Het einde begint in eeuwigheid

Het werk van Gijs Elzinga in de Hooglandse Kerk in Leiden. Foto: Marsel Loermans

Els Blom
Naarden

Drie jaar lang is prentenmaker Gijs Elzinga  (74) in zijn atelier in Muiden bezig geweest om zijn grafisch-poëtisch kunstobject ’Eindig in eeuwigheid’ te ontwikkelen en vorm te geven.

Dit project staat op een strook papier van ruim vijftien meter lang en een halve meter hoog. Het zijn figuratieve prenten, veelal in pasteltinten, die hij door middel van gedichten en twee verhaallijnen met elkaar verbond. Eén lijn heet ’Schepping’.

Daarin zijn de dagen van de schepping uit de bijbel verwerkt. De andere lijn heet ’Jij en ik’. De lange rol wordt opgehangen op een doorzichtig rond scherm, waar inhoud en vorm dan samenkomen. Het unieke prentenobject is in juli te zien in de Grote Kerk in Naarden.

Vrij handig

Elzinga heeft een interessante loopbaan in de academische wereld achter de rug. Hij studeerde geneeskunde, werd onder meer hoogleraar fysiologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en eind jaren negentig voorzitter van het programma ter bestrijding van tuberculose bij de World Health Organization (WHO).

Hij verrichtte altijd analytisch denkwerk op hoog niveau. Het kunstobject is een verrassend gevoelig en ambachtelijk werk voor een academicus. ,,Ik ben vrij handig en het ambachtelijke vind ik leuk om te doen. Ik heb het mijzelf aangeleerd. Door het lezen van stapels boeken verdiepte ik mij in de verschillende technieken van grafiek. Ik begon met afdrukken met een lepel en daarna gebruikte ik een mangel.”

Ambacht

Uiteindelijk nam Elzinga een proefpers over afkomstig van de Staatsdrukkerij. De pers werd vroeger gebruikt voor het afdrukken van één exemplaar als voorbeeld om te kijken of een tekst goed was.

,,Gedichten schrijven is ook een ambacht. Je moet wel aanleg hebben en belangstelling voor taal. Maar het is ook heel veel oefenen en nadenken.” Het ontwerp maken was in eerste instantie een analytisch proces.

,,Het thema is ’eindig en eeuwigheid’. Het komt voort uit ’Vuurvogel’, een van mijn eerder geschreven gedichten. De vuurvogel (Feniks) stort zich in het vuur en iedere vijf eeuwen wordt hij uit het vuur opnieuw geboren. Een cyclisch gebeuren. Daarom is de vorm ook belangrijk, om de prenten en gedichten op één strook papier te krijgen.”

Perfect

Voor het maken van drukvormen gebruikt Elzinga linoleum gelijmd op betontriplex. Hij zaagt daar de figuren uit. Als een puzzel haalt hij deze vervolgens uit elkaar om elk stukje apart te bewerken met inkt. ,,Dan kun je veel kleuren in een drukgang in een prent krijgen. Elke afdruk op de lange strook moet natuurlijk wel meteen perfect zijn, want als het mislukt ben je die strook kwijt.”

’Eindig in eeuwigheid’ zal op ’tournee’ gaan en in meer kerken geëxposeerd worden. ,,Het einde begint altijd opnieuw in eeuwigheid. Dit scheppingsverhaal is meer een soort metafoor voor hoe wij hier zijn gekomen en waar we naartoe gaan. Het idee is van alle mensen en tijden, iedereen kan er vast iets mee.”

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.