Onbekend en onbedorven Bali

1/4
Bali

Zeg Bali en je ziet weelderig groen, pareltjes van stranden en de heerlijkste resorts. Maar ook drommen toeristen en platgetreden historische paden. De schaudwzijde van het succes, want het Indonesische eiland is populair. Toch zijn er nog authentieke plekjes te vinden.

Drie dikke zoenen en een ketting van verse bloemen krijgen we van onze gids Rosa. Ze staat ons breed grijzend op te wachten in de aankomsthal van luchthaven Ngurah Rai. ’Selamat datang! Welkom op Bali!’

Het begint te donkeren; de ondergaande zon kleurt de lucht oranje. De geur van de verse bloemen om onze nek mengt zich met die van wierook. Bij een klein tempeltje op het vliegveld liggen offers. Op de achtergrond klinkt een panfluit. Zelfs als je nog maar net voet hebt gezet op het eiland, doet Bali al een aanslag op al je zintuigen.

De luchthaven van Bali ligt in het toeristische zuiden. Wij laten badplaatsen als Kuta, Sanur en Nusa Dua achter ons en rijden een stukje noordelijker, naar Seminyak. Ook daar is het druk. Toeristen in huurauto’s en Balinezen op scooters maken zich op voor een gezellige zaterdagavond. Ze bewegen zich tegen de verkeersstroom in die de stad verlaat: hotelpersoneel aan het eind van zijn shift op weg naar huis.

Seminyak is Rosa’s woonplaats. Ze heeft de drukte omarmd. ’Lekker levendig en hip’, omschrijft ze de stad. Je vindt er veel kledingboetieks, ontelbaar veel stijlvol ingerichte restaurants en mooie hotels. Maar de echte Bali-vibe voelen we er niet.

Liefde

Rosa is al 23 jaar gids op het eiland. De van oorsprong Javaanse spreekt vloeiend Nederlands. ,,We hebben veel gasten uit Holland’’, vertelt ze. Toen ze 26 jaar geleden heel Indonesië rondreisde op zoek naar de mooiste plek om te wonen, koos ze voor Bali. ,,Het was liefde op het eerste gezicht.’’

Rosa praat graag en veel. Als ze ons de volgende dag meeneemt naar het oosten van het eiland praat ze ons tijdens de anderhalf uur durende busreis, bij over vrijwel de hele Balinese cultuur. Over de banjars, de dorpsgemeenschappen waar alles wordt gedeeld. Van de kosten voor het opknappen van de tempel, tot de danslessen voor de jeugd.

Ze vertelt over begrafenisrituelen, waarbij zo min mogelijk wordt gehuild, om de doden een zorgeloze reis naar het hiernamaals te gunnen. Over het vijlen van tanden, waar soms jaren voor wordt gespaard. Met rechte tanden, zo ervaren de Balinezen het, worden ze ’volwaardig mens’. Scherpe tanden vinden ze dierlijk. En we leren dat geen Balinees boos is als hij ’s avonds de hond in de pot vindt. ,,We eten niet gezamenlijk, maar gewoon wanneer we honger hebben. Is de maaltijd op, dan gaan we naar de plaatselijke warung voor wat nasi goreng.’’

Onderweg zien we kleurrijke vliegers in vormen van draken en vlinders de lucht. Het blijkt volkssport nummer een te zijn. Mannen van een banjar bouwen gezamenlijk, om de kosten te delen, reusachtige vliegers waarmee ze meedoen aan wedstrijden. Tijdens de zomermaanden is er ieder weekend wel een wedstrijd. Wie kan de vlieger het langst in de lucht houden, en wie maakt de mooiste? ,,Ze moeten met meerdere mannen het touw vasthouden, anders is het te zwaar.’’

