BUSSUM - Han Kleemans raakt overspannen van het verdriet om zijn dementerende vriendin die dringend 24-uurszorg nodig heeft. Wie helpt?

De 73-jarige Bussumer heeft het slecht. Al enkele jaren ziet hij zijn om de hoek wonende vriendin Ank van Lien* (75) geestelijk achteruit gaan. Sinds het overlijden van hun beider partners trekken ze al jaren samen op, maar het wordt moeizamer en moeizamer.
Ank is dement maar woont nog zelfstandig met twee keer per dag twee uur hulp
van het RIBW Gooi en Vechtstreek. Dat kan niet voorkomen dat zij volgens hem op
veel momenten door de buurt doolt, bij omwoners voor de ramen gaat staan,
zichtbaar vervuilt en slecht eet - dikwijls gooit ze de kant-en-klaar
maaltijden onaangeroerd weg.

Kleemans trekt het zich verschrikkelijk aan. De tranen
zitten hoog en af en toe valt er een vloek als hij vertelt hoe Ank in zijn ogen
aan haar lot wordt overgelaten. Tot twee keer toe is gedwongen opname door de
rechter afgewezen. Het wachten is op een ongeluk, zegt Kleemans. Hij overweegt
om met affiches hulp van de buurt te vragen om de politie te bellen als zij
weer ontheemd ronddwaalt.

Hij weet dat Ank zelf niets van opname moet hebben en
hulpverleners resoluut wegstuurt. Maar volgens hem is dat gedrag onderdeel van
haar ziekbeeld en is het voor haarzelf veel beter als zij de hele dag
verzorging krijgt. Haar in huis nemen - ik vraag het maar - is geen optie, dat
zou hij niet trekken. Hij is zelf overspannen, voor de tweede keer.

Elke dag komt Ank een paar keer aanlopen bij Han Kleemans.
Soms net rond etenstijd en dan houdt hij er zicht op dat ze iets binnenkrijgt.
Hemzelf is gevraagd afstand te bewaren en niet bij haar thuis te komen. Voor
zijn gevoel zit iedereen op iedereen te wachten en verslechtert Anks toestand
zichtbaar. ,,Ik weet niet meer wat ik moet doen", zegt meneer Kleemans.

Directeur Arie van Vonno van het RIBW Gooi en Vechtstreek
die ik om een reactie vraag, kent de situatie. Hij is met Han Kleemans van
mening dat het beter is dat Ank van Lien ergens 24-uurszorg kan krijgen. Zij
staat weliswaar op de wachtlijst, maar het is uitsluitend aan de rechter om
over gedwongen opname te beslissen. Volgens Van Vonno wordt de rechter zo
spoedig mogelijk opnieuw om een beslissing gevraagd. Van groot belang is het
oordeel van de betrokken psychiater, volgens Van Vonno zit deze op zijn lijn.

,,We krijgen regelmatig met dit soort situaties te
maken", zegt Van Vonno. ,,Dementerende mensen die geen ziekte-inzicht
hebben en niet opgenomen willen worden. Zolang wij twee keer per dag hulp
blijven bieden, lukt het niet om iemand opgenomen te krijgen omdat zo iemand in
de ogen van de rechter dan redelijk blijft functioneren." De handen van iemand
aftrekken, doen hulpverleners ook niet. Lastig.

Van Vonno spreekt over 'ontspoorde zorg'. Volgens hem is het
een uitwas van de bescherming van burgers. Vroeger werden mensen misschien te
gemakkelijk gedwongen opgenomen, nu wordt het volgens hem te moeilijk gemaakt,
met onwenselijke leefomstandigheden als die van Ank van Lien als gevolg.

*) vanwege privacy gefingeerde naam