Wat moet ik met proefzendingen?
Gepubliceerd op 07 januari 12, 12:00Het kan duizend keer in de ’kleine lettertjes’ staan waarmee u akkoord bent gegaan, toch is het ondernemers verboden om (gratis) proefzendingen automatisch te laten volgen door betaalde vervolgzendingen. U moet er duidelijk op gewezen zijn dat er na de proefzending meer producten volgen.
De wet is klip en klaar. Het is niet toegestaan om geld te vragen voor het ongevraagd toezenden van producten. Annulering van toezending van vervolgzendingen na dit soort gratis proefpakketjes is dan ook niet vereist. Er is namelijk geen overeenkomst tot stand gekomen. Daar is pas sprake van als u een aanbod is gedaan waarin over die vervolgzendingen (én betalingen) is gesproken. Daarmee moet u akkoord zijn gegaan. Dat mag mondeling, maar absoluut niet stilzwijgend. Dus een brief in het proefpakket dat u moet bellen of mailen om vervolgzendingen te annuleren is onvoldoende. Dit onderwerp moet ook al tijdens het telefoongesprek duidelijk ter sprake zijn geweest.
U mag de vervolgzendingen zelfs zonder te betalen houden. Als er geld geïncasseerd is en de ondernemer wil het niet terugstorten, dan kunt u bij de bank aangeven dat er sprake is van een onrechtmatige incasso, want u heeft er geen toestemming voor gegeven. De bank zal, na onderzoek, het geld terugstorten.
Soms is de situatie minder duidelijk. Een van onze lezeressen vult in mei 2011 een enquête op internet in en stemt in met toezending van een proefpakket vitaminepillen. Ze wordt gebeld en er wordt een aanbod gedaan: het proefpakket is gratis, maar ze moet tijdig aangeven of zij prijs stelt op (niet gratis) vervolgzendingen. De termijn voor het opzeggen van vervolgzendingen is 3 weken na ontvangst van het proefpakket. Op de laatste dag van die termijn verzendt ze een e-mail met een opzegging van de vervolgzendingen. Op die e-mail wordt niet gereageerd. Wel ontvangt ze twee vervolgzendingen en worden de kosten hiervan geïncasseerd. Ze laat het geld van die automatische incasso door de bank storneren.
Er ontstaat een uitgebreide e-mailwisseling waarbij partijen absoluut niet tot elkaar komen. Het bedrijf zegt dat er een jaarabonnement tot stand is gekomen. De lezeres gaat ervan uit dat zij slechts akkoord is gegaan met toezending van één proefpakket. Wie heeft het bij het rechte eind?
Bepalend is in dat geval in hoeverre de lezeres is geïnformeerd en wat er precies is afgesproken in het telefoongesprek. Wanneer in dit soort telefonische contacten begrippen worden gebruikt als ’proefabonnement’ en ’proefpakket’, dan wordt bij de gemiddelde consument gemakkelijk de suggestie gewekt van tijdelijkheid. Dit geldt vooral wanneer de consument onverwacht wordt benaderd. Een consument zal er dan niet op bedacht zijn dat hijzelf actie moet ondernemen om het abonnement weer te laten eindigen. Bedrijven moeten duidelijk kenbaar maken dat er sprake is van vervolgzendingen. Het aanvinken van de zinsnede dat u de algemene voorwaarden (waarin de vervolgzendingen worden genoemd) heeft gelezen en er akkoord mee gaat, telt niet. Het moet besproken zijn.
De bewijslast van wat er afgesproken is, ligt in alle gevallen bij het bedrijf. Vandaar dat bedrijven die op deze manier hun producten verkopen telefoongesprekken opnemen. Zo’n bandopname geldt als bewijs voor de gemaakte afspraken. Het bedrijf moet ook met verzendlijsten kunnen aantonen wanneer een pakket verstuurd is en wanneer de opzegtermijn is ingegaan.
Koop op afstand
Als u hebt ingestemd met vervolgzendingen, dan is er een mogelijkheid om alsnog het contract te ontbinden. De overeenkomst is immers via telefoon, internet of bestelbon tot stand gekomen. Dat valt onder de wet ’koop op afstand’. Daarbij geldt voor veel producten een zichttermijn van 7 dagen. Versproducten en abonnementen op kranten vallen daarbuiten. De termijn is 7 dagen als de consument voldoende schriftelijk is geïnformeerd. De termijn is 3 maanden als de verkoper onvoldoende informatie heeft verstrekt. Binnen de ter zake doende termijn kunt u zonder opgave van redenen ontbinden.
