Huizer Koen Gubbels schrijft thriller Niks: ’Goed verhaal bevat drama en knipoog’

Huizen

Er zijn van die huizen waar je bij binnenkomst net iets langer om je heen moet kijken dan gemiddeld. Het huis van Koen Gubbels aan de Stukkenlaan in de Huizer villawijk Flevo is zo’n huis. Hier schreef hij Niks, een literaire thriller over Nik Speelman, die in korte tijd zijn vrouw, zijn bedrijf en het contact met zijn zoon verliest. Tijdens dit interview blijken er nogal wat parallellen tussen de hoofdpersoon in het boek en de schrijver.

Koen Gubbels gaat voor over de loopbrug die vanuit de tuin naar de voordeur van het huis leidt. ,,Opletten hoor, het is hier spekglad.’’

Licht. Dat is wel het allereerste dat bij binnenkomst opvalt. ,,Deze wand ligt op het noorden’, vertelt Gubbels, terwijl de fotograaf zoekt naar de mooiste plek om de kersverse schrijver te portretteren.

,,We hebben op een vrij laat moment tijdens de bouw besloten dat deze wand er moest komen, en dat hij van glas moest zijn. Daar ben ik nu zo blij om!’’

De enorme bulk licht die door de gigantische raampartij de woning binnenvalt, versterkt het groen van de muur van levend mos. ,,Ik wilde eens wat anders, en ik dacht: dit dempt het geluid goed. Dat is niet helemaal uitgepakt zoals ik hoopte, en het mos valt soms een beetje uit. Maar het effect is mooi. Zal ik anders in mijn ei gaan zitten?’’

Nog een eyecatcher: de royale, overdadig beschilderde draaitrap. ,,Dit zijn Darwin, Nietzsche en Einstein. Ja, dat zijn mensen waar ik een enorme bewondering voor heb. Zij hebben alles veranderd, alles op z’n kop gezet. De decorschilder van het Nationale Ballet heeft het gemaakt.’’

Empty nest

Kortom. Een uniek huis dat ondanks de strakke lijnen alles behalve koud of kil oogt. Op alle wanden hangt wel een mooi stuk; foto’s, schilderijen, wandkleden. Ultiem netjes is het er ook. ,,Tja, het grote empty nest’’, zegt Gubbels.

,,Ik ben drie jaar geleden gescheiden, mijn zoons zijn het huis uit, de een woont op kamers in Wageningen, de ander in Amsterdam. Ik vind het hier nog steeds heerlijk wonen hoor, ik geniet van de rust, van de tuin. Maar groot is het wel. Soms verhuur ik het huis, dat is financieel interessant. En ik vind het leuk dat het dan even van andere mensen is. Ik doe ook in vakanties aan huizenruil. Ik was bijvoorbeeld een paar weken in zo’n ‘brownstone building’ in Brooklyn. Het is net of je daar dan even echt woont. De krant valt er ’s ochtends op de mat en je wordt uitgenodigd voor de buurtbarbecue. Allemaal ervaringen waar je dan in een boek ook weer iets mee kan.’’

Schrijven. Het is niet zo dat hij van jongs af aan een enorme drive had, vertelt hij achter een kop thee. ,,Nee joh. Wel had ik als jongen heel romantische ideeën over schrijven. Maar ik deed er nooit iets aan. Vijf jaar geleden heb ik het roer radicaal omgegooid. Dat was onontkoombaar. Het moest. Ik kon niet op dezelfde voet doorgaan. Ik begon het te verliezen, mijn motivatie in alles.’’

Gubbels besteedt het leiden van zijn vertaalbureau Language Lab uit en besluit bij de schrijversvakschool een cursus te gaan volgen. ,,Ik vond het wat braaf. Maar ik moet eerlijk zeggen dat de basis van Niks wel in een van de oefeningen is gelegd.’’

Schrappen

Gubbels laat de cursus voor wat het is en gaat zelf aan de slag.

,,Ik ben achterlijk hard gaan schrijven, als een kip zonder kop. Allemaal vanuit die ene scène. Ik ben gek genoeg midden in het boek begonnen, en niet bij het begin. Dat heeft veel problemen opgeleverd. Ik ben eindeloos bezig geweest met schrappen en structureren. Ik had nul schrijfervaring, geen beheersing, geen vaardigheid. Ik verzoop in mijn eigen ideeën. De ene dag vond ik mezelf geweldig, vond ik dat Mulisch bij mij in het niet viel. Een dag later vond ik het verschrikkelijk, zo slecht, wist ik zeker dat ik er helemaal niets van kon.’’

Een ding weet Gubbels wel zeker: schrijven is fantastisch. ,,Ik meen het. Ik heb het licht gezien. Klinkt misschien geëxalteerd. Maar dit past bij me. Ik wil me uitdrukken. Dat is een fysieke behoefte. Ik ben filosofisch ingesteld. En er zijn in de loop van je leven inzichten die je opdoet, meestal geleend van anderen en zo nu en dan iets van jezelf. Dan wil je gewoon wel eens ergens iets over zeggen. Voor jezelf, voor je kinderen. Dat je nazaten dan later misschien zeggen: ‘goh, dus zo dacht mijn vader.’ Sowieso kwam ik er met het ouder worden achter dat je in een familielijn staat, dat je voorouders alles te maken hebben met wie jij zelf bent. Wat hou je vast, wat laat je los, wat geef je door. In onze individualistische cultuur is dat besef ondergesneeuwd. Ik heb jaren als manager achter deadlines aangerend, brandjes geblust, problemen opgelost. Het schrijven is een verademing. Ik ben nu volledig autonoom. Natuurlijk is het ook ploeteren en zweten en zwoegen. Want je goed uitdrukken is niet altijd makkelijk. Maar het feit dat je alleen bent en niemand nodig hebt. Dat is iets dat goed bij mij past. Het is heel overzichtelijk.’’

