Politiek wil roken verder uitbannen

Pia Dijkstra, Jesse Klaver en Jeroen Dijsselbloem.

Roel van Leeuwen
AMSTERDAM

Terwijl een uitstalverbod voor tabakswaren al in de maak is, willen veel partijen in de Tweede Kamer nog verder gaan om het roken te ontmoedigen. Dat bleek tijdens het nationaal debat ‘Politieke keuzes in de zorg’ dat zaterdag in Theater Carré werd gehouden.

De Hilversumse huisarts Lucas Fraza hoopte voorafgaande aan het debat op heldere taal van de Haagse politici. Bijvoorbeeld hoe de (aspirant-)Kamerleden denken de kwetsbare doelgroepen te bereiken. ,,Wij merken dat zorg steeds ontoegankelijker wordt. Ouderen, jongeren en psychiatrisch patiënten komen steeds meer aan de rand van de maatschappij te staan.’’

Vier uur later stelde hij tevreden vast dat de aanwezige politici van de gevestigde politieke partijen – alleen de PVV schitterde door afwezigheid – in meerderheid voorstander zijn van minder concurrentie en meer samenwerking in de zorg en voor een flinke reductie van de administratieve lasten. Daarnaast willen de meeste partijen veel verder gaan om het roken uit te bannen.

Voorafgaande aan het debat tussen de politici - georganiseerd door onder meer het Platform Nieuwe Zorg en actiecomité ‘Het Roer Moet Om’ – maakten specialisten uit de gezondheidszorg duidelijk waarom er zaken moeten veranderen. Verpleegkundige Ina Kreuning uit Almere hield een vlammend betoog over de bezuinigingen in verpleeghuizen. ,,U heeft het kwaliteitstandwieltje van de zorg gevonden en verwijderd. Nu staat de klok stil!’’

Ernstig verslaafd

En Pim van Gool, hoogleraar Neurologie in het AMC in Amsterdam en voorzitter van de Gezondheidsraad stelde dat er jaarlijks 20.000 tabaksdoden zijn in Nederland. ,,Dat accepteren we maar.’’ Volgens hem beginnen elke dag 200 kinderen met roken van wie er 70 ernstig verslaafd raken en er 35 aan het roken overlijden. ,,Wat zou de politiek doen als er elke dag een terrorist een klas binnenstapt. Komt er dan meer voorlichting over het gevaar van terrorisme?’’

Onder de politici was er veel consensus over het feit dat de administratie- en controledruk in de zorg onaanvaardbaar hoog is. ,,Als ik in een verpleeghuis kom, zie ik medewerkers achter de computer, terwijl de ouderen achter hun huis door de gangen dolen’’, aldus Leonie Sazias van 50 Plus.

Meer samenwerking

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) vond dat partijen in de zorg meer moeten kunnen samenwerken. ,,Wij willen de mededingingswet aanpassen om samenwerking toe te staan.’’ Renske Leijten (SP) zag echter maar één échte oplossing en dat is dat de zorgverzekeraars verdwijnen. ,,Zij zijn een overbodige regielaag.’’ Kees van der Staaij (SGP) constateerde dat dezelfde stelling bij elke verkiezing terugkeert en vroeg zich af of de problemen nu wel worden opgelost.

Veel partijen pleitten ook voor meer vertrouwen in de zorgprofessionals en de keuzes die ze maken. Waarop debatleider Tom van ’t Hek opmerkte dat Kamerleden er goed in zijn om incidenten uit te vergroten met Kamervragen. ‘Kamervragenkanon’ Leijten voelde zich aangesproken: ,,Als mensen verdwalen in de zorg, dan stel ik daar graag Kamervragen over.’’

Op de vraag of kwetsbare groepen in de steek worden gelaten door de politieke partijen werd verschillend gedacht. Zo stelde VVD-Kamerlid Arno Rutte trots te zijn op de zorg in Nederland. ,,De bijstandsmoeder heeft hier toegang tot dezelfde kliniek als de multimiljonair. Dat is echt niet vanzelfsprekend. Ik verzet me tegen grote revoluties waarbij we dat op het spel zetten.’’

Zorgbuddy’s

De PvdA wil echter vier miljard uittrekken om het eigen risico te schrappen. Volgens Dijsselbloem zijn er nu te veel mensen die de zorg mijden. En dat vond ook Hanke Bruins-Slot (CDA). Zij wil zorgbuddy’s inzetten om mensen de weg te wijzen in de zorg. GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver zei te willen bezuinigen op overbehandelingen in ziekenhuizen en door de prijs van medicijnen omlaag te krijgen om meer geld over te houden voor de zorg voor ouderen. ,,Zij hebben voor ons gezorgd, nu moeten wij voor hun zorgen.’’

De meeste partijen waren het er over eens dat het uitbannen van het roken de beste preventieve maatregel is en dat de prijs van tabak omhoog moet en het aantal verkooppunten moet worden teruggedrongen. Al vond Rutte dat eerst de huidige wetgeving (verbod op verkoop tabak aan jongeren onder 18) moest worden gehandhaafd en vond Sazias bewegen (‘zitten is het nieuwe roken’) en een goede voeding net zo belangrijk. Het kwam haar op kritiek te staan van Pim van Gool: ,,Zitten of diëten staat in geen enkele verhouding tot roken.’’

Net als zijn Hilversumse collega Fraza, was ook huisarts Peter de Groof uit Haarlem tevreden over de uitkomsten van het debat. ,,We hebben een Deltaplan voor de zorg nodig en ik denk nu dat een gezamenlijke aanpak kansrijk is. Dit moet onderdeel uitmaken van het nieuwe regeerakkoord.’’

Meer nieuws uit Uitgelicht

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.