bestuurlijk falen in optima forma. We moeten het stoppen.” Schatens, zelf sportfanaat, gaat ook volgend jaar niet stilzitten. „De jeugd haakt tegenwoordig te snel af met sporten, want gamen, drank en drugs worden steeds belangrijker. Ik wil voorstellen om onze regionale jeugd van 14 tot 18 jaar vijftig procent korting te geven op een sportabonnement. Sporten is voor kinderen verschrikkelijk belangrijk en houdt ze fit en fris. Die subsidie is veel zinniger dan die op het verbranden van hout.”

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.