Een buitenbeentje. Een loner. Zo omschrijft Gubbels zichzelf. ,,Ik heb wel sociale trekjes, hoor, hou best van gezelligheid, kan zelfs heel druk zijn, veel praten. Maar grote groepen mensen worden me ook snel te veel, putten me uit. Noem me een uitbundige introvert.’’

Creatief

Gubbels wordt in 1966 geboren in Ede. Drie jaar later krijgt hij nog een zusje. Zijn vader is ambtenaar, die later in zijn carrière, naast zijn baan, ondernemer wordt. Nu runt hij een bed & breakfast aan de Oude Gracht in Utrecht. Zijn moeder gaat naar de huishoudschool en wordt daarna huisvrouw. Op latere leeftijd zal ze opleidingen gaan volgen en kunstschilder worden. ,,Dat vind ik zo knap. Dat je zonder dat iemand je stimuleert jezelf zo ontwikkelt. Het creatieve, dat heb ik van haar. ‘’

Gubbels maakt in zijn leven nogal wat omzwervingen. Hij groeit op in Ede, verhuist naar Oudewater, Houten en gaat bedrijfskunde studeren in Groningen. Samen met zijn inmiddels ex-vrouw belandt hij in Amsterdam en later in Naarden. ,,Hier vlakbij eigenlijk. Het Gooi is fijn om te wonen. Dichtbij Amsterdam en Utrecht, toch zo’n beetje de leukste steden van Nederland. Je kunt vanuit het Gooi makkelijk even naar de stad om te gaan eten, of naar het theater of museum. Maar ik vind de rust hier heerlijk. Amsterdam mag dan steeds hipper worden, echt leefbaar is het er niet meer.’’

Het laten bouwen van een eigen huis is jarenlang zijn droom. Als hij op het perceel aan de Stukkenlaan in Huizen stuit, neemt hij Casper Schuuring in de arm van Monk Architecten. Het is deze architect die op basis van de ideeën van Gubbels en zijn vrouw dit huis tekent. Gubbels verheugt zich op de bouw.

,,Het leek me allemaal zo leuk. Maar het werd een nachtmerrie. We kregen grote problemen met de Nederlandse bouwer, die nadat hij de opdracht had gekregen ineens twee keer zo veel rekende voor het project. We stapten over naar een Duitse bouwer. Die was veel goedkoper maar liet de bouwleiding aan mij over. Vreselijk. Soms was er een week even wat volk aan het werk, dan weer weken niet. Nee, dat was niet erg romantisch. Nu ben ik heel blij met het huis, maar ik weet wel dat ik nooit meer een eigen huis zal bouwen.’’

Zwaarmoedig

Sowieso ligt het scheppen van grote dingen achter hem: ,,Het is een fase geweest. Een eigen bedrijf. Een eigen huis. Alles op orde. Je denkt dat je er gelukkig van wordt. Blijkt helemaal niet waar. Bezit brengt alleen maar ellende en stress met zich mee. Ik wil nu eigenlijk alles kleiner. Ik zou genoeg hebben aan een klein koket huis met een tuintje en een schrijfruimte. Ik voel steeds vaker dat ik maar een passant ben. Dit huis is nu van mij, en straks van een ander. Zo gaat het. Ik heb een wat zwaarmoedige aard. Ik hou nu erg van opruimen. Dan voel ik me daarna lichter. En natuurlijk, ik kan me nu permitteren om me bijna volledig met schrijven bezig te houden. Ik bemoei me nog maar een dag per week met het vertaalbureau. Maar daar heb ik wel twintig jaar lang mijn zenuwstelsel voor beproefd, mezelf chronisch voorbij gerend, niet goed voor mezelf gezorgd. Ik zie dat nu pas. Ik besef beter dan ooit dat het leven een oefening is in loslaten.’’

Zelfspot

Kapot gaan, opnieuw beginnen, op zoek gaan naar jezelf. Het zijn de thema’s waar het in de thriller Niks ook om draait. Best zwaar, en treurig hier en daar. Tegelijkertijd is er altijd alle ruimte voor humor. ,,Ja, er zitten wel wat hilarische scenes in. Een lach en een traan. Je kunt wel verheven lopen doen, maar daar heb ik niets mee. In een goed verhaal zit drama, maar ook een knipoog en zelfspot. Precies zoals ik in het leven sta.’’

Paspoort

Naam:

Koen Gubbels (50)

Opgegroeid in:

Ede met vader, moeder en zusje

Woont in:

Huizen

Is

gescheiden

Heeft:

twee uitwonende, studerende zoons (18 en 20 jaar)

Is:

oprichter van vertaalbureau Language Lab

En:

bedenker van de verkiezing van Het Woord van het Jaar

Debuteert met:

de literaire thriller Niks, uitgegeven bij Ambo/Anthos

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.