Oud-hoofdredacteur Guus Pikkemaat overleden

Oud-hoofdredacteur Guus Pikkemaat overleden
Zijn oud-collega’s dragen Guus Pikkemaat in maart 2017 de trap op van het voormalige hoofdkantoor van De Gooi- en Eemlander aan de Groest in Hilversum, tegenwoordig Le Journal, voor een reünie.foto Studio Kastermans
© Studio Kastermans
Bussum

Al was Guus Pikkemaat al enkele jaren voor zijn vertrek bij De Gooi- en Eemlander in 1989 teruggetreden als hoofdredacteur, zijn naam echoot nog immer rond als het gaat om deze krant in tijden van weleer. Alleen al omdat hij vanaf 1965 meer dan twee decennia de hoofdredactie voerde over dit dagblad stelt hij al zijn navolgers in de schaduw. Ook door zijn optreden destijds en de verbondenheid met de krant die na zijn vertrek intact bleef, ligt zijn naam als gevraagd wordt naar een oud-hoofdredacteur van de krant bij iedereen op het puntje van de tong.

Oud-collega’s die hem meemaakten, bewaren warme gevoelens aan de beminnelijke, lieve man die hij was. Belezen en intelligent was hij, maar ook afstandelijk tot de redacteuren.

Guus Pikkemaat, maandagavond overleden in Bussum, werd geboren op 27 juli 1929 in het Gelderse Ulft in een katholiek onderwijzersgezin. Na zijn middelbare schooltijd in Doetinchem studeerde hij geschiedenis aan de Katholieke Universiteit Nijmegen bij de kerkhistoricus professor Rogier. Die laatste gaf hem, zoals hij zelf ooit stelde, zelfvertrouwen.

Aan de universiteit studeerden in die jaren veel latere katholieke politici van naam. Met hen had Pikkemaat in de jaren vijftig contact, toen hij als jonge geschiedenisstudent de spraakmakende eindredacteur werd van het NUB, het Nijmeegs Studentenblad, dat hij snel omvormde van een gezagsgetrouw katholiek clubblaadje tot een opmerkelijk journalistiek en polemisch tijdschrift. Hij werd daarin gesteund door de hoogleraren Rogier en Asselbergs, de laatste beter bekend onder zijn pseudoniem Anton van Duinkerken.

Na een uitstapje in het onderwijs wordt Pikkemaat in 1963 eerst waarnemend en in 1965, hoofdredacteur van de De Gooi- en Eemlander. Onder zijn leiding wordt de krant gemoderniseerd en hij introduceert ’Het feit’, de rubriek waarin de krant dagelijks ’een mening die getuigt van inzicht’ dient de poneren. Met zijn adjunct Harold van Wijk, die meer dan Pikkemaat het journalistieke geweten van de krant vormde, kneedde hij de mores erin. Oud-collega’s herinneren zich dat de twee elkaar goed aanvulden, waarbij Pikkemaat meer op de directie gericht was, en Van Wijk op de redactie.

Ter illustratie het beeld tijdens een werkonderbreking van de journalisten in de jaren tachtig. Pikkemaat beent met woeste blik langs de stakende redactie om in het printerhok telexen van de persbureaus te scheuren. Die zond hij ongecorrigeerd naar de zetterij, en publiceerde hij in de krant met het opschrift ’ongecorrigeerd’, omdat bijdragen van de redactie uitbleven.

Pikkemaat straalde dedain uit richting de spijkerjackjes ter redactie en bezigde graag chic taalgebruik met termen als ’non-valeur’ of ’oud en der dagen zat’. Aan inspraak had hij een broertje dood. Tijdens vergaderingen met de redactieraad was hij nerveus, wat zich uitte in dwangmatig schoppen met de voet. Toch stond hij achter de redactie en conflicten met de buitenwacht bezwoor hij met zijn beminnelijkheid. Briesende klagers die naar de redactie waren gekomen nodigde hij in zijn kantoor, waarna die enige tijd later zichtbaar ontspannen het pand verlieten. Zijn manier van communiceren lag op hoog niveau en redacteuren van toen spreken er met respect over.

Zij hadden met Pikkemaat een gepromoveerde historicus aan het roer staan, wat ook afstraalde op de statuur van de krant. Aan de andere kant liet Pikkemaat zijn belangstelling voor een diep en ver weg begraven verleden niet vieren. Hij publiceerde een geschiedenis van Nijmegen die terugvoerde tot de Romeinse tijd en standaardwerken over de sterke vrouwen uit de Middeleeuwen Jeanne d’Arc en Eleonore van Aquitanië. In 2011 beleefde zijn vuistdikke biografie over laatstgenoemde 12e-eeuwse koningin een zevende herdruk. Een jaar ervoor publiceerde hij het historische verhaal ’Willem de Troubadour’, over de grootvader van Eleonore.

Guus Pikkemaat wordt vrijdag in kleine kring in Bussum ter aarde besteld.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland