Helden kunnen grote meute de goede weg wijzen

Ronald Frisart
Hilversum

Met een wat dubbel gevoel stond opperrabbijn Binyomin Jacobs vrijdagmiddag achter het spreekgestoelte in de burgerzaal van het Hilversumse raadhuis. Ja, daar werd de februaristaking tegen de jodenvervolging door de nazi’s herdacht. Tegelijk worstelt Nederland met een vluchtelingenvraagstuk dat de waarden uit 1941 weer actueel maakt.

,,De essentie moet zijn dat we de helden van toen aandacht geven. De mensen die met gevaar voor eigen leven een daad stelden. Ze wisten niet hoe het zou aflopen. Toch deden ze het’’, aldus Jacobs. ,,Weinig mensen waren in de oorlog echt fout. Ook waren er weinig die echt goed waren. En dan is de vraag: welke kant gaat de grote meute op?’’

Met een grote stap belandde Jacobs echter in 2016. ,,Veertig jaar geleden werd ik nooit uitgescholden. Nu is dat ’normaal’. Maar er zijn ook mensen die in de trein naar me toe komen en zeggen: ’We staan achter u’.’’ En nog actueler, verwijzend naar de vluchtelingenstroom: ,,Ieder mens in nood moet je redden. Onvoorwaardelijk. Maar vanaf dag één moet ook de opvoeding, misschien moet ik zeggen heropvoeding, beginnen. Dat gaat nu nogal traag en dat kan catastrofaal uitpakken. Onlangs was een Syriër bij mij thuis. Hij had van jongs af aan geleerd: joden moet je verdelgen. Maar aanvankelijk wist hij niet eens wat joden waren: mensen, dieren of dingen. Is die Syriër een antisemiet? Van oorsprong niet natuurlijk.’’ Hij is dat geworden door opvoeding, en dat maakt heropvoeding nodig, betoogde Jacobs. ,,We moeten uitleggen wat een multiculturele samenleving is. Dat we mogen verschillen, maar dat we moeten samenwerken.’’

Ook Arthur Graaff (initiatiefnemer van de herdenking) en Corrie van Brenk (FNV) trokken lijnen van 1941 naar 2016. ,,Wat onze ouders en grootouders deden, staken, leidde er uiteindelijk toe dat 350.000 onderduikers werden geholpen. Ik hoop dat we niet een nieuwe februaristaking hoeven organiseren’’, aldus Graaff. Van Brenk hield de kleine 150 toehoorders voor dat ’we niet mogen wegkijken, maar moeten opkomen tegen onrecht’, en: ,,We moeten de mensen koesteren die opkomen voor hun medemens.’’

Burgemeester Pieter Broertjes bracht onder de aandacht wie hier het sein gaf tot de februaristaking: de Hilversumse communist Gerrit Meerbeek. Verwijzend naar het beeld in Amsterdam: ,,Ik noem Meerbeek de Dokwerker van Hilversum.’’

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.