Gooi en Eemlander - Routetip: Stadswandeling langs monumenten in Leiden
 

Routetip: Stadswandeling langs monumenten in Leiden

Door Janneke van Beusekom - 2-4-2012, 10:23 (Update 2-4-2012, 10:23)

LEIDEN - De stadswandeling gaat langs een groot aantal monumenten. Eigenlijk is de hele binnenstad van Leiden één groot monument want het hart van de stad telt maar liefst ruim 2.800 monumenten.

Daarnaast is Leiden een museumstad bij uitstek. De stad telt 14 musea van wereldfaam. Een aantal voorbeelden is: Museum de Lakenhal, Hortus botanicus, Naturalis, SieboldHuis, Rijksmuseum van Oudheden, Boerhaavemuseum, Molen de Valk en Museum Volkenkunde. We lopen nog een paar attracties langs.

Koornbrug
Neem de Koornbrug. Dit rijksmonument ligt over het water van de Nieuwe Rijn. De brug stamt uit 1642 en dankt haar naam aan het feit dat er koren werd verhandeld. In de 17e eeuw werd de brug vernieuwd naar een ontwerp van Arent van 's-Gravesande.

De overkapping die je ziet werd in de 19e eeuw geplaatst om de koopwaar te beschermen.

Gravensteen
Een monument dat erg tot de verbeelding spreekt (vooral bij kinderen) is het Gravensteen dat werd gebouwd in het begin van de dertiende eeuw. Het diende als (privé-)gevangenis van de graven van Holland.

In 1463 schonk Filips de Goede het pand aan de stad Leiden, waarna het de functie van stedelijke gevangenis en gevangenis voor Rijnland kreeg.

Doodstraffen werden vanaf dat moment op het plein voor het Gravensteen, het huidige Gerecht, ten uitvoer gebracht. In 1556 werd het Gravensteen uitgebreid met een cellenblok dat nog steeds intact is. In 1598 werd de gevangenis voorzien van een tuchthuis en in 1655 van een spin- en rasphuis. Ten slotte werd in 1672 een nieuwe vierschaar (de plaats waar rechtgesproken werd) aangebouwd. Aan het eind van de negentiende eeuw raakte het gebouw steeds meer in onbruik. De laatste doodstraf werd in 1853 uitgevoerd.

Rembrandt Leiden heeft veel musea. Maar na bijna vierhonderd jaar heeft Leiden nu ook een Rembrandt in eigen bezit. De gemeente Leiden en Museum De Lakenhal hebben (met steun van het Mondriaan Fonds, de Vereniging Rembrandt en de Vereniging van Belangstellenden in De Lakenhal) het vroegst bekende schilderij van Rembrandt Harmensz. van Rijn aangekocht. Het gaat hier om het kunstwerk de Brillenverkoper (1623-1624).

Rembrandt schilderde het omstreeks zijn 17de levensjaar in Leiden, waar hij - zoals bijna iedereen wel weet - is geboren.

In het werk, dat ongeveer de grootte heeft van een A4-tje, is zijn hand al duidelijk zichtbaar, vindt conservator Christiaan Vogelaar. Het schilderijtje maakte oorspronkelijk deel uit van een serie van vijf kleine paneeltjes met als onderwerp de vijf zintuigen. Drie schilderijen zijn daarvan over gebleven. Het 'gevoel' en het 'gehoor' zijn in New York, in particulier bezit. De Brillenverkoper dat het 'zicht' verbeeldt, blijft nu voor het Nederlandse cultuurbezit behouden.

Wil je heel wat anders ga dan eens naar het Rijksmuseum van Oudheden. Daar is de nieuwste kinderexpositie waarmee op reis gaat door verschillende landen en door de tijd. Je ziet niet alleen hoe het er nu is, maar ook hoe de mensen daar duizenden jaren geleden leefden. Wist je bijvoorbeeld dat het wiel in het Midden-Oosten is uitgevonden? Ook asfalt en zeep komen daar vandaan!

Je kunt als verslaggever op pad gaan. Dan wandel je over de markt in Turkije, neem je een kijkje in een moskee in Afghanistan en beland je op een opgraving in Egypte. Door eeuwenoude objecten te bestuderen en spelletjes te spelen, krijg je informatie over alle gebieden en culturen. Die heb je nodig om aan het einde van de tentoonstelling je eigen krant te maken. Maar ook de andere musea zijn een bezoekje meer dan waard.

Sionshofje Leiden telt 35 hofjes. Je vindt ze vrijwel allemaal in de binnenstad, goed verborgen achter fraaie toegangspoorten. Het zijn stuk voor stuk idyllische plekjes waar het stadsrumoer niet bestaat. Het lijkt of daar de tijd heeft stilgestaan. In de wandeling Leidse Loper is een bezoek aan het Sionshofje opgenomen.

Over het Sionshofje valt heel veel te vertellen. We houden het bij het meest saillante detail.

Het Sionshof was indertijd gebouwd voor de huisvesting van 14 behoeftige echtparen. Regel was dat een weduwe na het overlijden van haar man het hofje moest verlaten. Maar mannen mochten als weduwnaar wel op het hofje blijven. Hertrouwen was niet toegestaan. Dan kon de man ook vertrekken.

In 1641 kwam voor de weduwen een oplossing toen Juffrouw Emerentia van Brouchoven - Banning aan de achterzijde van het Sionshof aan de Schoolsteeg het Klein Sionshof stichtte. Wil je meer hofjes zien? Er is ook een speciale hofjeswandeling.

Draag bij aan dit artikel
Stuur een tip
Stuur een video
Stuur een afbeelding


Stelling

Laat Abba belasting betalen

De Zweedse topband Abba ontduikt belasting via belastingparadijs Nederland. Nederland heft namelijk geen bronheffing op royalty’s. Dat onthullen de journalisten Henk Willem Smits, Joost van Kleef en Martin van Geest in de geactualiseerde versie van hun boek ’Het Belastingparadijs. Waarom niemand hier belasting betaalt behalve u’. Ze zingen wel niet meer, maar het Zweedse superkwartet vangt nog steeds miljoenen aan royalty-inkomsten. Ook de Rolling Stones en U2 sluizen hun royalty’s via Nederland. En wij maar krom liggen voor de fiscus. Laat Abba ook lekker belasting betalen.

Stelling
Het antwoord van...
Oogcentrum Noordholland
Rob Wouters
Oogarts
21-07-2014 07:00 Vraag & antwoord

Iedereen krijgt met staar te maken in zijn leven. Het is een aandoening die niet te voorkomen is. ,,Maar wel te genezen”, stelt oogarts Rob Wouters van Oogcentrum Noordholland gerust. Bij staar wordt het zicht troebel door verharding en minder transparant worden van de ooglens. Meestal gebeurt dit op latere leeftijd, maar in sommige gevallen komt het al eerder voor. De oplossing is een operatie. Wouters beantwoordt drie vragen over staar. 

Lees verder!