Gooi en Eemlander - Routetip: Stadswandeling langs monumenten in Leiden
 

Routetip: Stadswandeling langs monumenten in Leiden

Stadswandeling in Leiden. Foto: Archieffoto HDC Media

LEIDEN - De stadswandeling gaat langs een groot aantal monumenten. Eigenlijk is de hele binnenstad van Leiden één groot monument want het hart van de stad telt maar liefst ruim 2.800 monumenten.

Door Janneke van Beusekom - 2-4-2012, 10:23 (Update 2-4-2012, 10:23)

Daarnaast is Leiden een museumstad bij uitstek. De stad telt 14 musea van wereldfaam. Een aantal voorbeelden is: Museum de Lakenhal, Hortus botanicus, Naturalis, SieboldHuis, Rijksmuseum van Oudheden, Boerhaavemuseum, Molen de Valk en Museum Volkenkunde. We lopen nog een paar attracties langs.

Koornbrug
Neem de Koornbrug. Dit rijksmonument ligt over het water van de Nieuwe Rijn. De brug stamt uit 1642 en dankt haar naam aan het feit dat er koren werd verhandeld. In de 17e eeuw werd de brug vernieuwd naar een ontwerp van Arent van 's-Gravesande.

De overkapping die je ziet werd in de 19e eeuw geplaatst om de koopwaar te beschermen.

Gravensteen
Een monument dat erg tot de verbeelding spreekt (vooral bij kinderen) is het Gravensteen dat werd gebouwd in het begin van de dertiende eeuw. Het diende als (privé-)gevangenis van de graven van Holland.

In 1463 schonk Filips de Goede het pand aan de stad Leiden, waarna het de functie van stedelijke gevangenis en gevangenis voor Rijnland kreeg.

Doodstraffen werden vanaf dat moment op het plein voor het Gravensteen, het huidige Gerecht, ten uitvoer gebracht. In 1556 werd het Gravensteen uitgebreid met een cellenblok dat nog steeds intact is. In 1598 werd de gevangenis voorzien van een tuchthuis en in 1655 van een spin- en rasphuis. Ten slotte werd in 1672 een nieuwe vierschaar (de plaats waar rechtgesproken werd) aangebouwd. Aan het eind van de negentiende eeuw raakte het gebouw steeds meer in onbruik. De laatste doodstraf werd in 1853 uitgevoerd.

Rembrandt Leiden heeft veel musea. Maar na bijna vierhonderd jaar heeft Leiden nu ook een Rembrandt in eigen bezit. De gemeente Leiden en Museum De Lakenhal hebben (met steun van het Mondriaan Fonds, de Vereniging Rembrandt en de Vereniging van Belangstellenden in De Lakenhal) het vroegst bekende schilderij van Rembrandt Harmensz. van Rijn aangekocht. Het gaat hier om het kunstwerk de Brillenverkoper (1623-1624).

Rembrandt schilderde het omstreeks zijn 17de levensjaar in Leiden, waar hij - zoals bijna iedereen wel weet - is geboren.

In het werk, dat ongeveer de grootte heeft van een A4-tje, is zijn hand al duidelijk zichtbaar, vindt conservator Christiaan Vogelaar. Het schilderijtje maakte oorspronkelijk deel uit van een serie van vijf kleine paneeltjes met als onderwerp de vijf zintuigen. Drie schilderijen zijn daarvan over gebleven. Het 'gevoel' en het 'gehoor' zijn in New York, in particulier bezit. De Brillenverkoper dat het 'zicht' verbeeldt, blijft nu voor het Nederlandse cultuurbezit behouden.

Wil je heel wat anders ga dan eens naar het Rijksmuseum van Oudheden. Daar is de nieuwste kinderexpositie waarmee op reis gaat door verschillende landen en door de tijd. Je ziet niet alleen hoe het er nu is, maar ook hoe de mensen daar duizenden jaren geleden leefden. Wist je bijvoorbeeld dat het wiel in het Midden-Oosten is uitgevonden? Ook asfalt en zeep komen daar vandaan!

Je kunt als verslaggever op pad gaan. Dan wandel je over de markt in Turkije, neem je een kijkje in een moskee in Afghanistan en beland je op een opgraving in Egypte. Door eeuwenoude objecten te bestuderen en spelletjes te spelen, krijg je informatie over alle gebieden en culturen. Die heb je nodig om aan het einde van de tentoonstelling je eigen krant te maken. Maar ook de andere musea zijn een bezoekje meer dan waard.

Sionshofje Leiden telt 35 hofjes. Je vindt ze vrijwel allemaal in de binnenstad, goed verborgen achter fraaie toegangspoorten. Het zijn stuk voor stuk idyllische plekjes waar het stadsrumoer niet bestaat. Het lijkt of daar de tijd heeft stilgestaan. In de wandeling Leidse Loper is een bezoek aan het Sionshofje opgenomen.

Over het Sionshofje valt heel veel te vertellen. We houden het bij het meest saillante detail.

Het Sionshof was indertijd gebouwd voor de huisvesting van 14 behoeftige echtparen. Regel was dat een weduwe na het overlijden van haar man het hofje moest verlaten. Maar mannen mochten als weduwnaar wel op het hofje blijven. Hertrouwen was niet toegestaan. Dan kon de man ook vertrekken.

In 1641 kwam voor de weduwen een oplossing toen Juffrouw Emerentia van Brouchoven - Banning aan de achterzijde van het Sionshof aan de Schoolsteeg het Klein Sionshof stichtte. Wil je meer hofjes zien? Er is ook een speciale hofjeswandeling.

Reageer op dit artikel

Draag bij aan dit artikel
Stuur een tip
Stuur een video
Stuur een afbeelding

Stelling

Bij takelklus altijd ontruimen

Het is onacceptabel dat voorafgaand aan het takelen van het brugdek, de omliggende huizen niet ontruimd zijn. Dat zegt Frans Bijlaard, hoogleraar staalconstructies aan de TU Delft. „Net als bij het ontmantelen van een bom moet de omgeving ontruimd zijn. Nu zijn er mensen letterlijk aan de dood ontsnapt.” Hoewel Bijlaard spreekt in de wetenschap dat het gruwelijk mis is gegaan in Alphen heeft hij wel gelijk. Niets leren van calamiteiten is pas echt erg. Ontruiming bij grote takelklus sen moet voortaan verplicht zijn.

Stelling
Zorgvraag van de week
HJ Kooijman
Orthopedisch chirurg
DC Klinieken
Thema van deze week: knieschijf problemen
Lees verder