Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur
Hilversum

Als het aan de Hilversumse SP ligt worden alle straatnamen die vernoemd zijn naar mensen die ’een systeem van onderdrukking steunden, slavernij steunden, massamoorden of oorlogsmisdaden pleegden en kolonialisme voorstonden’ geschrapt. ’Racisten en moordenaars verdienen geen ereplaats.’

Om te beginnen moet er volgens SP-raadslid Rebekka Timmer een dikke streep worden gezet door de kersverse Burgemeester Bootlaan, vanwege diens steun aan de (grote) apartheid. Daarmee kan niet worden volstaan: álle ’foute’ straatnamen moeten verdwijnen.

Zo is het Timmer een doorn in het oog dat een straat is genoemd naar Jan Pieterszoon Coen. ’Als gouverneur-generaal van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) was hij verantwoordelijk voor de 15.000 doden die vielen op de Banda-eilanden.’ Wie zo’n ’prominente rol speelde in de slavernij en de gewelddadige kolonisering van Indonesië’ verdient geen eerbetoon.

In het Zeeheldenkwartier in Hilversum-Zuid zijn alle straten genoemd naar, het woord zegt het al, zeehelden. De SP roept de vraag op wie van hen bloed aan de handen heeft. De partij stelt het nog scherper. Wie ’niet onbetwistbaar onomstreden’ is, verdient geen straatnaam. Daarbij houdt de SP ook rekening met ’gevoeligheden’.

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur
Admiraal De Ruyter.

De Ruyter

Wie de zeehelden langs de SP-maatlat legt, houdt maar heel weinig van de (in totaal 24) straatnamen over. Voor houwdegens, zeerovers en oorlogszuchtige types als Michiel Adriaenszoon de Ruyter en Piet Hein is immers geen plek in een inclusieve samenleving.

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur
Jan van Riebeeck.

Jan van Riebeeck

Ook elders in Hilversum klonteren ’foute’ straatnamen samen. Zoals in het Van Riebeeckkwartier. Jan van Riebeeck, namens de VOC ’ontdekker’ van Kaap de Goede Hoop, heeft de oorspronkelijke bewoners onderdrukt en verdreven. In zijn nederzetting werden slaven gehouden. In Zuid-Afrika is Van Riebeeck - naar verluidt - een scheldwoord geworden. President Jacob Zuma gaf hem in 2015 zelfs de schuld van álle problemen in het huidige Zuid-Afrika.

Koloniaal besmet

Ook andere straatnamen in het Van Riebeeckkwartier zijn ’koloniaal besmet’ en zullen niet door de SP-ballotage komen. Alles wat maar naar de VOC (of WIC) en kolonialisme ruikt, moet weg. Zo ook de Isaäc Lemairestraat. De meeste bewoners zullen het niet weten, maar hun straat is genoemd naar een lid van het College der Heren XVII (de VOC), dat ook nog eens ontslag nam na beschuldigd te zijn van fraude. Weg ermee. En natuurlijk moeten, onder meer, ook de Zeevaartweg en Compagnieweg weg.

En dan heb je natuurlijk ook de herinnering aan de twee ’vrijheidsoorlogen’ van de Boeren of Afrikaners tegen de Britten, in de jaren 1880-1902. De afstammelingen van Nederlandse kolonisten werden volop gesteund vanuit het moederland. Dat resulteerde in een reeks standbeelden, straatnamen en andere vormen van eerbetoon.

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur

Louis Botha

Zo werden in Hilversum rond 1900 diverse straten genoemd naar Zuid-Afrikaanse Boerengeneraals en staatslieden. Te weten: Louis Botha (niet te verwarren met de latere president ’Pik’ Botha), Paul Kruger, Martinus Steijn en Christiaan de Wet. Over de vraag of deze verering van apartheid-wegbereiders rap moet worden teruggedraaid, zal de SP-ballotagecommissie niet lang na hoeven te denken.

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur
Paul Kruger.

Paul Kruger

De Zuid-Afrikaanse (oud-)president Paul Kruger verbleef twee periodes in Hilversum, waar hij met veel feestgedruis en egards was binnengehaald. Wie alle Nederlanders die een eeuw geleden met de Boeren sympathiseerden van eerbetoon wil ontdoen, haalt zich veel werk op de hals. Onder de sympathisanten bevonden zich bijvoorbeeld koningin Wilhelmina, die Kruger door een oorlogsschip liet ophalen, en schrijver-arts Frederik van Eeden. Daarmee kan er ook een streep door de Wilhelminastraat en de Frederik van Eedenlaan.

Ook het Staatsliedenkwartier ’herbergt’ nogal wat figuren die niet aan het SP-criterium ’niet onbetwistbaar onomstreden’ voldoen. Dat geldt ook voor andere wijken en buurten.

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur
Prins Bernhard.

Prins Bernhard

Wat te doen met de ’koloniale’ straatnamen in de ’Oost-Indië- en de West-Indië-wijk? En met historische figuren als Gijsbrecht van Aemstel (moordenaar van Floris V), de Geuzen (zeerovers en moordenaars), Van Speijk (28 nodeloze doden), vliegtuigbouwer Anthony Fokker (werkte tijdens WO I voor de Duitsers) en Prins Bernhard (SS-lid, schuinsmarcheerder, omgekocht)?

Tientallen ’foute’ straatnamen onder vuur
Anthony Fokker.

Witte vlekken

Wie de SP-maatlat langs alles Hilversumse straatnamen legt, moet er dus zeker enkele tientallen schrappen. Die ’witte vlekken’ moeten volgens Rebekka Timmer weer worden gevuld met de namen van onomstreden, smetteloze personen. ’Iconen’ die voor ’inclusiviteit en gelijkwaardigheid’ staan. Zoals Suze Groeneweg, die in 1918 als eerste vrouw in de Tweede Kamer werd gekozen. Of Indonesische verzetsstrijders. Of Cuffy, aanvoerder van een slavenopstand (in 1763) in de Hollandse kolonie Berbice (het huidige Guyana).

Vermoord

Dat Groeneweg geen bloed aan haar handen had, zal iedereen direct geloven. Maar de Indonesische verzetsstrijders?

En slavenleider Cuffy? Onder zijn leiding werden tientallen blanken, die een vrije aftocht was beloofd, gevangengenomen of vermoord. Cuffy’s ’oorlogsbuit’ was de vrouw van een plantagemanager. In Guyana, op het Plein van de Revolutie in Georgetown, hebben ze een standbeeld voor hem opgericht. Daar is Cuffy een nationale held.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.