Premium

Datascientist: ’Alle ogen zijn op je gericht’

Datascientist: ’Alle ogen zijn op je gericht’
Dorian Brouwer en Maarten Schellens zien zich elke dag voor raadsels gesteld.
© Foto Ruud Kersten

De wereld verandert. Met nieuwe beroepen. Een kijkje bij een beroep van de toekomst, dat van datascientist.

SERIE | Beroep van de toekomst

Hoe digitaler de wereld hoe meer data. Daar zijn dan specialisten voor nodig. Een nieuw beroep is de datawetenschapper. Dorian Brouwer (27) en Maarten Schellens (26) zijn bij het Alkmaarse Trainee.nl in opleiding. „Er zijn weinig beroepen met zoveel uitdaging!”

Wat doet een datascientist (zoals deze specialist in het jargon van die wereld wordt aangeduid)? Met behulp van bepaalde gereedschappen en software doorgrondt hij de berg digitale informatie die een bedrijf of een (overheids-) instelling werkendeweg verzamelt. Hij probeert daar inzichten uit te peuren, die nu en in de toekomst helpen bij de bedrijfsvoering.

Hoe zijn Dorian en Maarten in dit vak van de toekomst terecht gekomen? Dorian: „Ik kom uit de biomedische wereld. Ik heb heel veel in het lab gewerkt, maar juist ook heel veel met data. Ik heb heel veel statistische analyses gedaan, vooral van de data van MRI-scans. Ik wilde dat wel blijven doen. Ik wil graag dingen hard maken. Dan geloof ik het pas.”

Datascience

„Toen werd ik benaderd door Trainee.nl of ik in de wereld van de datascience wilde gaan werken. Ik kende het fenomeen data, maar ik kende het bedrijfsleven niet. Ik studeerde tot dusver aan de Universiteit van Amsterdam en aan de Vrije Universiteit. Dus Trainee was voor mij interessant. De opleiding duurt twee jaar. Maarten en ik hebben de basisopleiding afgerond.”

Maarten zegt een ’vrij hysterische studiecarrière’ achter de rug te hebben. „Ik wist niet wat nou een juist studiepad voor mij zou zijn. Ik ben in Utrecht begonnen met geschiedenis. Daarnaast heb ik altijd bij andere faculteiten vakken gevolgd. Een beetje vanuit het idee: als ik maar zoveel mogelijk dingen probeer zit er vast wel iets tussen dat ik wel leuk vind.”

Toen Maarten de master sociale geografie en planologie deed in Utrecht kwam hij in contact met een docent die ’heel erg van de cyber en toekomstbeelden’ was. „Die interesseerde ons in programmeren. Ik heb daarna zelf gebeld naar Trainee.nl.”

Onderdeel van de opleiding bij Trainee.nl is dus dat ze als trainee bij een bedrijf gaan werken. Daar ervaren ze dat de nuttige aanwending van ’big data’ nog in de kinderschoenen staat. Dorian: „Bij WPG willen ze daar erg veel mee, maar het moet echt nog helemaal opgebouwd worden. Het is wel heel leuk werken, in een team waarmee je heel intensief optrekt, waar alle ogen op je gericht zijn. Je bent op veel fronten bijna strategisch dingen aan het opzetten. De meeste tijd gaat op aan laten zien hoe het werkt, wat ze ermee kunnen. Het gaat stap voor stap.”

Kritisch

Maarten: „Het drinkwaterbedrijf waar ik werk, is al heel erg bèta. Daar waren cijfers al van belang. Ik word kritisch gevolgd door collega’s want die hebben allemaal de TU Delft gedaan.” Is dat ook een beetje de angst voor datawetenschap? „Ik zie het positief”, zegt Maarten. „Het is nieuw, mensen zijn er nieuwsgierig naar. Maar die energie moet je goed benutten. Als je met iets nieuws komt en het blijkt niks te zijn, dan drukt dat daar meteen een stempel op.”

Maarten vertelt dat mensen die 40 jaar vakmanschap met zich mee brengen, moeilijker te overtuigen zijn dat het met data ook anders, gemakkelijker, doelmatiger kan. Dorian vult aan: „Ze zijn soms bang dat je op hun stoel gaat zitten, dat je hun functie overbodig maakt.” Maarten: „Maar wij weten vaak niets van hun specifieke werkdomein, en andersom weten zij niets van programmeren. Het is altijd nodig dat het ene met het andere domein meewerkt.”

Dorian en Maarten geven een elk een voorbeeld van een datagedreven aanpak bij hun respectievelijke bedrijf.

Dorian: „Ik ben nu bezig met een tool in te richten waarmee we mogelijk geautomatiseerd alle soorten marketingdata kunnen inzien. Waar gaat wat naar toe? Een groep waarvan ik overigens geen deel uitmaak, is nu bezig met oplagebeleid te voorspellen. Dat is een heel lastige. De omvang van een eerste druk van een boek, als je die zou kunnen voorspellen dan scheelt dat al heel erg veel. Een van de grootste kostenposten is namelijk het opslaan van boeken in het Centraal Boekhuis.”

Magie

Of datawetenschap zal worden losgelaten op het type boek (of tijdschrift) waagt Dorian te betwijfelen. „Daar moet je heel erg mee uitkijken. Netflix stelt nu al films samen uit de hoogtepunten van ander materiaal. In het boekenvak bestaat het fenomeen dat er per jaar nooit meer dan een bepaald aantal bestsellers zijn. Er worden heel veel boeken uitgebracht waar mógelijk zo’n bestseller tussen zit. Dat is de magie van het boeken uitgeven. Een bestsellervoorspeller zou die magie doorbreken.”

Maarten: „Bij een drinkwaterbedrijf zoals dat waar ik nu werk, kun je enorme verbeterslagen maken door constant te monitoren - door middel van robotica en sensoren - van alles wat nu in de grond ligt. Om de toestand van een leiding te weten te komen, moet je nu nog een gat in de grond graven. Over tien, twintig jaar zal het zo zijn dat iemand in zijn kantoortje door de leidingen ’zwemt’. Daar worden nu de eerste stappen voor gezet en daar mag ik aan bijdragen.”

Zoveel raadsels

Ook de kwaliteit van het drinkwater kan op die manier worden bijgehouden. Maarten: „ We hebben onderzoek gedaan naar de groei van een bepaalde bacterie in het leidingnet. De bacterie is zelf niet gevaarlijk maar hij leeft in slecht water. Als je die bacterie vindt kunnen er dus andere dingen aan de hand zijn. Nu komt men bij jou aan huis, neemt een bekertje water uit je kraan, stuurt een monster naar het lab. Ook op dit vlak wordt de transitie gemaakt naar real time monitoren.”

Maarten besluit: „Er zijn weinig beroepen met zoveel uitdaging, waarin je elke dag weer voor zoveel raadsels gesteld wordt. Dat geeft mij heel veel energie.” Dorian beaamt dat, maar voegt eraan toe dat ze op termijn naar de medisch wereld terug wil. „Ik mis die.”

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.