Huizer Libanon-veteraan: 'Eindelijk erkenning'

Marjolein Vos
Huizen

Met trots laat Maik Bergman (57) uit Huizen zijn Draaginsigne Nobelprijs VN-Militairen zien. Vorige week kreeg hij het thuisgestuurd, ondertekend door minister Jeanine Hennis-Passchaert. De prijs is toegekend aan de dertien VN-vredesmachten die in de periode 1948 tot 1988 vredesoperaties uitvoerden. Libanon is één van die missies. ,,Het is voor mij 37 jaar geleden. Na al die tijd eindelijk erkenning’’, zegt Bergman.

,,Ik heb gevraagd of burgemeester Hertog deze onderscheiding wil uitreiken. De gemeente zegt daar serieus naar te gaan kijken. Ik moet wel zelf met een plan komen, in overleg met de Veteranen Sociëteit Huizen. Dus dat ga ik maar doen.’’

Bergman vindt vooral de symbolische waarde belangrijk. ,,Nu lijkt het net of ik een kleurwedstrijd heb gewonnen, terwijl deze prijs staat voor onze inzet tijdens de missie. Wij hebben er voor gezorgd dat de mensen daar weer een leven konden gaan opbouwen.’’

Granaten

Bergman is in 1979 een van de ruim negenduizend militairen die deelneemt aan de missie in Libanon. Hij is net achttien als hij aankomt in Beiroet: ,,Ik was nog maar nauwelijks uit het vliegtuig gestapt of de granaten vlogen om mijn oren. Vanaf dat moment staan je hersens op scherp, een gevoel van continue alertheid, een gevoel dat eigenlijk nooit meer overgaat.’’

Bergman dient een jaar in Libanon. Hij maakt er de verschrikkelijkste dingen mee. Hij ziet een collega voor zijn ogen omkomen: uit elkaar gereten door een mijn. Hij loopt tijdens een nachtelijke patrouille over lijken, in de veronderstelling dat het bielzen zijn. Hij staat oog in oog met kinderen die een kalashnikov op hem richten. ,,We mochten ons als ’peacekeepers’ niet verdedigen, geen wapens gebruiken.’’

Nachtmerries

Nog altijd heeft hij nachtmerries, kan hij schreeuwend wakker worden, totaal gedesoriënteerd. Dan maakt zijn vriendin Jet Broers (46) hem wakker en wordt hij langzaam weer rustig. ,,Post Traumatische Stress Stoornis’’, zegt Broers die sinds zeven maanden een relatie met Bergman heeft. ,,Toen hij terugkwam van zijn missie in 1980 was daar geen aandacht voor. Dat is nu gelukkig wel anders.’’

Bergman schetst de situatie begin jaren ’80 bij Defensie: ,,Ik moest gewoon weer aan het werk op de basis. Geen gezeur. Je bent toch een flinke vent?’’ Hij vertelt over zijn vader, die bij de marine diende. En zijn broer, een marinier. ,,Defensie zit in de familie. Dat is mijn geluk geweest. Daardoor kon ik wel in de privésfeer praten over wat ik had meegemaakt.’’ Zijn toenmalige echtgenote heeft naar zijn zeggen minder begrip en geduld.

Stress

In 2009 loopt Bergmans huwelijk spaak. Het is het begin van een zwarte periode. De herinneringen aan Libanon heeft hij jarenlang diep weggestopt. De scheiding valt hem zwaar en brengt hem emotioneel totaal uit evenwicht. Hij komt steeds minder buiten, houdt het liefst de gordijnen dicht, heeft last van stress. ,,Ik zie en hoor alles. Niets ontgaat mij. Als er dingen gebeuren die mij niet bevallen, kan ik zó kwaad worden, dan kan ik mensen wel aanvliegen. Dat is geen doen. Vandaar dat ik me steeds meer afzonderde, opsloot in mijn eigen wereld.’’

Begin dit jaar overweegt hij serieus een einde aan zijn leven te maken. ,,Dat overkomt veel veteranen. Ze zien het gewoon niet meer zitten. Velen zijn ook aan de drank.’’ Jet Boers, dan nog een ’gewone vriendin’, smeekt hem om het niet te doen. ,,In die periode heeft een collega van Maik het wel gedaan. We zijn samen naar zijn uitvaart geweest. Heel indrukwekkend. Ik zei tegen Maik: ’Dat had jij kunnen zijn.’ Dat is het begin van de ommekeer geweest.’’

Ze legt haar hand om Maiks knie. Hij veegt de tranen uit zijn ogen. Ze kiezen er voor om samen het gevecht aan te gaan. Hij praat nu regelmatig met een psychologe. En ze wandelen. ,,Naar buiten gaan we. We doen mee aan allerlei evenementen voor en door veteranen. Zoals de Walk4Veterans, de sponsorloop die woensdag start. Zelf heb ik geen hond nodig. Maar als het oud-collega’s helpt, dan loop ik mee. Prachtig initiatief!’’

Sponsorloop Walk4veterans

De Blindengeleidehond is bekend. Maar een hond die getraind is om (oud)militairen met een Post Traumatische Stress Stoornis te helpen, is nog geen wijd verspreid fenomeen. Dat moet veranderen, vindt de stichting Hulp voor Helden. Komende week wordt voor de tweede keer de Walk4Veterans gehouden, een sponsorloop die woensdag start in Weesp en via onder meer Naarden en Nederhorst den berg, op zaterdag eindigt in Gorinchem.

De 200 deelnemers kunnen worden gesponsord. De opbrengst is voor de opleiding van de honden. Kosten: 21 duizend euro per hond. Maik Bergman en Jet Broers uit Huizen doen mee: ,,Deze honden worden echte maatjes van de veteranen. Ze nemen de stress weg, dwingen je om naar buiten te gaan.’’ www.walk4veterans.nl/doneer

Meer nieuws uit Gooi en Eemland

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.