Premium

Harry Mock schrijft gids over joodse begraafplaats Muiderberg; ’Ik had er vroeger weinig mee’

Harry Mock schrijft gids over joodse begraafplaats Muiderberg; ’Ik had er vroeger weinig mee’
Harry Mock geeft uitleg over de begraafplaats tijdens een van de rondleidingen.
© Archieffoto Studio Kastermans/Danielle van Coevorden
Muiderberg

Hoewel zijn moeder en drie van zijn vier grootouders er begraven liggen, had Harry Mock jarenlang geen echte interesse in de joodse begraafplaats in zijn woonplaats Muiderberg. Tot hij er vorig jaar rondleidingen ging geven. Nu komt er ook een gids van zijn hand uit over de begraafplaats. Zondag wordt het eerste exemplaar overhandigd aan de burgemeester.

Mocks eerste herinneringen aan de begraafplaats waren vooral naar. ,,Wij woonden in Scheveningen en als er dan een grootouder overleed, reden we in de jaren-vijftig-auto van mijn vader over de jaren-vijftig-wegen naar Muiderberg. Ik had last van wagenziekte en zo’n ritje zorgde er steevast voor dat mijn vader bij terugkomst de auto van binnen kon uitsoppen.”

Ook toen de bekende Muiderberger ruim vijftig jaar geleden in het dorp kwam wonen, verdiepte hij zich niet in de laatste rustplaats van zijn familie. ,,Ik kwam er iets vaker dan de gemiddelde Muiderberger, maar daar hield het wel mee op.”

Kinderrij

Door toeval werd die interesse vorig jaar ineens wel gewekt. ,,Een basisschool had mij vanwege mijn joodse achtergrond gevraagd een rondleiding te geven. Gelukkig hadden de kinderen vooral veel vragen over mij en mijn oorlogsverleden, want ik ontdekte dat ik van de begraafplaats zelf vrijwel niets wist. Er werd bijvoorbeeld gevraagd waar de kinderrij lag, maar ik wist niet eens dat die bestond.”

Vlak daarna hoorde Mock dat er onder Muiderbergers veel interesse bestond om deze grootste nog in gebruik zijnde joodse begraafplaats in Nederland ook eens te bezoeken. ,,Veel inwoners rijden er dagelijks langs, maar zijn nooit achter de muur langs de Googweg geweest. Tegelijk weten veel Amsterdamse joden niet dat Muiderberg meer is dan alleen een begraafplaats.” In overleg met de Joodse Gemeente Amsterdam, eigenaar van de begraafplaats, zette Mock samen met Rob Bonn en amateurhistoricus Guus Kroon de rondleidingen op. ,,Toen moest ik me er natuurlijk wel in gaan verdiepen”, lacht hij.

,,Ik heb veel opgestoken van Guus, maar ben ook zaken gaan uitzoeken. Waarom staat er een tombe op de begraafplaats die aan een Berlage-brug doet denken? Hoe is de traditie van het steentjes leggen op een graf ontstaan? Zijn er echt mensen in kartonnen dozen begraven tijdens de Tweede Wereldoorlog? Dat zijn dingen die ik wil weten. De antwoorden staan in de gids.”

Ondanks zijn joodse achtergrond ontdekte de Muiderberger ook voor hem nieuwe gebruiken zoals de sjeimes-plek. ,,Had ik nog nooit van gehoord. Bleek een grafplek voor religieuze boeken te zijn. Die gooi je niet bij het oud papier, maar breng je naar de beheerder van de begraafplaats die ze dan op die plek begraaft. Ik ben een seculiere Jood, doe niets met mijn geloof, maar inmiddels weet ik vaak meer van Joodse rituelen dan familie en vrienden die hun geloof wel belijden.”

Vereerd

Afgelopen herfst, na alle rondleidingen, besloot Mock op eigen initiatief zijn vergaarde kennis van de begraafplaats te verwerken in een gids voor bezoekers. ,,Ik ben oud-journalist. Informatie verzamelen en vastleggen zit ingebakken. De uitleg gaat ook verder dan wat we bij de rondleidingen vertellen.” Mock maakte ook vrijwel alle foto’s die in de gids staan. De Muiderberger voelt zich vereerd dat de Joodse Gemeente Amsterdam het boekje van veertig pagina’s uitbrengt.

De gids (12,50 euro) is te koop bij de rondleidingen en bij de Joodse Gemeente Amsterdam via www.nihs.nl, onder het kopje religieus.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.