De Gooi- en Eemlander van het jaar 2019: Genomineerde Pieter Kuijer is een agrariër met een missie. ’Ik wil niks liever dan boeren en burgers bij elkaar brengen’

Boer Kuijer heeft de vergeten Soester knol weer op de kaart gezet.
© FOTO STUDIO KASTERMANS/LEON DAKKUS

Wie wordt De Gooi- en Eemlander van het Jaar? De redactie heeft acht kandidaten geselecteerd. Zij maken kans op de jaarlijkse prijs, een geldbedrag, een cartoon, een bronzen beeldje van De Krantenlezer en eeuwige roem. Lezers en bezoekers van de site kunnen in januari een stem uitbrengen op hun favoriete kandidaat. De komende dagen stellen we de acht genomineerden in acht interviews voor. Vandaag: Pieter Kuijer uit Soest.

Kuijer is een agrariër met een missie: Hij wil boeren en burgers bij elkaar brengen. ,,Want de meeste mensen weten niets van het boerenleven af.’’ Om die kloof te dichten organiseert hij samen met zijn vrouw al vele jaren lang lammetjesdagen op zijn bedrijf. Daarnaast verzorgt echtgenote Anneke boerderij-educatielessen voor basisscholieren.

De Soester is behalve een verbinder ook een beschermer van de eeuwenoude landbouwgronden op de Soester Eng en van de biodiversiteit. Die laatste twee combinerend bedacht Kuijer dit jaar het plan om de akkerranden van de eng bloemrijker te maken. Voor 25 euro kon een stukje akkerrand worden geadopteerd, die vervolgens door Kuijer werden ingezaaid met bloemenmengsels. Een gouden idee, want in no time waren alle 175 kavels weg. Resultaat: de eng was deze zomer een lust voor het oog en bijen, vlinders en vogels profiteerden van de bloemenpracht.

Maar daarmee houdt het niet op. Kuijer wil meer voor de Soester samenleving betekenen. Komend jaar gaat hij samenwerken met zorgorganisatie Amerpoort. Op de Eng legt hij een grote groentetuin aan, waar mensen met een beperking in kunnen werken. En hij herintroduceerde de Soester knol in zijn woonplaats. Al met al redenen genoeg om de agrariër in het zonnetje te zetten.

Demonstraties

Boven de deur van de koeienstal hangt een bordje met ’Proud to be a farmer’, ofwel: ’Trots om een boer te zijn’. Die tekst is niet alleen tekenend voor vader Pieter, maar ook voor moeder Anneke en hun zonen Bart (20) en Daan (17). Allemaal zijn ze apetrots op hun afkomst en op het bedrijf dat ze runnen aan de A. P. Hilhorstweg in Soest, zoals ook blijkt uit het opschrift ’BOER’ op Daan’s sweater. Een grote herdershond staat aangelijnd in de opening van de stal en blaft waaks. Ondanks zijn woeste uiterlijk blijkt hij behoorlijk knuffelbaar, zodat de warme keuken van de familie Kuijer zonder kleerscheuren wordt bereikt. Anneke Kuijer schenkt koffie in en snijdt taart aan. Vanwege de nominatie? Kuijer lacht en bezweert dat dat er niets mee te maken heeft. Maar vereerd is hij wel.

Het gesprek begint haast onvermijdelijk met de recente boerendemonstraties, waarbij Kuijer ’natuurlijk’ van de partij was. Hij maakt zich vooral druk over het onbegrip dat de boeren volgens hem ten deel valt en laat zich kritisch uit over de media, die ’het echte verhaal over boeren niet willen vertellen’. Zelf is de geboren en getogen Soester juist een groot voorstander van uitleggen hoe de vork in de steel zit.

