Langzaam verwerend monument maakt herdenking Loosdrecht extra pijnlijk

Tientallen mensen bij de herdenking bij het Fusillademonument opgetrokken uit steeds verder verwerend tufsteen.© foto’s STUDIO KASTERMANS/BEN DEN OUDEN

Hans van Keken
Loosdrecht

Sinds vorig jaar doet het bezoek van Ben Verduijn aan het Fusillademonument tegenover het voormalig gemeentehuis van Loosdrecht meer pijn. Want hoe kun je een monument zo laten verweren, zegt hij nog maar eens.

Ook op 21 maart werden er weer bloemen gelegd, altijd een verstillend moment. Door leerlingen van groep 7/8 van OBS De Linde, aan het begin van de vrije woensdagmiddag. De school waar de in Wageningen wonende Verduijn sinds 2014 jaarlijks een gastles komt geven. Om te vertellen over de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. En over een voor hem en ook voor de inwoners van Loosdrecht destijds zeer aangrijpend moment uit die oorlog: Het fusilleren van zijn vader Cees (Cornelis) op 37-jarige leeftijd. Op 20 maart 1945 door de Duitsers, pal tegenover het toenmalig gemeentehuis. Samen met negen andere verzetsmensen, als vergelding voor een aanslag op een Duits onderofficier in Loosdrecht. Het hele dorp zat na die aanslag in grote angst, uit vrees dat tien mensen uit het dorp eraan zouden gaan. Het werden, tot opluchting van de Loosdrechters - na aandringen van burgemeester en politie toen - tien ter dood veroordeelde verzetsstrijders, onder wie zes uit Ede. Staand op het fietspad werden ze door een vuurpeloton neergeschoten. „Drie uur lang hebben de Duitsers ze daar laten liggen”, weet Verduijn. „Als waarschuwing.”

Tufsteen

Elk jaar opnieuw komt hij weer naar de school, elk jaar zijn er bloemen en een korte toespraak bij het monument aan het begin van de Nieuw-Loosdrechtsedijk, schuin tegenover het voormalig raadhuis. Dat monument heeft betere tijden gekend, en dat is precies de reden dat het voor Verduijn extra schrijnt. Want de uit Ettringer tufsteen opgetrokken zuil met erop het beeld van een stervende man met een duif - een van de eerste oorlogsmonumenten van ons land - is aan het verweren. Het is niet meer gepolijst maar groenig en ruw. De namen van de gefusilleerden zijn minder goed leesbaar. Reden voor nabestaanden van de tien omgebrachte verzetsmensen om aan te dringen op een veel betere kopie, die de tand des tijds kan doorstaan. Maar die kwam er niet, na een pijnlijke en lastige discussie in de raad in de zomer van 2017. „Toenmalig burgemeester Martijn Smit voelde er wel voor, maar was om na een gesprek met de Historische Kring”, herinnert Verduijn zich. „Argument was, dat in de loop van de tijd details vervagen, net zoals de herinneringen aan de verschrikkingen van de oorlog. Maar een monument is juist om die herinnering levend te houden”, stelt hij nog altijd teleurgesteld. „Maar goed, de discussie is gevoerd. Al is het wachten op het moment dat het Wijdemeerse college wel ingrijpt. Want de tand des tijds krijgt steeds meer grip erop.”

Bij De Linde zijn ze dankbaar dat Verduijn elk jaar een gastles geeft, zegt een van de onderwijzers. „De kinderen vinden het indrukwekkend en spannend. We hebben het monument daarom ook geadopteerd.” Een van de leerlingen noemt deze middag de namen van de mannen die op een steenworp afstand zijn omgebracht. Dan volgt een minuut stilte.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.