Natuurmonumenten herstelt zichtassen op 's-Gravelandse Buitenplaatsen

Jan Herman Baas
's-Graveland

De Buitenplaatsem van 's-Graveland behoren tot de imposantste bezittingen van Natuurmonumenten. Een tienjarenplan is gericht op het herstel ervan in de oorspronkelijke staat.

En zichtassen zijn een wezenlijk onderdeel van de tuinontwerpen van de ’s-Gravelandse Buitenplaatsen. Ze maken wandelingen afwisselender en dus verrassender. Op kunstmatige heuvels liggen uitkijkpunten met in de directe omgeving een rijke variatie aan planten, heesters en bomen.

Johan van Galen Last volgde in 2008 de opleiding groen ruimtelijk erfgoed. ,,Onderdeel van die studie was het opstellen van een restauratieplan.’’ Veel van zijn ideeën worden sinds vijf jaar in praktijk gebracht. Met geld van donateurs die speciaal voor het opknappen van de buitenplaatsen zijn geworven. Van Galen Last mag circa tweehonderdduizend euro per jaar uitgeven. Van dat geld worden bomen gekapt en aangeplant, struiken gesnoeid en bijgezet, sloten vergroot door uitbaggeren, bankjes en hekwerken geplaatst. ,,We krijgen hier jaarlijks vijf- tot zevenhonderdduizend bezoekers’’, zegt de coördinator van het herstelplan. ,,Het meest op Schaep en Burgh en Boekesteyn (het bezoekerscentrum van Natuurmonumenten, red.), maar ook op Gooilust. Alleen de siertuin van Gooilust die op dinsdag- en zaterdagmiddag open is, trekt al duizenden bezoekers per jaar.’’

Op Gooilust is hij zelf het meest verzot. Het huis, de siertuin, de rododendronvallei, het bankje op de hoek van de gnoeweide van waar je het landhuis met zijn illustere bewoners als Hooft, Six en Blaauw weer mooi ziet liggen. Tientallen soorten rododendrons staan er in een vallei. ,,Maar we willen ook graag weer planten, bomen en struiken terugbrengen die voor of na de rododendrons bloeien’’, zegt Van Galen Last. ,,Sommige bomen hebben we weggehaald om anderen beter tot hun recht te laten komen.’’ Daarbij wijst hij op de in Nederland behoorlijk zeldzame Enkanthius, een doorzichtige, uitwaaierende sierboom die doordat hij is vrijgezet veel beter tot zijn recht komt. ,,Als je hier op de heuvel op het bakje gaat zitten, zie je in alle jaargetijden een kleurenpracht.’’ Zelfs op een sombere septemberochtend is een veelheid van groenen zichtbaar. Achter op Gooilust (in de buurt van de Corverslaan) wordt het bos wat uitgedund om het zicht op de markante akkers van het Corversbos terg te krijgen.

Een ander fraai plaatje is de tulpenboom voor Jagtlust waarin een zorghotel was gevestigd. ,,Daar is de bliksem ingeslagen. De kruin is op zeker drie plaatsen aangetast. Ik ben benieuwd hoe lang-ie het volhoudt.’’ Ook op dit landgoed is al veel gedaan. De moestuin is hersteld. Met zijn rug naar de drukke Leeuwenlaan ligt een folly (letterlijk: dwaasheid), een grindkoepel van waar de weide met grazende koeien te zien is. Een duiventoren en een kinderspeelhuisje maken van Jagtlust een afwisselende wandelplek.

Komende jaren is er nog veel werk te verrichten aan Spanderswoud, Schoonoord en Hilverbeek. Op die laatste buitenplaats staat bijvoorbeeld een robuuste eik, een van de oudste bomen van het Gooi, die een onderscheidend hekwerk verdient. En een beter uitzicht.

Vallende blaadjes staan vaak ook symbool voor de eindigheid van het menselijk leven. ,,Je wilt niet weten op hoeveel plaatsen hier asverstrooiingen zijn’’, vertelt Van Galen Last. Een uitgebloeide roos, nog verpakt in cellofaan, ligt in de grindkoepel bij Jagtlust. Een tastbaar bewijs van herinnering, het beleven van de stilte en de natuur.

Over het herstelplan van de ’s-Gravelandse Buitenplaatsen is veel informatie te vinden op de website van Natuurmonumenten.

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.