„Ik wil niks liever dan boeren en burgers bij elkaar brengen”, zegt hij gedreven, „want de meeste mensen weten niets van het boerenleven af. Dat vind ik jammer.” Samen met zijn vrouw steekt hij daar al jaren veel energie in. Zo geeft Anneke al tien jaar boerderij-educatielessen aan Amersfoortse basisscholen, zodat de leerlingen met eigen ogen kunnen zien waar de melk die ze drinken vandaan komt. Dat is hard nodig ook, zegt ze: „Sommige kinderen denken dat koeien eieren leggen”. Tot haar tevredenheid hebben ze dit jaar eindelijk ook scholen uit Soest mogen ontvangen.

De ’lammetjesdagen’ op de boerderij van de familie Kuijer zijn inmiddels wereldberoemd in Soest en omgeving (lammetjeskijken.nl). „We zijn daar in 2004 mee begonnen”, vertelt Kuijer. „In het voorjaar, als de lammetjes zijn geboren, zetten we onze deuren wagenwijd open voor iedereen die ze wil knuffelen. De koeien gaan dan voor het eerst weer naar buiten, die kun je dan zien dansen in de wei. En verder worden de schapen geschoren, mag je de kalfjes aaien en is er een ouderwets spinnewiel waar je kunt leren wol spinnen, om maar wat te noemen. Het is altijd heel druk.”

Een biologische boer is hij officieel niet, maar omdat Kuijer erg is begaan met de natuur en dierenwelzijn gebruikt hij weinig kunstmest, veel mechanische onkruidbestrijding en past hij vooral alternatieve geneeswijzen toe als een van zijn dieren ziek is. „Pas als het echt moet geef ik antibiotica.”

Biodiversiteit

De Soester Eng, een eeuwenoud akkerlandgebied midden in Soest, neemt in Kuijers leven een speciale plek in. „Daar kwam ik als jongetje al, samen met mijn vader, die ook boer was”, vertelt hij. „Het is zo’n mooi gebied met al die verschillende gewassen en molen De Windhond, echt schitterend.” Om die befaamde Eng nog verder te verfraaien en de biodiversiteit op peil te krijgen, bedacht Kuijer een plan. „Begin dit jaar konden mensen voor 25 euro een kavel akkerland adopteren, die ik vervolgens heb ingezaaid met bloemenmengsels. Zo moeten bijen, vlinders en vogels weer terugkomen op de Eng.”

Het bleek een gouden idee, want in een mum van tijd waren alle 175 kavels weg. Wie er nu nog een wil adopteren, komt op een wachtlijst (engtuin.nl). „De Eng ziet er nu weer prachtig uit met al die bloemen langs de akkerranden. Er vliegen bijen, vlinders en vogels, de sociale controle is toegenomen en je kunt er nu dus weer heerlijk genieten”, constateert Kuijer tevreden.

Maar hij wil meer voor Soest betekenen. Komend jaar gaat hij samenwerken met zorgorganisatie Amerpoort. Op de Eng legt hij een grote groentetuin aan, waar mensen met een beperking in kunnen werken. „Zij hebben dan een goede dagbesteding en mijn tuin wordt onderhouden. Zo snijdt het mes aan twee kanten”, zegt hij. Wie wil kan een oogstaandeel kopen. „Op die manier helpt iedereen mee aan het behoud van de Eng.”

Daarnaast stond Kuijer aan de bakermat van de herontdekking van de Soester knol, niet alleen de scheldnaam voor Soesters, maar ook een vergeten groente. Het zaad van die knolletjes, die al in de middeleeuwen werden gegeten maar uit de gratie raakten, vond hij bij toeval in een zakje bij zijn vader op zolder.

„Ik had geen idee wat het was, ik heb het gewoon gezaaid op de Eng”, vertelt hij. Pas bij het oogsten bleek het om de echte Soester knollen te gaan. Als enige in Nederland verbouwt hij de verloren gewaande groente op de door hem zo geliefde Soester Eng. „En ik maak ze zelf met de hand schoon, een voor een.”

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.