Studie naar bezet Hilversum van start

Eddie de Paepe
Hilversum

Wat gebeurde er tijdens de vijf bezettingsjaren in Hilversum? Deze vraag staat centraal in een diepgravend onderzoek, waarvoor maandag het startschot is gelost.

Het onderzoek werd gelanceerd door Museum Hilversum, de Universiteit Utrecht en de gemeente Hilversum. In de Burgerzaal van het raadhuis legden drie gastsprekers uit waarom het belang van lokale geschiedenis zo groot is en waarom de Hilversumse geschiedenis de moeite van het onderzoeken meer dan waard is. Aan het woord kwamen wethouder Wimar Jaeger, historicus Ad van Liempt en Ed van Mensch, bestuurslid van de Hilversumse Historische Kring ’Albertus Perk’. Zij constateerden dat er veel bronnen en publicaties over Hilversum in de oorlog zijn, maar dat er nooit een allesomvattende, integrale publicatie is verschenen. Jaeger benadrukte het belang van wetenschappelijk onderzoek dat ’alles samenbrengt tot een eenduidig beeld’. Nog zwaarder weegt voor hem echter het maatschappelijk belang. ,,Is de oorlog geschiedenis of zegt het iets over ons handelen, nu en in de toekomst? Biedt het handvatten voor onze persoonlijke moraliteit?”

Dichtbij

Van Liempt wees onder meer op de geschiedschrijving die steeds meer inzoomt op het lokale, het kleine. ,,Dat brengt de oorlog onbeschrijfelijk dichtbij.” Van Mensch schetste in vogelvlucht de oorlogsgeschiedenis van Hilversum. Met onder meer aandacht voor het belang van het dorp voor de Duitsers door de aanwezigheid van omroep, vliegveld en NSF. Andere ’typisch’ Hilversums aspecten waren onder meer het landelijk hoofdkwartier van het Duitse leger - eerst in het raadhuis, daarna in Trompenberg - en de zware NSB-stempel op het lokale bestuur.

Het onderzoek wordt gecoördineerd door Geraldien von Freitag Drabbe Künzel, docente aan de opleiding geschiedenis van de Universiteit Utrecht. Von Freitag schreef onder meer boeken over Duitse strafrechtpleging in bezet Nederland, Kamp Amersfoort, Jodenvervolging en de Nederlandse bijdrage aan Duitse oostkolonistie.

Gewone mensen

Maandagmiddag vertelde zij in de Burgerzaal over de noodzaak, opzet en doel van het vier jaar durende onderzoek dat zich richt op de ’microgeschiedenis’, ’de gewone mensen’. Aan de hand van bijvoorbeeld ’dagboeken, interviews. krantenstukjes’. Doel is ,,geen geschiedschrijving van bovenaf of onderop, maar van binnenuit”.

Tijdens de eerste onderzoeksfase, die al van start is gegaan en tot en met februari 2019 duurt, bestuderen acht tot tien studenten een achttal aspecten/thema’s van de Hilversumse bezettingstijd. Vervolgens zet Von Freitag zich aan het schrijven van een populairwetenschappelijk boek, dat in april 2020 - 75 jaar na het einde van de oorlog - moet verschijnen. Dan komt er ook een expositie over dit onderwerp.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.