De Kijk van Kastermans: ’Gruwelijk natuurlijk, maar tegelijk fascinerend’

Frits Booy, leraar Nederlands van het Baarnsch Lyceum, tussen een deel van zijn omvangrijke collectie oude kinderboeken.
© Foto’s: Streekarchief Gooi en Vechtstreek

Douwe van der Meulen was een van de lezers die op het ’zoekplaatje’ van vorige week de Baarnse schrijver, sinterklaaskenner en publicist Frits Booy - ’Die het zojuist bevestigde ’ - herkende.

Booys specialismen (volgens Wikipedia): Sint-Nicolaascultuur, regionale geschiedenis, Nederlandse literatuur en jeugdliteratuur uit de negentiende eeuw. Op 1 januari 2000 werd hij voorzitter van de Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur. Reden voor De Gooi- en Eemlander om de leraar Nederlands van het Baarnsch Lyceum te interviewen.

Beduimeld

Booy vertelde indertijd over de oorsprong van zijn voorliefde voor oude Nederlandse kinderboeken. Als kind kon hij uren bladeren in een beduimeld negentiende eeuws kinderboek van zijn opa, waarvan de titelpagina allang verloren was gegaan.’Mietje met het Mes’, noemde hij het zelf.

,,Dat meisje dat met een me een plak kruidkoek wil snijden, maar dan zichzelf zomaar dwars door midden snijdt. Gruwelijk natuurlijk, maar tegelijk fascinerend. En dan de boodschap erbij, ’Kinderen onthoudt de les, blijf met je handjes van het mes’. Typisch oud-Nederlands, zo belerend.”

Stoute kinderen

Later ontdekte Booy de werkelijke titel van het boek: ’Stoute kinderen voor zoete kinderen’ van J. Norweb, uitgegeven in 1860. De Baarnaar hield aan het ’Piet de Smeerpoets-achtige’ boek zijn voorliefde voor oude Nederlandse kinderboeken over. ,,Alles van voor, zeg 1950”, vertelde hij in deze krant. ,,Annie M.G. Schmidt hoort er natuurlijk nog wel bij.” De Baarnaar had een verzameling van honderden exemplaren opgebouwd, vaak uit de negentiende eeuw.

Kenners

De Stichting Geschiedenis Kinder- en Jeugdliteratuur, waarvan hij tien jaar voorzitter zou blijven, telde indertijd 180 donateurs, voornamelijk kenners en liefhebbers zoals Booy zelf. Maar ook bibliothecarissen, museummensen en wetenschappers.

,,Het kinderboek staat tegenwoordig gelukkig veel meer in de belangstelling dan jaren geleden. Het waren maar kinderboeken, werd lange tijd gedacht. Bibliotheken hadden wel kinderboeken. Maar op zolder, of in de kelder, waar het niet veilig was bij brand en lekkages. Er is ontzettend veel verloren gegaan. Mede daardoor is nog lang niet alles bekend en in kaart gebracht. Telkens duiken nieuwe boeken op.”

Zuinig op zijn

Wie op zolder of in de kelder een oud kinderboek tegenkomt dat er goed uitziet had volgens Booy alle reden daar zuinig op te zijn. ,,Niet alleen omdat het een waardevolle herinnering kan zijn aan een gelukkige jeugd. Maar ook omdat zo’n boek veel waard kan zijn. Wetenschappelijk natuurlijk, maar ook in geld uitgedrukt. Net als voor oud speelgoed wordt tegenwoordig ook veel geld betaald voor oude kinderboeken. Het echt zeldzame en mooie spul is geliefd bij verzamelaars uit Amerika en Japan. Oude kinderboeken worden meer en meer een manier van beleggen, net als kunst, alleen worden er nog niet zulke enorme bedragen betaald.”

Anno 2019 staat op internet een eerste druk ’Stoute kinderen voor zoete kinderen’ te koop voor 450 euro. En dat is bij lange na niet de hoogste vraagprijs voor een ’antiek’ kinderboek op boekwinkeltjes.nl.

Hierboven het nieuwe zoekplaatje: Een eenzame demonstrant. Wie is het? Waar, waarom en wanneer is deze foto gemaakt?

Helpen bij dit zoekplaatje kan via e.de.paepe@hollandmediacombinatie.nl of De Gooi- en Eemlander, Postbus 15, 1200 AA Hilversum.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.