Premium

’Tekenen is een geboorterecht’

’Tekenen is een geboorterecht’
Marianne Snoek in haar atelier.
© Foto STUDIO KASTERMANS/LEON DAKKUS

Als je iets wilt, dan moet je het niet blijven willen maar gaan doen. Zo kan ik totaal niet tekenen, maar wil ik dat zo graag kunnen. Binnenkort ga ik eindelijk leren tekenen. Bij Marianne Snoek.

In een van de gebouwen van de voormalige Palmkazerne in Bussum heeft Marianne Snoek (1952) haar sfeervolle atelier. Daar maakt ze haar eigen, fraaie figuratieve werk en leert ze mensen die (net als ik) denken dat ze niet eens een potlood kunnen vasthouden, prachtig tekenen.

„Tekenen is een geboorterecht”, klinkt het ferm uit de mond van de frêle kunstenares en coach.

„Maar niet iedereen kan daar van nature bij. Natuurlijk is de gave bij de één meer ontwikkeld dan bij de ander, maar uiteindelijk kunnen we allemaal tekenen. Want tekenen is afhankelijk van de manier waarop jij de wereld om je heen observeert. Bewust waarnemen is een vaardigheid die je prima kunt aanleren. Daar is een geweldige methode voor ontwikkeld. Kortom: je leert tekenen door anders te leren kijken.”

Kunstenaars kijken ook op een speciale manier naar de wereld om hen heen. „Vooral omdat zij hun rechterhersenhelft weten te gebruiken”, legt Marianne verder uit.

Het ontwikkelen van het ’tekengebied’ in de rechterhersenhelft is de basis van de bijzondere lesmethode die Marianne Snoek als eerste in ons land introduceerde.

Grondlegger van dit gedachtegoed is de Amerikaanse kunstenares Betty Edwards (1926). In de jaren zeventig publiceerde zij het fascinerende inzicht dat iedereen kan leren tekenen, zolang je maar het juiste hersengebied activeert. De rechterhersenhelft is betrokken bij complexe visuele waarneming, maar veel mensen tekenen juist met hun linkerhersenhelft. „Dan teken je niet wat je ziet, maar wat je dénkt dat je ziet”, aldus Marianne. „Zo weten we dat de iris van een oog rond is, maar als je goed kijkt is alleen een deel van dit rondje echt zichtbaar.”

Ook Marianne zelf was er lang van overtuigd dat ze niet kon tekenen. Ze was een jaar of veertig toen ze besloot een mode-opleiding te gaan volgen. Ze had alles al geregeld. Om zich extra goed op de studie voor te bereiden, besloot ze een cursus tekenen te volgen. „Ik had namelijk nog nooit een tekening gemaakt en was bang dat dit me in mijn studie en ontwikkeling zou beperken. In de bibliotheek vond ik het boek ’Leer tekenen’ van Betty Edwards. Dat heeft mijn leven een totaal andere wending gegeven.”

„Aan die mode-opleiding ben ik nooit meer begonnen. De manier waarop ik mezelf had leren tekenen, wilde ik ook met anderen delen. Nu ben ik geen papegaai; aan de methode van Betty Edwards heb ik mijn eigen ervaringen en ontdekkingen toegevoegd.”

Waarneming

Om te leren tekenen ga ik over een paar weken bij Marianne in retraite. In vijf dagen tijd traint zij stap voor stap mijn waarneming. „Met verrassende oefeningen”, belooft ze. „Ik laat de deelnemers aan het begin en aan het einde van de cursus een zelfportret tekenen. Het verschil is opzienbarend.”

Ik vertel Marianne dat ik zeker weet dat ik de uitzondering op de regel ben en dat ik als kind telkens kreeg te horen dat ik totaal geen aanleg voor tekenen en schilderen heb. Marianne daarop: „Stel dat een leraar leesboekjes uitdeelt en tegen de klas zegt: ’Ga maar lezen’. Misschien dat drie kinderen op de een of andere manier al leerden lezen, maar voor de rest van de klas zijn die letters abracadabra. Dan zegt de leraar toch ook niet: ’Jullie hebben totaal geen aanleg voor lezen, verdiep je er verder maar niet in’. Dat is nu precies wat er op scholen wel met tekenen gebeurt. Zo zonde.”

Toch blijf ik bang dat ik het niet kan. „Dan wordt het echt tijd dat je jezelf niet langer blokkeert. Trouwens, de rechterkant van je hersenen kent geen faalangst. Door je rechterhersenhelft te stimuleren, komen nog andere kwaliteiten van jou naar boven. Jouw linkerhersenhelft houdt zich onder meer bezig met taal, analyse en logica. Links ziet wel details, maar rechts ziet hoe al die details zich tot het geheel verhouden.”

Ze heeft me over de streep getrokken. Ik geef me op voor de vijfdaagse cursus in januari. „De eerste drie dagen ben je heel moe. De vierde dag komt alles bij elkaar en ervaar je een explosie van energie.”

Tot in januari, Marianne. Ik ga het zien, eh waarnemen!

Meer over de Sophia Academie voor Creatieve Ontwikkeling van Marianne Snoek vind je op

www.leertekenen.nl

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.