ILT: ATM Moerdijk ’rommelde’ met grond Westdijk

Hans van Keken
Bunschoten

Het afvalstoffen-zuiveringsbedrijf ATM uit Moerdijk heeft onder meer voor de versterking van de Westdijk bij Spakenburg onbetrouwbare en te vervuilde gerecyclede grond geleverd.

Dat stelt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De inspectie dreigt ATM met vier forse dwangsommen van in totaal 150.000 euro. Volgens de ILT, die een onderzoek startte nadat de 2,5 kilometer lange Westdijk vol vervuilde grond bleek te zitten, heeft de internationaal werkende grondleverancier tal van regels aan zijn laars gelapt. ATM ontkent dat en zegt in beroep te gaan tegen de dwangsommen.

Het ILT stelt onder meer dat certificaten van de grond niet kloppen en dat alle afnemers daarover op korte termijn geïnformeerd moeten worden. ATM moet er binnen een jaar voor zorgen dat in het vervolg de certificaten kloppen met de geleverde grond.

De schuldvraag rond de vervuilde grond in de Westdijk - en dus de aansprakelijkheid - staat ondanks de door ILT geconstateerde feiten nog steeds open, benadrukt een woordvoerster. Er kunnen namelijk meer zaken meespelen. Rijkswaterstaat had overigens al langer twijfels bij de gereinigde ATM-grond.

Gerecyclede grond uit de gratie

De Inspectie Leefongeving en Transport (ILT) mag dan genadeloos uithalen richting grondleverancier ATM Moerdijk over gerecyclede grond, Rijkswaterstaat had al eerder twijfels.

Dat blijkt uit onderzoek van deze krant. De grond - 2,5 kilometer Westdijk bij Spakenburg bleek vol sulfaat- en chloorverbindingen - werd eerder veel voor wegen en dijken gebruikt. Maar sinds enige tijd niet meer. Omdat Rijkswaterstaat twijfels had bij de vraag of het certificaat ernstige vervuiling wel uitsluit. Niet dus, stelt het ILT nu dus, getuige de zojuist opgelegde dwangsommen. Die zijn bij ATM hard aangekomen, aldus Jan Hoeflaken van het bedrijf. Dat Rijkswaterstaat twijfels heeft, verbaast hem. ,,Vreemd, want we hebben daar uitdrukkelijk eerder naar gevraagd.”

Maar de grond, in grote ovens gereinigd van olie en teer, lijkt voorlopig uit de gratie. Voor wegen zelfs al langer, laat Rijkswaterstaat weten. Sinds 2010, al staat dat los van vrees voor vervuiling, benadrukt woordvoerster Cherryl Naarden. Dat is omdat TGG bij verzakkingen tot scheuren in het wegdek kan leiden.

Bang dat er daar vervuiling sijpelt uit de miljoenen tonnen TTG die in het hele land onder wegen zijn gebruikt, is Rijkswaterstaat niet. ,,Het ligt onder een dikke plak asfalt, regenwater komt er niet bij en het ligt boven het grondwater”, aldus Naarden. Extra onderzoek daarnaar is ook niet nodig, vindt Rijkswaterstaat. Temeer omdat het ILT nu al onderzoek dat nu loopt naar de vervuiling in de Westdijk. ,,En ook omdat we zelf al bezig zijn met een onderzoek naar TGG in Zeeland”, aldus de woordvoerster.

Twijfels bij de certificering van TGG had ook prof. dr. Fons Smolders al. Zijn Nijmeegse bureau BWare deed een jaar lang onderzoek naar de vervuiling in de Westdijk. De grond bleek vol met onder meer sulfaat en metalen. ,,Daar is geen norm voor opgenomen in het certificaat, terwijl dat wel zou moeten.” Hij zegt achteraf niet te begrijpen waarom bij de versterking van de dijk niet tussentijds monsters zijn genomen. ,,Zeker als je grond op zulke grote schaal toepast. Dan was onmiddellijk gestopt met de aanleg”, vindt hij.

De gemeente Bunschoten hield via de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) wel toezicht op het werk, maar dat beperkte zich tot het controleren van formulieren. ,,Als er een certificaat bij zit is dat genoeg”, meldde een woordvoerster van de RUD eerder. Maar de certificaten blijken dus geen garantie, aldus het ILT. Smolders zegt hergebruik van grond nobel te vinden en hij snapt wel dat Rijkswaterstaat bij wegen in het land nader onderzoek niety nodig vindt: ,,Asfalt laat geen water door. De kans dat vervuiling uitspoelt is dus kleiner, al zullen we het nooit zeker weten.”

In Zeeland leiden plannen om grond met de classificatie industrie (zoals TGG) voor ophoging in het Plan Perkpolder te gebruiken al maanden tot onrust. De provincie Zeeland heeft zich inmiddels uit het project teruggetrokken.

Wat nu gaat gebeuren in Spakenburg is nog niet bekend. De gemeente Bunschoten wil dat er voor 1 oktober een plan van aanpak is voor de vervuilde dijk.

Meer nieuws uit GE

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.