Premium

Revolutionair tussen ’vettig tronend kapitalisme’: eeuw geleden overleed Domela Nieuwenhuis in Hilversum

Domela’s woning, Villa Annie. Die naam was op de gevel geschilderd, links van het erkertje op de eerste verdieping. De ’boograamdeur’ is er nog steeds.
© Foto Studio Kastermans/Leon Dakkus

De ’apostel der arbeiders’. ’Ús ferlosser’. Het boegbeeld van de ’oude’ socialistische beweging in Nederland. Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) was het allemaal. Honderd jaar geleden overleed hij in zijn ‘schamele stulpje’ aan de Burgemeester Schooklaan in Hilversum.

Een theoretisch kanon als Karl Marx was Domela niet. Nadat Marx hem de vrije hand had gegeven ’Das Kapital’ in het Nederlands te vertalen moest de Duitse revolutionair - zijn moeder kwam uit Nijmegen, waardoor hij Nederlands kon lezen - constateren dat Domela er weinig van begrepen had. Maar waar de ex-dominee, socialist en later anarchist theoretisch tekort schoot, was hij zeer bedreven in het meeslepende verhaal om proletariërs in vuur en vlam te zetten. ’Ús ferlosser’ noemden ze hem niet voor niets in Friesland. Het was ook een Fries kiesdistrict (Schoterland) dat hem in 1888 als eerste socialist een zetel in de Tweede Kamer bezorgde.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.