Slotvoogd die zijn hart volgt

Susanne van Velzen
Muiden

Graaf Floris V, dichter P.C. Hooft en econoom Bert Boer. Ze hebben gemeen dat ze ooit de baas waren op het Muiderslot. Floris V in 1285, P.C. Hooft in 1609 en Bert Boer zwaait sinds 2012 de scepter op het mooiste kasteel van Nederland, één van de 29 rijksmusea van ons land. Dat doet hij met een aanstekelijke energie en passie. ,,Geweldig dat ik een tijdje voor dit kasteel mag zorgen.’’

Hollandse wolkenluchten drijven in de verte over het IJsselmeer. Op de Vecht is het rustig. Het is nog vroeg op de dag. Geen enkele beweging in de haven van de Koninklijke Nederlandsche Zeil & Roeivereniging aan de overkant. Een puntje van De Groene Draak is net zichtbaar. Vanachter zijn bureau in het Poorthuis overziet slotvoogd Bert Boer (49), de rivier, de boten en zijn Muiderslot. Een kasteel zoals een kind het tekent. Robuust, kantelen, schietgaten, een ophaalburg en een slotgracht. ,,Een Middeleeuwse waterburcht. Het mooiste kasteel van Nederland. Zonder twijfel”. Zo, dan is dat maar meteen gezegd. Het uitzicht is fenomenaal. ,,Ja er zijn slechtere plekken om te werken hè”, lacht Boer, sinds 2012 directeur van de Stichting Rijksmuseum Muiderslot. ,,Op mooie dagen zitten mensen op hun boten vlak onder mijn raam om vier uur lekker te borrelen. Ik geniet van de bedrijvigheid, de bootjes, het water. Maak je geen zorgen, ik kom echt wel aan werken toe hoor.” Het tempo zit er goed in bij Boer. Als hij op zijn praatstoel zit is hij amper te stoppen. Enthousiast, energiek, af en toe bijna struikelend over zijn woorden. Een spraakwater. Begaan met zijn kasteel, één van de 29 rijksmusea van Nederland. ,,Geweldig dat ik een tijdje voor dit kasteel mag zorgen. ’’ Het woord genieten valt vaak, net als passie.

Donkere krullen, indringende lichtblauwe ogen, strak pak en das met een subtiel motiefje van een Middeleeuwse hakbijl. Jongensachtige uitstraling. Zo ziet de kasteelheer anno 2015 er uit, precies 730 jaar nadat Graaf Floris V het Muiderslot aan de voormalige Zuiderzee bij de monding van rivier de Vecht liet bouwen.

,,Ik leg overal passie in. Alleen op die manier wil ik werken en leven. Vol overtuiging. Een professor op Nyenrode zei tegen me: ’Denk goed na wat je wil worden, dan is de kans groter dat je het ook echt wordt.’’

Econoom

Als afgestudeerd bedrijfskundige en econoom ligt een functie als directeur van een museum niet direct voor de hand. ,,Klopt, twintig jaar geleden zou ik dat nooit geworden zijn. Iemand die geschiedenis gestudeerd had zou op zo’n post terecht komen. Maar juist musea moeten meer als een bedrijf geleid worden. Cultureel ondernemen. Er zijn op het Muiderslot twee conservatoren die alles van de historie weten. Laat mij de bedrijfsvoering maar doen.’’

Maar Boer kent inmiddels ook alle details van het verleden van het Muiderslot en zijn roemruchte bewoners onder wie de dichter P.C. Hooft, oprichter van de Muiderkring. Een bonte verzameling van literaire vrienden, kunstenaars en geleerden (Constantijn Huygens, Joost van den Vondel, Maria Tesselschade) die vaak in het slot bijeen kwamen. Vereeuwigd door schilder J.A. Kruseman. Boer geniet van het imposante schilderij in de Ridderzaal van het kasteel. Hier voelt hij de historie en het belang van het verhaal doorvertellen. Een halve dag per maand staat Bert Boer met zijn voeten in de klei. Dan geeft hij rondleidingen door het slot. Worden er tientallen vragen op hem afgevuurd. Als hij het antwoord niet weet gaat hij ten rade bij één van zijn gidsen. Hij leert nog elke week. Heerlijk vindt hij dat.

Sympathie

Het Muiderslot past in het rijtje van Madurodam en het Dolfinarium. ,,Daar ga je drie keer in je leven naar toe. Als kind, als je zelf kinderen hebt en als grootouder. Met onze naamsbekendheid is niets mis. Er is genoeg sympathie voor het kasteel. Toen ik mijn tandarts vertelde dat ik directeur werd van het Muiderslot, riep hij meteen: leuk. En de volgende keer dat ik bij hem kwam had hij een foto opgezocht waarop hij als kind met zijn schoolklas in het Muiderslot was. De uitdaging is om bezoekers terug te laten keren. Dat doen we door bijvoorbeeld twee tentoonstellingen per jaar te organiseren. En we gaan heel nadrukkelijk inzoomen op de Middeleeuwse tijd van het kasteel. De donkere periode. Dat verhaal moet beter verteld worden. Hoe zat de structuur van de Middeleeuws adel in Europa in elkaar bijvoorbeeld? De focus lag altijd heel erg op de periode vanaf de zeventiende eeuw.

