Gooi en Eemlander - Ex-terroristen leiden toeristen rond in Belfast
 

Ex-terroristen leiden toeristen rond in Belfast

Door Renée van der Nat - 10-4-2012, 10:53 (Update 10-4-2012, 10:53)

BELFAST - „De kogel ging hier door zijn wang, en kwam er zo langs de andere kant weer uit.” Noel Large prikt met zijn vingers in het gezicht. We staan voor het gebouw waar de top van de Ulster Volunteer Force (UVF) - 30 jaar de meest bloeddorstige van de protestantse paramilitaire groepen - tijdens de Noord-Ierse burgeroorlog vergaderde.

Op de stoep werden in 1994 drie kopstukken door katholieke tegenhangers doodgeschoten. Onder de slachtoffers was William ’Frenchie’ Marchant: „Ik had nog een bedankje klaarliggen voor de sportschoenen die hij net voor me naar de gevangenis had opgestuurd”, zegt Noel.

 

Large is niet zomaar een gids op de Shankill Road, de straat waar niemand tot tien jaar geleden een voet durfde te zetten. Zoals zijn tatoeages verraden was hij zelf een ’actief’ UVF-lid. Begin jaren 1980 werd hij veroordeeld tot vier keer levenslang en 357 jaar voor bankovervallen en moorden op katholieke burgers. Na zestien jaar cel werd hij, net zoals alle paramilitaire gevangenen, met het vredesakkoord van 1998 vrijgelaten.

 

Hij bekeerde zich tot gemeenschapswerk en houdt nu met een katholieke collega een oogje in het zeil op het kruispunt waar de Shankill en de katholieke Falls Roads elkaar ontmoeten. Met de belangenvereniging EPIC trekt hij zich ook het lot van zijn mede-ex-gevangenen aan. Rondleidingen op de Shankill Road zijn maar één van de initiatieven om de paramilitairen in de maatschappij te integreren.

 

Terwijl toeristen de Falls Road bijna platlopen in het kielzog van voormalige IRA-gevangenen, is er veel minder interesse in het andere verhaal. De protestanten hebben hun reputatie niet mee. „Veel mensen weten niet eens dat er loyalistische strijders waren. Ze denken dat in Noord-Ierland enkel Ieren wonen die tegen het Britse leger voor hun onafhankelijkheid vochten. Ze beseffen niet dat de meerderheid van de mensen hier Britten zijn die deel willen blijven uitmaken van het Verenigd Koninkrijk, en dat we daar ook voor gevochten hebben. Soms begrijpen ze ons na een rondleiding beter, en kunnen ze door de IRA-propaganda heen kijken. Anderen zijn zo vooringenomen dat ik ze echt niet probeer te overtuigen. Dat heeft geen zin.”

 

Larges toer is vrij eerlijk. Langs de vredesmuur die de Shankill van de Falls scheidt, wijst hij op het patroon van korte, doodlopende straatjes die IRA-scherpschutters moesten ontmoedigen. Hij geeft uitleg over de vele muurschilderingen die de pro-Britse gevoelens en af en toe paramilitair geweld verheerlijken. In een naar hyacinten geurende ’memory garden’ staat hij stil bij de heroïsche rol van de lokale soldaten in de Eerste Wereldoorlog.

 

Aan de overkant was 20 jaar geleden de viswinkel Frizzell’s gevestigd, die in 1993 werd opgeblazen met tien doden tot gevolg: negen protestante klanten en de IRA-man die de bom afleverde. „Gerry Adams heeft de kist van de dader toen gedragen, wat hier tot pijnlijke woede heeft geleid. Adams was al maanden met geheime vredesonderhandelingen bezig, en op die begrafenis eerde hij een moordenaar. Achteraf begreep ik dat als Adams zich van de Shankill-bom gedistantieerd had, hij zíjn mensen later nooit had kunnen overtuigen de wapens neer te leggen. Ik heb daar een belangrijke les uit getrokken: je moet soms een ongeliefd besluit nemen om het juiste te doen. Ik zie mezelf niet als een slachtoffer, maar als een uitvoerder van wat er gebeurd is.”

Draag bij aan dit artikel
Stuur een tip
Stuur een video
Stuur een afbeelding

Het antwoord van...
Oogcentrum Noordholland
Danny Gans
Oogarts
01-09-2014 07:00 Vraag & antwoord

Trombose wordt meestal in één zin genoemd met het hart of de hersenen. Toch kan trombose ook in het netvlies voorkomen als op het verkeerde moment op de verkeerde plaats bloedstolling plaatsvindt. Hierdoor kan plots gezichtsverlies aan een oog optreden. Een hoge bloeddruk en leeftijd kunnen hier een oorzaak van zijn. Oogarts Danny Gans van Oogcentrum Noordholland vertelt erover in antwoorden op lezersvragen.

Lees verder!