Vier vragen over keuzevrijheid: ’Geef AstraZeneca-prik aan wie dat wil’

Haarlem

Nederland is gestopt met de AstraZeneca-prik bij mensen onder de 60 jaar. Maar als zij het zelf nou wél aandurven? Geef het dan, zeggen artsen.

In het Duitse Beieren mogen inwoners jonger dan 60 jaar zelf kiezen voor AstraZeneca. Terwijl ook Duitsland is gestopt met het Brits-Zweedse vaccin bij deze groep. Duitse 60-minners moeten er wel voor tekenen dat ze zich bewust zijn van het risico op ernstige trombose als zeldzame bijwerking. Het loopt storm.

Is het Duitse model van keuzevrijheid voor 60-minners een goed idee?

,,Ja zeker, als je mensen goed inlicht over de voor- en nadelen”, zegt Frits Rosendaal, arts-epidemioloog van het Leids Universitair Medisch Centrum. Hij vindt het risico op ernstige gevolgen door corona vele male groter dan de kans op zeldzame ernstige bijwerkingen door het vaccin. ,,Ik ben vóór alle mogelijkheden om meer te vaccineren. En een beetje zelfbeschikkingsrecht is altijd goed.”

In zijn eigen omgeving kent Rosendaal veel 60-minners die zeggen: ’Geef mij die prik maar’. Zelf kreeg de 61-jarige professor ook AstraZeneca. ,,Ik voel me goed. Eén nachtje een beetje koorts en hangerig, maar dat is normaal bij zo’n vaccinatie.”

Waarom zijn huisartsen gefrustreerd over de prikstop?

© Foto ANP

,,Iedereen onder de 60 wordt ten onrechte over één kam geschoren”, zegt de Haarlemse huisarts Peter de Groof. Voor patiënten met obesitas, diabetes of andere aandoening is het juist verstandig zich te laten vaccineren. ,,Die nare bijwerking van bloedstollingsproblemen komt bij minder dan één op de 100.000 voor. Opnieuw wordt het vaccinatietempo vertraagd en sommige patiënten zitten al ruim een jaar binnen.”

Stemt minister De Jonge in met keuzevrijheid voor 60-minners?

Dat is voorlopig niet het geval. ,,Op dit moment zijn alle AstraZeneca-vaccins bestemd voor 60-plussers, zoals de groep 60-64 jaar die op dit moment geprikt wordt”, laat een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid weten. ,,Er is geen sprake van een overschot dat kan worden gegeven aan mensen onder de 60 die zich hiermee willen laten vaccineren.” Het probleem van schaarste geldt volgens hem nog voor alle vaccins. ,,Er is niets over, er wordt niks door de plee gespoeld, er wordt slechts herverdeeld. We prikken alles weg wat we krijgen. Vaccins arriveren bijvoorbeeld op Schiphol, gaan direct naar Oss, worden gecheckt en moeten drie dagen later in een arm zitten.” Ook de Gezondheidsraad houdt vast aan het advies ’bij 60-plussers door te gaan met het AstraZeneca-vaccin, en 60-minners te vaccineren met een ander vaccin’. Patiënten met een hoog medisch risico, zoals ALS en Duchenne, die op de rol stonden voor AstraZeneca, krijgen vanaf deze week een ander vaccin.

Hoe is het met de animo voor AstraZeneca bij 60-plussers?

,,We worden plat gebeld door ongeruste 60-plussers”, zegt huisarts De Groof. ,,Zij verliezen het vertrouwen in het vaccineren door dit zwabberbeleid. Onze grootste zorg is dat zij wegblijven.” Hij praat de ’blaren op zijn tong’ om ouderen gerust te stellen. ,,Het is juist zo belangrijk dat deze groep zich laat inenten. AstraZeneca voorkomt met bijna 100 procent zekerheid dat je in het ziekenhuis belandt of overlijdt door covid-19.”

Frits Rosendaal: ,,Ik vind het ethisch niet kunnen als mensen bij een aangeboden vaccin zeggen ’nee dank je, ik wacht wel op het volgende’. Die mogen van mij achter in de rij aansluiten. De ic’s liggen vol. We moeten zo snel mogelijk inenten. Dan kan het gewone leven weer beginnen. Het duurt al veel te lang voor jongeren, die betalen nu de prijs.”

8 miljoen doses Pfizer

Het streven van minister De Jonge blijft dat in de tweede helft van mei alle 60-plussers en patiënten met hoog medisch risico hun eerste prik hebben gehad en dat iedereen die dat wil begin juli minstens één keer gevaccineerd is. Tot aan de zomer worden grote leveringen van Pfizer (bijna 8 miljoen doses) en Janssen (3 miljoen) verwacht.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.