Heidebrand Hilversum: ’Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen’

Heidebrand Hilversum: ’Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen’
© TON KASTERMANS FOTOGRAFIE/LEON D
Hilversum

Binnen een mum van tijd sloegen maandagavond de vlammen om zich heen op de heide tussen het spoor Hilversum-Utrecht, de Diependaalselaan en de afrit van de A27. Ettelijke hectares gingen verloren op de Laapersheide, allemaal omdat de natuur blijkbaar nog altijd kurkdroog is. Het had weinig gescheeld of het vuur was over het spoor heen geslagen. De hulp van korpsen uit omliggende gemeenten maakte op de valreep verschil.

De snelheid waarmee het vuur zich maandagavond verspreidde is achteraf misschien wel het meest opvallende aan de brand waarvan de rook tot kilometers in de omtrek te zien was. Een ongelukkige combinatie van factoren, verklaart boswachter Rob Rossel de volgende ochtend, vlakbij het geblakerde gebied. „De hei is nog droog van vorig jaar, die droge zomer. Veel heide is toen ook doodgegaan. Daarbij komt dat de sapstromen in de bomen nog niet overal op gang zijn. In vroege bomen als de berk wel, maar in de eik bijvoorbeeld nog niet. Combineer dat met een licht windje en het is begrijpelijk waarom het zo snel ging.”

Heidebrand Hilversum: ’Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen’
Sporen van de zware brandweerauto’s

Groot materieel

Rossel was er vanuit het GNR als eerste bij. Hij zag hoe de eerste brandweerwagens met groot materieel aan kwamen rijden en hoe de brand om zich heen greep, waardoor razendsnel moest worden opgeschaald. Van grote brand naar zeer grote brand. Korpsen uit omliggende gemeenten moesten hulp bieden. Meer dan tien brandweerwagens reden af en aan om op de Utrechtseweg water te halen, een helikopter bleef in de lucht, het treinverkeer werd gestremd.

Woordvoerder Maarten Steinkamp uit Kortenhoef maakt niet vaak mee dat vuur zich zo snel en fors uitbreidt, stelt hij daags erop. „Het verkeerde weer he, ’s nachts is het nog koud. Meestal gaat bij heidebranden het vuur ondergronds, maar door de droogte dit keer niet. De toplaag is nu extreem droog, het gaat echt als een lopend vuurtje.” Alle reden om ook komende weken extra alert te blijven als het gaat om vuur in de natuur, benadrukt hij.

Heidebrand Hilversum: ’Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen’
Zwartgeblakerde bomen aan de rand

Verrast

Steinkamp zelf werd bijna ook verrast door de snelheid, bekent hij. „Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen. Ik kon met de auto nog net wegrijden. Aan de kant van het spoor stonden gelukkig wagens van Bussum en Laren. Die hielden het vuur daar tegen, want er hadden al wat bomen vlam gevat. Nog even en er zouden meer bomen aan gegaan zijn, en voor je het weet slaat het dan over het spoor heen. Want als de brand eenmaal in de kruinen zit, die takken zitten vol hars. Dan gaat het snel. Maar gelukkig hadden we dus snel opgeschaald. Het had maar vijf minuten gescheeld of we waren te laat geweest. Maar er is goed op tijd en snel gewerkt.”

Eerdere oefeningen betaalden zich dus ook uit, wil Steinkamp nog maar even zeggen. „Want dit is een gebied dat uitgestrekt en onbereikbaar is. We moesten er komen vanaf de Utrechtseweg, de Maartensdijkseweg op, dan het spoor over, bospaden over en dan pas de hei op. Waar geen water is, dus we moesten wagen voor wagen vullen op het vulpunt aan de Utrechtseweg. Met zijn allen in caroussel, heet dat. Dus vullen, naar de brand, en weer terug.”

Heidebrand Hilversum: ’Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen’
Hier smeult nog wat na.

Na 2,5 uur af en aan rijden was de brand bedwongen. „Het had dus achteraf een stuk erger kunnen zijn”, aldus Steinkamp, die ook goed te spreken is over de samenwerking met instanties als ProRail (voor het spoor) en het Goois Natuur Reservaat. „Dit zijn dingen waar je tijdens oefeningen ook goed op let.”

De oorzaak van het vuur? Die zal wel altijd onduidelijk blijven, vermoedt GNR-boswachter Rob Rossel. „Is vast door mensen gebeurd. Maar ja, bewust of onbewust? Een weggegooide peuk? In elk geval kwam de eerste melding vanaf het midden van de hei. Dat is wel opvallend.”

Daags erop staat Rossel wat beteuterd te kijken bij de geblakerde resten. Omdat flink wat heide verloren is gegaan, al weet hij ook dat het afplaggen met brand nog niet eens zo lang geleden een beproefde methode was om hei nieuw leven in te blazen. „Heidezaad heeft een oliefiltertje, waardoor het tegen hitte kan”, verklaart hij deze werkwijze.

Heidebrand Hilversum: ’Ineens zie ik een muur van vuur op me afkomen’
Gortdroge, dode heidestruiken.

Geen lijkjes

„Maar al heb ik geen lijkjes gezien, er zijn vast heikikkers, hagedissen, misschien ook nesten van bodembroeders verloren gegaan. De zoogdieren konden waarschijnlijk wel weg nog komen.”

Lees ook: Grote heidebrand op Laapersheide in Hilversum

Ook omwonenden die op de heide de hond uitlaten zijn deze ochtend bezorgd om de schade. „Muizen kunnen hopelijk onder de grond wegkruipen”, stelt een mevrouw. Een man wijst op de motorcrossers die de laatste tijd opvallend vaak in de buurt zijn. „Die racen dan over het zand ginds”, wijzend op de vlakte die als bassin moet dienen in tijdens van droogte. Apart wel.

Steinkamp zelf blikt wat verbaasd terug op de maandagmiddag- en avond. Er waren wel eens rustiger momenten voor de brandweer. Eerst twee man bevrijden uit een sportvliegtuigje dat aan de rand van Hilversum in bomen vast komt te zitten. Daarna niet ver daarvandaan met man en macht uitrukken voor een fel oprukkende heidebrand.

„Je snapt dat heel wat brandweermannen voldaan naar huis zijn gereden zijn die avond.”

Lees ook: Heidebrand mogelijk ontstaan door brandstichting, politie zoekt vier jongens

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Keuze van de redactie