Gratis winkelen zonder regeltjes in Soest

Jetty Claus
Soest

Een boxspringbed, naaimachine en een hordeur worden afgeladen van zijn bakfiets. Trots toont kraker Wasko (45) zijn oogst van de straat voor zijn Soester Weggeefwinkel. Gevestigd in een onooglijk slooppand met een verwilderde tuin aan de Koninginnelaan 158. Wie wat van zijn gading ziet, kan het meenemen. ,,Ik hanteer geen limiet: neem zoveel artikelen mee als je wilt. Het is hulp zonder regeltjes, want daar houd ik niet van.”

,,Zelfs als iemand iets hier haalt om te verkopen op Marktplaats, zal ik ze het brood niet uit de mond stoten. Dan heeft-ie weer een extraatje”, lacht de kraker. Zijn ogen worden vochtiger als hij een complimentje krijgt over zijn onzelfzuchtig handelen. Maar een seconde later klinkt weer nonchalant: ,,Zelf hoef ik niks. Met mijn bijstandsuitkering wordt alles alleen maar afgepakt.”

De kosteloze kringloop is een protest tegen de ’hebzucht in de kapitalistische consumptiemaatschappij, waarin geld en status belangrijker zijn dan medemenselijkheid’, legt hij uit. Wasko werkt samen met Weggeefwinkels in Amersfoort en Utrecht. ’Swopshops’ noemt hij ze. ,,Swop is Engels voor ruilen. Het begon eigenlijk met een snuffelhoek in het kraakpand. Wie te veel spullen had, kon het daar neerleggen om te verruilen”, legt Wasko uit. Zijn eerste plaatselijke Weggeefwinkel was jaren geleden in een kraakpand aan de Smitsweg. Een betere plek, omdat die ‘dichterbij de doelgroep was’, in deze wijk met meer kansarmen. Nu ligt zijn Weggeefwinkel een beetje verstopt aan de rand van Soest.

In zijn ’swopshop’ heeft hij een allegaartje, van haarconditioner met kortingssticker tot tweedehands kook- en opvoedingsboeken en bloempotten. Een speciale hoek is ingeruimd voor kleding. Wasko is dagelijks druk met timmeren en repareren van zijn winkelvoorraad. Hij heeft zelfs uitbreidingsplannen, al moet het wel te behappen zijn om alles per bakfiets mee te nemen, mocht er ontruimd worden. ,,Mensen komen vaak spullen langsbrengen of bellen me op om dingen op te halen.’’ Net als de zogeheten ‘morgenster’ die voor dag en dauw opstaat om de straten af te struinen voordat het grof vuil langskomt. .,,Ik ben alleen geen morgenster, maar nachtvlinder”, lacht hij.

Hij heeft grote ambities. Zo is hij bezig met een bibliotheek met ‘anarchistische, of liever gezegd activistische literatuur’. Ook heeft hij in de schuur zijn fietsherstelwerkplaats. Hij zou ook wel een eetcafé willen beginnen of een plek waar mensen zonder tuin kunnen vertoeven. ,,Maar hoe doe je het met het eten? Alleen het Leger des Heils mag zomaar eten uitdelen. Ik heb hier wel al een plant met pompoenen eraan’’, zegt hij trots.

Zelf kan de kraker met weinig toe. Geen water en elektra heeft hij. ,,Ik wil ervoor betalen, maar dat doen ze niet.’’

De zonnepanelen die hij voor het raam heeft aangebracht blijken toch niet te werken. Achter een zelf gebouwd houten wandje heeft hij een plastic tank voor duizend liter geplaatst, waarmee hij regenwater opvangt om toch water te hebben voor de wc en de was. Hij kookt op campinggas.

Wasko belandde vijftien jaar geleden in de krakerswereld toen hij zonder werk raakte. Hij woonde zelfs in Spanje en Frankrijk. ,,Ik woon in huizen die ik nooit zou kunnen betalen. Soms heb je zo’n gevoel dat je het niet erg zou vinden om weer ontruimd te worden. Dan kun je weer een ander huis uitkiezen.’’ Hij voelt zich vaak gediscrimineerd als kraker. ,,Ik zou niet weten wat ik moet doen om normaal behandeld te worden. Je raakt aan dit leven gewend.”

Meer nieuws uit GE

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.