Echte mannen

René Diekstra

Af en toe woon ik een kerkdienst bij. Niet omdat ik gelovig ben. Dat ben ik allang niet meer.

Wel omdat ik zoekende ben, hoewel ik niet eens precies kan zeggen waar naar. Vandaar dat ik nu eens naar een katholieke, dan weer een protestantse en soms zelfs naar een adventistenkerk ga.

Wat me drijft is behalve een soort heimwee naar het naïeve geloof dat ik als kind had, een beetje hoop dat ik iets te horen krijg via de preek dat me inspireert, aan het denken zet, emotioneel raakt. Dat gebeurt zelden. Vandaar dat ik meestal achteraf loop te mopperen dat de preek weer eens een gemiste kans was.

In dat opzicht was de dienst die ik in de kerstnacht onlangs bijwoonde een grote uitzondering. Ik denk dat het kwam doordat de dominee niets wilde verkondigen maar oprecht iets wilde uitleggen en dat op een ongebruikelijke manier deed. Namelijk aan de hand van een via een beamer op de muur naast hem geprojecteerd schilderij van de zestiende-eeuwse schilder Guido Reni.

Op dat schilderij staat Jozef afgebeeld met een baby, het kind Jezus, beschermend in zijn armen. Hij, Jozef, weet, aldus de dominee, dat dit kind niet van hem is. Zijn vrouw/vriendin Maria is door iemand anders zwanger gemaakt, is dus overspelig geweest. De meest voor de hand liggende reactie, zeker in die tijd, zou zijn geweest haar daarom te verstoten. Maar daarmee zou hij haar met schande overladen buiten de gemeenschap plaatsen en het kind vaderloos en in armoede doen opgroeien. Jozef maakt een moedige keuze. Hij kiest tegen zijn eigenbelang en de heersende culturele opvattingen in voor het welzijn en de ontwikkeling van het kind. Hij blijft de moeder als zijn partner aanvaarden en het kind als zijn zoon.

Al luisterend naar deze uitleg realiseerde ik me dat de centrale figuur in dit verhaal, de held eigenlijk, niet Maria is en evenmin het kind Jezus, maar die eenvoudige timmerman, Jozef.

In de loop van de geschiedenis hebben talloze mannen, mede onder druk van hun families en de samenleving, die andere keuze, de keuze voor eigenbelang en tegen het belang van het kind gemaakt, en dat gebeurt nog immer. Veelbetekenend op dit punt is dat in de cultuur van de Sioux-indianen in Noord-Amerika mannen die dat doen, niet als echte mannen worden beschouwd. Sioux kennen een uitdrukking die dat treffend weergeeft: ’een man is de vader van ieder kind’. Oftewel, een echte man ontfermt zich als een vader over ieder kind in nood dat hij op zijn levenspad tegenkomt.

Thuisgekomen vroeg ik me af hoeveel echte mannen er dan eigenlijk in Europa zijn, gegeven het feit dat er zoveel kinderen in vluchtelingenkampen en oorlogsgebieden in nood zijn. En hoe goed het zou zijn als iedere Europese man zich zou opwerpen als vader voor een kind dat oorspronkelijk niet het zijne is.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.