Wat viel Dimitri Reinderman in speelronde 1 van Tata Steel Chess op? Zetdwang met een bord vol stukken

Anish Giri in zijn openingspartij van Tata Steel Chess.
© Foto ANP/Remko de Waal
1/2
Wijk aan Zee

Tijdens Tata Steel Chess gaat grootmeester Dimitri Reinderman na afloop van elke toernooidag in op een aspect dat hem is opgevallen. Speelronde 1:

Een belangrijke regel in het schaakspel is dat spelers om de beurt moeten zetten. Meestal is het gunstig om aan zet te zijn, maar soms zou je liever willen passen omdat elke mogelijke zet een nadeel heeft.

Zo’n situatie wordt zetdwang genoemd. Het is iets wat vooral in het eindspel voorkomt en daarin ook belangrijk is: vele theoretische eindspelen zouden niet gewonnen kunnen worden zonder de mogelijkheid van zetdwang.

In het middenspel is zetdwang zeer zeldzaam en daarom keken de grootmeesters die vandaag op internet commentaar gaven vol verbazing naar de diagramstelling die in de partij tussen Anish Giri en Aryan Tari voorkwam. Ze zochten naar een zet voor zwart die geen nadeel zou hebben, maar vonden die niet. Waarna ze in koor riepen: zetdwang! Het gevolg van een lange manoeuvreerfase.

Op zet 25 stond de pionnenstructuur al op het bord, maar nog met pion c6 op c7. Terwijl wit met zijn stukken heen en weer ging wachtte zwart lang af, maar met 39...c6 verzwakte hij zijn stelling ernstig.

Zo komen we bij de zetdwangsituatie. De toren op h5 moet h4 dekken. De dame op d8 moet h4 en b8 dekken. De loper op h6 wil f4 blijven dekken: 45...Lg7 verliest wegens 46.Pxf4+ exf4 47.Dxg7 mat. De toren op b8 wil de witte dame van b7 houden, 45...b5 verliest pion c5, 45...Kf6 pion h4.

Pure zetdwang is het overigens niet omdat wit aan zet zou winnen met 46.Lxe5 Txe6 47.Txh4 maar laten we dat negeren...

Bij gebrek aan beter koos zwart voor 45...Dc8. Nu kan wit op h4 slaan, maar hij ging voor mat 46.De7! Er volgde 46...Lf8 47.Pxf4+! waarna Tari opgaf. Er had kunnen volgen 47...exf4 48.Txg3+ ! fxg3 49.Df6+ Kh7 50.Df7+ Kh6 51.Lc1+ Tg5 52.Txh4 mat.

Meer nieuws uit Sport