Premium

Olga Ponjee over kunst en klimaat: ’Nieuwe verhalen zijn hard nodig’

1/3
Soest

Elf jaar doen over een boek, dat je maar niet loslaat. Dat is het verhaal achter het boek Het Verdronken Land van Olga Ponjee (35) uit Soest. Geschreven door een relatief jonge vrouw die ook mede-initiatiefnemer is van een kleinschalige, landelijke middag rond kunst en klimaat morgen in Soest.

Een boek, terwijl ze toch echt heeft geprobeerd geen schrijfster te worden. „Mijn vader, zelf saxofonist, had me op het hart gedrukt: word geen kunstenaar.” Ponjee volgde zijn raad op. Studeerde kort communicatiewetenschappen. Een half jaar filosofie. Drie jaar psychologie. „Ik zou goed genoeg worden om een gemiddeld psycholoog te worden”, realiseerde ze zich. „Terwijl ik van kinds af aan al ben blijven schrijven.”

De liefde voor film gaf de doorslag, ze meldde zich alsnog voor de filmacademie. „De kans was een op tien. Toch werd ik aangenomen. Ze selecteren op potentie, legden ze uit. Moest ik alsnog thuis gaan vertellen dat het een kunstopleiding werd.”

Ponjee studeerde af in scenarioschrijven. Geen vetpot, maar inmiddels werkt ze zo’n tien jaar voor film en tv. Schreef het tweede seizoen voor tv-serie Feuten. Is nu bezig aan een tv-serie over internetgeweld, legt ze uit. „Pa had gelijk, het is zwaar onderbetaald”, lacht ze.

En intussen dat boek. Het begon als een soort feuilleton, op het net. „Na drie hoofdstukken haalde ik het offline. In 2012 paste ik een paar maanden op een huis in Wenen, en pakte het weer op. Toen het klaar was, heb ik het manuscript rondgestuurd. Vijf, zes uitgeverijen, geen interesse. De tijd van de Twilight-hype. Ze vonden mijn boek te ingewikkeld. Te politiek, ze hadden het liever populairder. Terwijl ik een groot fan ben van boeken van Jan Terlouw en Thea Beckman. Ik heb het daarna opgestuurd naar een wedstrijd. Won het de prijs van ’het beste afgewezen manuscript’.”

Ponjee moet lachen. „De markt voor young adult was ingestort, jongeren lezen niet meer, kreeg ik te horen. Maar er was een kleine onafhankelijke uitgever LetterRijn uit Rotterdam die het boek aandurfde.” En nog was het niet klaar, want de Soesterse wilde het manuscript nog goed doorkijken. „Met de rode stift erdoor. Dat werd ingrijpender dan ik dacht. Ik heb achteraf ontdekt dat slechts drie procent hetzelfde is gebleven. De personages en de verhaallijn. Voor de rest is het totaal anders geschreven.”

Het moest blijkbaar zo zijn, blikt ze terug. „Iets heeft soms tijd nodig om uit te kristalliseren. Ook al dacht ik soms dat ik er klaar mee was, dit boek bleef maar terugkomen. Kwamen die hoofdpersonen weer in mijn hoofd. Met hun houding, belevenissen en aanpak. Sommige verhalen moet je blijkbaar vertellen. Omdat ze een boodschap hebben.”

En die luidt? Ponjee schetst dat ze het geen makkelijke tijd vindt om op te groeien. „Klimaatverandering, economische crisis. De wereld wordt kapot gemaakt, en dan zeggen ze ook nog dat jongeren lui zijn. Ik zie juist vooral idealisme en optimisme. Neem zo’n jongen als Boyan Slat, die op zijn zestiende begon met plastic uit de oceanen halen. Of een elfjarig meisje als Lilly Platt uit Huis ter Heide, met Lilly’s Plastic Pick up. Elke dag na school gaat ze plastic van straat halen en inzamelen. Er is een groeiende groep die haar volgt. Zij zal het eerste exemplaar van mijn boek in ontvangst nemen zaterdag.”

Het motto van haar boek is ook, dat de wereld weliswaar bedreigend mag zijn, maar dat het wel de jeugd is die het verschil kan maken. „Je kunt het en laat je vooral niet tegenhouden.”

Dat was bij het tot stand komen van het boek eigenlijk niet anders. Dat het moeizaam ging vaak, ze verschillende keren is afgewezen, het is niet anders. „Dat is in mijn werk ook zo. Geeft niet, je leert met tegenslagen omgaan.”

Verhalen maken, mensen raken, dat is wat ze liefst wil. Geld verdienen is niet het belangrijkste. Ook daarom heeft ze begin dit jaar met partner Arnout stichting Rise-Events opgericht. „Daar vanuit doen we losse projecten. Eerder dit jaar hadden we een soort songfestival in Eindhoven, met mensen uit de hele wereld. We hebben een flink netwerk, omdat we al tien jaar evenementen organiseren.’’ Zoals dus ook komende zaterdag.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.