Premium

Dieren niet altijd mensenvriend, jaarlijks 60.000 baasjes naar de eerste hulp

Dieren niet altijd mensenvriend, jaarlijks 60.000 baasjes naar de eerste hulp
Chirurg in opleiding Eva van Delft.
© Foto United Photos/Toussaint Kluiters
Haarlem

Paarden, honden en katten zijn jaarlijks verantwoordelijk voor zo’n 60.000 behandelingen op de spoedeisende hulp. En dat kan nog wel eens een zeer voorzichtige schatting zijn, zegt Eva van Delft, chirurg in opleiding bij het Spaarne Gasthuis. Volgens haar hadden veel ongelukken en ernstig letsel makkelijk kunnen worden voorkomen.

Het is voor het eerst dat het aantal diergerelateerde ongevallen werd onderzocht. Van een botbreuk opgelopen door een val bij de visvijver van de buurman tot de hond die zich niet laat kussen en een baasje in het gezicht bijt.

Het was Eva van Delft op de spoedeisende hulp van het Spaarne Gasthuis opgevallen dat er vaak gewonden werden binnengebracht met letsel dat met dieren te maken had. In het kader van haar opleiding besloot ze er maar een onderzoek van te maken.

Stapel

18.550 dossiers van mensen die in een jaar tijd door een ongeval op de eerste hulp waren beland, werden op een stapel gelegd en bestudeerd. Van Delft: ,,Dat was nogal een klus. We keken of er een dier betrokken was bij het ontstaan van het letsel en naar andere informatie, bijvoorbeeld wat voor dier het was en hoe ernstig mensen gewond raakten.”

De onderzoekers keken niet alleen naar bijtwonden of patiënten die van een paard waren gevallen.

Dieren niet altijd mensenvriend, jaarlijks 60.000 baasjes naar de eerste hulp

Als een dier op wat voor manier dan ook betrokken was bij het ontstaan van het letsel, werd dit genoteerd. Zoals de nietsvermoedende vissen die dankbaar het voer tot zich namen na de val van hun weldoener.

Maar ook mensen die in het verkeer moesten uitwijken voor een dier, zoals voor een hert op de Zeeweg in Bloemendaal.

De onderzoekers kwamen wel meer bijzondere casussen tegen. Van Delft: ,,Bijvoorbeeld een patiënt die iemand wilde laten zien hoe de kat was uitgegleden, maar daarbij zelf viel en haar arm brak. Of iemand die uitgleed over de urine van een hond waar hij op paste en zijn rug bezeerde.”

Meer bewust

Ze is zelf ook voorzichtiger geworden. ,,Mijn kat was laatst over de schutting geklommen en kon niet terug. Ik klom er meteen achteraan, maar ik had zomaar mijn been kunnen breken. Door deze studie ben ik me daar meer van bewust.’’ Bij de bijzondere casussen zat ook een dierenarts die een ernstige en acute huidontsteking ontwikkelde nadat hij zich bij de castratie van een dier had gesneden.

Vrouw, 38 jaar

Uiteindelijk bleek dat bij 3 procent van de onderzochte ongevallen op de een of andere manier een dier betrokken was. Dat waren er 516, voor het merendeel vrouwen en met een gemiddelde leeftijd van 38 jaar. Landelijk zou het dan gaan om 60.000 gevallen per jaar, zo leerde doorberekening van de Haarlemse cijfers. In Haarlem ging het om breuken (165), kneuzingen (171) en wonden (135).

Meer dan de helft van de ongevallen gebeurde met paarden (54 procent), op enige afstand gevolgd door honden (37,5 procent), katten leverden slechts een kleine bijdrage (5,6 procent). Het vallen van een paard staat bovenaan de lijst met trauma-oorzaken. Drie mensen liepen blijvende schade op door het ongeval. Bij twee patiënten was een deel van een vinger afgebeten. Bij de derde raakte een ring verstrikt in de teugels van een paard dat op hol sloeg. Daardoor werd een vinger afgerukt.

Hondje

Er waren onder de mensen geen doden te betreuren. Drie dieren lieten wel het leven bij het ongeval: een paard viel dood neer, een konijn werd doodgereden en een hondje overleefde het niet toen hij tussen de spaken van de fiets van zijn baasje kwam.