Kaashandelaar

De fascinatie voor kastelen zit er bij Boer al vroeg in. ,,Er woonde een oude man bij ons in de buurt die de bouw vlakbij van Kasteel de Haar in Haarzuilens had meegemaakt. Hij was betrokken geweest bij de aanleg van het park. Spannend vond ik dat. Hij had op zolder een schaalmodel van hout van het kasteel en als klein jongetje kreeg ik dat ding van hem.”

Bert Boer woont al vanaf zijn geboorte in Woerden. Alleen zijn dienst- en studietijd brachten hem kortstondig op andere plekken. Inmiddels bewoont hij met vrouw en hun drie geadopteerde kinderen de oude woning van zijn overgrootvader. Met uitzicht op de Oude Rijn. Boer wordt in 1965 geboren. De oudste van drie zonen. Vader is kaashandelaar. Heeft een groothandel en een keten van kaaswinkeltjes. Een echt ondernemersgezin. Moeder doet de administratie. Bert helpt graag mee. ,,Kazen poetsen. Mijn ene broer heeft de zaak inmiddels overgenomen. Mijn andere broer is surfleraar in Portugal. We werden vrij gelaten in onze keuzes. Ik ben van mavo naar havo naar vwo gegaan. Een jaar Zeevaartschool tussendoor was het niet. School vond ik niet reuze interessant. Sport was belangrijk, voetbal, basketbal, later rugby. Ik kreeg thuis alle ruimte om te knutselen aan mijn brommers. Puchs had ik, met van die hoge sturen. Die verkocht ik dan. Het ging mij niet om het geld maar om de lol.”

Het gaat bij Boer nooit om alleen maar geld verdienen. Hij wil het vooral leuk hebben en werken met mensen die net als hij passie hebben voor hun baan. ,,Ik hoef mijn mensen nooit te zeggen ’loop eens een stapje harder’. Na mijn studie (Nyenrode en master Economie in Maastricht, red.) kwam ik in het traineeklasje van de Rabobank gekomen. Zestien mensen. We hadden twee jaar geleden een soort reünie en de meesten verdienen twee keer zoveel als ik, maar wat ik doe is leuk. Je went snel aan veel geld verdienen. Het houdt je gevangen.’’

NOC*NSF

,,Toen die professor van Nyenrode mij dringend adviseerde om goed te bedenken wat ik wilde worden, kwam ik tot vier thema’s. Sport, cultuur, hulporganisaties en natuur. Daar ligt mijn passie. Toen en nu nog.” Toch belandt Boer vanuit de traineeklas in de dealingroom van de Rabobank. ,,Valutahandel is een kunstje. Het is een harde wereld in dat grote glazen hok. Je moet stressbestendig zijn. Ik kon het, liet me niet gek maken. Maar mijn ambitie lag er totaal niet. Ik wilde wel graag manager worden, eindverantwoordelijkheid hebben, maar dan bij een middelgrote organisatie in een van de vier sectoren. Ik wil de mensen kennen, teamgevoel erin brengen, mijn draai aan een organisatie geven. ’’

Boer volgt zijn hart en kiest na vier jaar bank voor een carrière bij sportkoepel NOC*NSF. Later volgt de nationale zwembond. Een mooie tijd waarin de Nederlandse Olympische sporters erg succesvol waren. ,,De ene na de andere medaille haalden we binnen.” Als er een marketingman gezocht wordt voor de Nederlandse Museumvereniging hapt Boer toe. ,,Een mooi stap om een andere wereld in te komen. Een jaar of vier dacht ik en dan wil ik directeur van een museum worden. Ik had er acht op mijn wensenlijst staan. Het Muiderslot was er één van”, lacht Boer.

Drie jaar na zijn aantreden als slotvoogd zitten de bezoekcijfers in de lift. Van 108.000 naar 130.000 per jaar. Steeds meer buitenlandse toeristen weten het ’Amsterdam Castle Muiderslot’ te vinden. Amerikanen, Canadezen, Israëliërs en vooral Aziaten. ,,Musea in Nederland hebben het niet makkelijk. Het zijn golfbewegingen. Nu moet er weer bezuinigd worden. Er is minder subsidie maar we moeten meer bezoekers trekken. Alle aandacht is op het binnenhalen van publiek gericht en minder op de collectiefunctie, de bewaarfunctie van een museum. Dat is niet altijd goed want juist de collectie is de kern van het museum.”

Pruimenbomen

Beleving is volgens Boer belangrijk, maar musea bieden zo veel meer. ,,Koffie drinken bij Starbucks is ook een beleving, maar als je naar buiten wandelt ben je geen ander mens, heb je niks geleerd. Hier kom je rijker uit. Hier leer je wie we zijn en waar we vandaan komen. Musea zijn verhalenvertellers. Vanuit het verleden vertellen over nu en als het even kan ook over morgen.”

Boer kan het niet laten. Enthousiast klimt hij het dijkje op. ,,Dit is de plek waar Floris V de tolketting over de Vecht spande. En kijk toch hoe mooi de pruimenbomen in bloei staan. Precies weer zoals P.C. Hooft zijn boomgaard in de zeventiende eeuw heeft aangelegd. Hij ondertekende zijn brieven altijd met ’Tot in de pruimentijd’. Wist je dat?”

Paspoort

Naam: Bert Boer

Is: Directeur Muiderslot

Geboren: 27 mei 1965 in Woerden

Woont in: Woerden

Privé: Getrouwd met Marion (operatie-assistente), zoon Amar (15), dochters Bo (12) en Mimi (10)

Vrije tijd: sport, cultuur, lezen van culinaire reisverhalen

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.