Bedekt

Dan rijst er een gigantisch tempelcomplex op in het landschap. Pura Besakih, gebouwd op de hellingen van de vulkaan Gunung Agung, is met tweehonderd bouwwerken de grootste tempel van het eiland. We krijgen van Rosa een sarong en knopen die om ons middel. ,,De onderkant moet bedekt!’’

De klim naar de top via honderden traptreden is de moeite waard. Er staan prachtige bouwwerken daterend uit de veertiende tot achttiende eeuw waar Balinezen van over het hele eiland komen bidden.

We vervolgen onze weg nog een stuk oostelijker, naar Gelumpang, waar de Australische kok Penelope Williams Bali Asli opende. Een restaurant dat de traditionele keuken promoot op een paradijselijke plek aan de voet van de Gunung Agung omgeven door rijstvelden. Al het eten kookt ze op een houtvuurfornuis, de ingrediënten komen uit eigen tuin of zijn dezelfde ochtend op de markt gehaald.

Verschillende groentegerechten, saté lilit gemaakt van gestampte vis, tempeh en gekruide rijst, alles geserveerd op bananenbladeren. We drinken zelfgemaakt gemberbier. ,,Mét alcohol, illegaal gebrouwen, dus dat mogen jullie eigenlijk niet noteren’’, zegt Williams, waarna ze besmuikt lacht. Hier kunnen we met gemak een hele dag blijven zitten.

Offer

Maar Rosa zou Rosa niet zijn als ze niet nog meer moois voor ons in petto zou hebben. De volgende dag rijden we naar het noorden. De omgeving is vrijwel niet beïnvloed door het moderne leven. Onderweg zien we vrouwen offeren bij een slootje langs de weg. Er ligt een heel gebraden varken op een kleed. Geofferd voor een goede irrigatie.

Hoe noordelijker hoe groener, lijkt het credo dat opgaat voor de rijstvelden. De lokale bevolking, die met de voeten in de modder de jonge plantjes in de grond stopt, vindt het geen probleem dat we foto’s maken. Als we vervolgens uitglijden en midden in de glibberige substantie terechtkomen, kunnen ze een brede grijns niet onderdrukken.

’Bali, overspoeld door toeristen? Ja en nee, weten we inmiddels. Hoewel miljoenen het eiland bezoeken en dat aantal groeit, zijn er nog steeds volop ongerepte plekken te vinden. Plekken waar je uren kunt doorbrengen zonder groepjes Amerikanen op sportschoenen met buiktasjes tegen te komen. Plaatsen die nog onbekend zijn bij de busladingen Japanners die gedropt worden voor een snelle foto. Hoe verder we van het zuiden weg reizen, hoe meer van dergelijke ’onontdekte plekken’ we vinden.

Maar of je je nou kiest voor rust of voor levendigheid, een ding blijft onveranderd: Bali is adembenemend prachtig. De groene natuur is decor voor een kleurrijke cultuur, die nog heel levend is. Eeuwenoude traditie en het hippe leven gaan er hand in hand.

Wat & Waar

Diverse touroperator bieden reizen naar Bali aan. Wij maakten de trip met Corendon, die sinds kort deze vakantiebestemming aanbiedt voor een prijs vanaf 595 voor tien dagen. Voor de vlucht werkt Corendon samen met KLM en Qatar Airways. Bij die laatste duurt de reis, inclusief tussenstop in Doha, ongeveer negentien uur. KLM doet het in circa zestien uur en maakt een tussenstop in Singapore.

Voor het verblijf op Bali kan gekozen worden uit hotels en villa’s in alle prijsklassen. Meer info: www.corendon.nl

De surfsport is erg groot op Bali. Met name in Canggu wemelt het van de surfers en zijn op iedere straathoek boards te huur.

De rivier Ayung is zeer geschikt om op te raften. Op sommige stukken gaat het er ruig aan toe, maar tussendoor is genoeg tijd om te genieten van de prachtige jungle waar de rivier dwars doorheen stroomt.

Meer nieuws uit Nieuws

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.