Van Delft: ,,Duidelijk is dat de resultaten niet onderschat moeten worden. Het geeft inzicht in het aantal ongelukken en de mate waarin mensen toch meer rekening moeten gaan houden met dieren.’’

Awareness

Veel ongelukken en ernstig letsel hadden volgens de chirurg makkelijker kunnen worden voorkomen. ,,Als er meer awareness voor mogelijke gevaren zou zijn. Dieren zijn nu eenmaal onvoorspelbaar, dus is er een risico als je je hond een kus op zijn kop geeft.’’

De chirurg hoopt dat er een vervolgonderzoek komt waaraan ook andere ziekenhuizen gaan deelnemen.

Het onderzoek van Eva van Delft is te lezen op deze site.

Na gips gewoon weer op Beauty

Ze had elf jaar rijervaring en toch wist de negenjarige merrie Beauty haar nog flink te verrassen. Die ging in galop en wierp Jasmijn Slisser (18) tegen de hekken. In een poging zichzelf op te vangen brak de amazone een pols en toen ze op de grond lag ging Beauty ook nog eens op haar staan.

Een week voor haar zevende verjaardag mocht het Heemsteedse meisje voor het eerst zelf op een paard. Al die jaren ervoor had ze moeten toezien hoe haar oudere zus ronddraafde, maar Jasmijn moest wachten tot haar rug was volgroeid. Ze weet nog precies het moment dat ze voor het eerst opstapte. ,,Het was in het begin allemaal een beetje hobbelig. Je moet een beetje je evenwicht vinden. Maar er liep iemand mee die het paard met een leidsel onder controle hield. We reden allemaal figuren en het ging heel goed. Ik vind het een beetje lastig om het van mezelf te zeggen, maar ik geloof dat ik wel talent voor paardrijden heb.’’

Blauwe plek

Bij diverse maneges bouwde Jasmijn ervaring op, ook met buitenritten op het strand en de bossen in Kennemerland. Na acht jaar nam ze ook de zorg voor een paard op zich. ,,Halina is een merrie die een beetje tussen de geiten en kippen bij een molen in de polder staat. Ik mest de stal uit, poets Halina een beetje op en mag met haar rijden. Ach ik was wel eens van een paard gevallen maar meer dan een blauwe plek had ik nooit opgelopen.’’

Zomer vorig jaar nam Jasmijn met een vriendin deel aan een zogenaamde clinic bij haar manege Kennemergaarde in Santpoort-Noord. Jasmijn: ,,Tijdens het rijden word je gefilmd. Na de les ga je dan samen met de instructeur kijken wat de verbeterpunten zijn, dus waar je op moet oefenen. Ik zat zoals gewoonlijk op Beauty en het ging allemaal supergoed. Toen vond Beauty het leuk om er vandoor te gaan naar het andere paard - het blijft toch een kuddedier - en viel ik er af. Ik wilde me opvangen bij het hek maar dat ging fout. Mijn pols was erg pijnlijk en toen ik op de grond lag kwam Beauty ook nog eens op me staan. Niet expres hoor, gewoon van de schrik. Ik had een blauwe plek van tien centimeter. Ik zat op de bank even bij te komen en zag mijn pols zwellen. Toen dachten de mensen van de manege: dat is niet goed. Ik werd naar het ziekenhuis gebracht. Ik had nog nooit iets gebroken en wist dus niet wat er aan de hand was, maar op de röntgenfoto kon je het goed zien. Ik heb zes weken met de pols in het gips gelopen en het is helemaal goed gekomen.’’

Na zes weken weer op het paard?

Lachend: ,,Ja hoor. Toen ik geen last meer had ben ik weer gaan rijden. Mijn instructeur vroeg wel of ik op Beauty wilde of een ander paard. Laat mij maar weer op Beauty, zei ik en dat doe ik nog steeds. Ik merk dat ze wel wat voorwaardser is geworden. Voorwaardser? Ik bedoel dat ze wat sneller is geworden. Er zit meer energie in. In begin was ik wel een beetje bang dat het opnieuw zou kunnen gebeuren, maar dat heb ik van me afgezet.’’

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.